อิหร่านเปิดทางชำระเงินซื้อขายอาวุธด้วยคริปโต หลีกเลี่ยงคว่ำบาตรการเงินนานาชาติ

อิหร่านระบุใช้คริปโตเป็นช่องทางชำระเงินการส่งออกอาวุธอย่างเป็นทางการ เป็นครั้งแรกที่มีการใช้สินทรัพย์ดิจิทัลในวงการค้าขายอาวุธระดับรัฐชาติ โดยมีเป้าหมายเพื่อหลีกเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรทางการเงินจากประเทศตะวันตก

เมื่อวันที่ 24 Financial Times รายงานว่า หน่วยงานส่งออกอาวุธภายใต้กระทรวงกลาโหมอิหร่านที่มีชื่อว่า มินเด็กซ์ (Mindex) ได้เพิ่ม ‘คริปโตเคอร์เรนซี’ ลงในตัวเลือกชำระเงินสำหรับสินค้าทางทหาร เช่น โดรน ขีปนาวุธ เรือรบ และระบบป้องกันทางอากาศ โดยระบุไว้บนเว็บไซต์อย่างเป็นทางการควบคู่กับการใช้เงินเรียลของอิหร่านและการแลกเปลี่ยนสิ่งของ

การย้ายจากการใช้สินทรัพย์ดิจิทัลแบบไม่เป็นทางการมาสู่การใช้งานแบบเปิดเผยนี้ สะท้อนถึงความพยายามของอิหร่านในการ ‘เลี่ยง’ ข้อจำกัดด้านการเงินที่ประเทศตะวันตก เช่น สหรัฐฯ สหราชอาณาจักร และสหภาพยุโรป กำหนดไว้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตัดสิทธิ์อิหร่านจากระบบโอนเงินระหว่างประเทศ SWIFT

เว็บไซต์ของมินเด็กซ์ถูกแปลหลากหลายภาษาเพื่อดึงดูดลูกค้าต่างชาติ และระบุว่าผู้ซื้อสามารถติดต่อโดยตรงกับทางอิหร่านเพื่อเจรจาเงื่อนไขสัญญา มินเด็กซ์อ้างว่ากำลังมีความสัมพันธ์เชิงพาณิชย์กับกว่า 35 ประเทศ โดยมีรายการสินค้าอาวุธครบวงจร ตั้งแต่อาวุธเบา กระสุน จนถึงยุทโธปกรณ์ขนาดใหญ่

ทั้งนี้ นักวิเคราะห์บางรายเน้นว่า อิหร่านมีประสบการณ์ในการใช้คริปโตเพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดมานานแล้ว โดยในอดีต กระทรวงการคลังสหรัฐฯ เคยตรวจพบการไหลเวียนของคริปโตมูลค่ากว่า 100 ล้านดอลลาร์ในธุรกรรมน้ำมันดิบ

‘*ความคิดเห็น*’ จากเจ้าหน้าที่ด้านการเงินระหว่างประเทศ ระบุว่ารูปแบบการใช้ ‘คริปโตเคอร์เรนซี’ ที่ไม่ผ่านระบบควบคุมหรือไม่มีการปกครองบัญชี (custody) อาจกลายเป็น ‘เงามืดใหม่’ ของกลไกการเงินระหว่างประเทศ และทำให้การควบคุมหรือการคว่ำบาตรนั้นกลายเป็นเรื่องยากกว่าเดิม

หลายฝ่ายแสดงความกังวลว่า หากประเทศที่ถูกคว่ำบาตรสามารถใช้คริปโตซื้อขายอาวุธกันได้โดยไม่มีร่องรอยของการเงินผ่านทางธนาคารหรือ SWIFT จะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อความมั่นคงในระดับโลก ทั้งนี้ หน่วยงานของสหรัฐฯ กำลังจับตาการเคลื่อนไหวของมินเด็กซ์อย่างใกล้ชิด

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อมูลยืนยันแน่ชัดว่า มีการซื้อขายอาวุธด้วยคริปโตแบบจริงจังเกิดขึ้นแล้วหรือไม่ รวมถึงไม่มีรายละเอียดเกี่ยวกับชนิดของเหรียญดิจิทัลที่ใช้, โครงสร้างเอสโครว์ หรือใครคือผู้ดำเนินการชำระเงิน

ทางการอิหร่านยังคงยืนยันว่าการส่งมอบสินค้าและการชำระเงินสามารถดำเนินไปได้แม้จะอยู่ภายใต้การคว่ำบาตร แต่หากมีการส่งมอบอาวุธจริงผ่านระบบคริปโต อาจส่งผลให้สหรัฐฯ และพันธมิตรตอบโต้ด้วยมาตรการที่แข็งกร้าวยิ่งขึ้น

‘*คำสำคัญ*’ ที่น่าจับตาคือความเป็นไปได้ที่เทคโนโลยีไร้ตัวกลางของคริปโตจะถูกใช้ในกิจกรรมผิดกฎหมายหรือการหลบเลี่ยงการตรวจสอบ การใช้คริปโตในอุตสาหกรรมการทหารอาจนำไปสู่แรงผลักดันครั้งใหม่ในด้านกฎระเบียบและความโปร่งใสในตลาดคริปโตทั่วโลก