60 หลุมสำรวจน้ำลึก: อินเดียเพิ่มคลังสำรองน้ำมัน 6.5 ล้านตัน

อินเดียเดินหน้าขุดเจาะหลุมสำรวจน้ำลึก 60 แห่ง พร้อมขยายคลังสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์อีก 6.5 ล้านตัน เพื่อรับมือแรงกระแทกด้านอุปทานจากวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซและเสริมฐานการผลิตน้ำมันภายในประเทศ

คณะรัฐมนตรีอินเดียอนุมัติโครงการสำรวจนอกชายฝั่งแห่งชาติ ‘สมุทร มันตัน’ ในเดือนสิงหาคม 2026 โดย สำนักนายกรัฐมนตรีอินเดียระบุว่าจะใช้งบประมาณ 84,084 crore รูปี จนถึงปีงบประมาณ 2030-31 และสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการขุดเจาะหลุมสำรวจน้ำลึกสูงสุด 50%

โครงการครอบคลุมการขุดเจาะหลุมสำรวจน้ำลึกและน้ำลึกมาก 60 แห่ง การสร้างโครงสร้างพื้นฐานนอกชายฝั่ง และการวางรากฐานการผลิตอุปกรณ์ด้านน้ำมันและก๊าซ โดยรัฐบาลอินเดียตั้งเป้าเพิ่มการสำรวจและผลิตภายในประเทศควบคู่กับการเสริมความมั่นคงด้านพลังงาน

พื้นที่สำรวจประกอบด้วยแอ่งน้ำลึกและน้ำลึกมากอย่างกฤษณะ-โกดาวารี คาเวรี มหานที และหมู่เกาะอันดามัน การขุดเจาะหลุมสำรวจน้ำลึกหนึ่งแห่งมีค่าใช้จ่ายราว 125-150 ล้านดอลลาร์ ทำให้การสนับสนุนจากรัฐบาลช่วยลดภาระความเสี่ยงของภาคเอกชนและรัฐวิสาหกิจ

เบื้องหลังโครงการคือการผลิตน้ำมันดิบภายในประเทศที่ลดลง จาก 34.2 ล้านตันในปีงบประมาณ 2018-19 เหลือ 28.4 ล้านตันในปีงบประมาณ 2024-25

PRS Indiaระบุว่าสาเหตุของการผลิตที่ลดลง ได้แก่ ระยะเวลาพัฒนาที่ยาวนานตั้งแต่การสำรวจจนถึงการผลิต แหล่งน้ำมันเก่า และการผลิตก๊าซธรรมชาติและน้ำมันดิบที่ลดลง แผนสำรวจครั้งนี้จึงเป็นโครงการระยะกลางถึงระยะยาวเพื่อฟื้นฟูฐานการผลิตดังกล่าว

อินเดียยังเดินหน้าขยายคลังสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์ ปัจจุบันมีคลังที่วิศาขาปัตนัม มังคาลูรู และปาดูร์ รวมความจุ 5.33 ล้านตัน

ส่วนที่จันดิโคลและปาดูร์ รัฐบาลกำลังผลักดันคลังแห่งใหม่รวมความจุ 6.5 ล้านตัน โดย รัฐบาลอินเดียระบุว่าการประเมินพื้นที่ก่อสร้างแห่งใหม่ยังอยู่ระหว่างดำเนินการ

คลังสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์ใช้เก็บน้ำมันสำหรับรับมือภาวะชะงักงันด้านอุปทานหรือวิกฤตระหว่างประเทศ หากการขยายการสำรวจเป็นมาตรการระยะยาวเพื่อเพิ่มฐานการผลิต การเพิ่มคลังสำรองก็เป็นมาตรการระยะสั้นเพื่อลดผลกระทบจากอุปทานที่หยุดชะงัก

วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซยิ่งเพิ่มความจำเป็นในการขยายคลังสำรอง รัฐบาลอินเดียระบุว่าในช่วงวิกฤตเดือนมีนาคม 2026 สต็อกน้ำมันดิบและเชื้อเพลิง ซึ่งรวมปริมาณในคลังของโรงกลั่น น้ำมันในท่อส่ง และน้ำมันระหว่างการขนส่ง อยู่ที่ระดับรองรับได้ 6-8 สัปดาห์

ด้านก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) มีคลังสำรองโดยเฉพาะไม่เพียงพอ ทำให้เปราะบางต่อแรงกระแทกด้านอุปทานมากกว่าน้ำมันดิบ เจ้าหน้าที่รัฐบาลอินเดียระบุผ่าน Indian Expressว่า หากการหยุดชะงักของอุปทาน LNG ยืดเยื้อ อาจจำเป็นต้องมีมาตรการเพิ่มเติม

อินเดียยังหารือกับญี่ปุ่นเรื่องการเสริมความยืดหยุ่นด้านพลังงาน โดยในแถลงการณ์ร่วมเดือนกรกฎาคม 2026 ทั้งสองประเทศตกลงแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับระบบคลังสำรองน้ำมันและกลไกการสำรอง

แถลงการณ์ร่วมระบุว่าทั้งสองฝ่ายจะเดินหน้าจัดทำความร่วมมือด้านระบบนิเวศคลังสำรองเชิงยุทธศาสตร์ให้เป็นรูปธรรม โดยครอบคลุมทั้งระบบคลังสำรองและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์เพื่อเสริมความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน

นโยบายนี้มุ่งลดการพึ่งพาการนำเข้าในระยะกลางถึงระยะยาว มากกว่าการเพิ่มอุปทานน้ำมันดิบในระยะสั้น เนื่องจากแหล่งน้ำมันน้ำลึกมีต้นทุนการขุดเจาะและระยะเวลาพัฒนาสูง จึงยังไม่อาจสรุปได้ว่าการสนับสนุนจากรัฐบาลจะทำให้การผลิตเพิ่มขึ้นทันที

รัฐบาลอินเดียยังไม่ได้ระบุช่วงเวลาที่การผลิตจะเพิ่มขึ้นจริงหรือกำหนดแล้วเสร็จของคลังสำรองแห่งใหม่ โดยจะดำเนินโครงการสำรวจนอกชายฝั่งต่อไปจนถึงปีงบประมาณ 2030-31 และเดินหน้าประเมินพื้นที่ก่อสร้างคลังสำรองแห่งใหม่ต่อไป