บริษัทซอฟต์แวร์ควอนตัมจากสหราชอาณาจักร เฟสคราฟต์ (Phasecraft) รายงานว่าการทดสอบเบื้องต้นด้านการเพิ่มประสิทธิภาพโครงข่ายไฟฟ้าทำงานเร็วขึ้นสูงสุด 1,000 เท่า ขณะที่เอกสารโครงการของ ARPA-E สังกัดกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ ระบุภารกิจที่นำควอนตัมคอมพิวติ้งไปใช้กับการแยกน้ำด้วยไฟฟ้าเพื่อผลิตไฮโดรเจนและการวิจัยเซลล์เชื้อเพลิง
เฟสคราฟต์ระบุในประกาศเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2025 ว่าผลทดสอบเบื้องต้นของปัญหาที่สำรวจร่วมกับผู้ดำเนินระบบพลังงานแห่งชาติสหราชอาณาจักร (NESO) แสดงความเร็วเพิ่มขึ้นสูงสุด 1,000 เท่า โจทย์ทดสอบครอบคลุมการคำนวณปริมาณการแลกเปลี่ยนไฟฟ้า การแยกบางส่วนของระบบในภาวะฉุกเฉิน และการจัดวางอุปกรณ์พลังงานหมุนเวียน
ตัวเลข “สูงสุด 1,000 เท่า” เป็นค่าความเร็วที่บริษัทระบุสำหรับปัญหาการเพิ่มประสิทธิภาพในชุดทดสอบ ประกาศไม่ได้ให้รายละเอียดเงื่อนไขการทดสอบ เช่น อัลกอริทึมที่ใช้เปรียบเทียบหรือเวลาคำนวณทั้งหมด จึงยังสรุปจากตัวเลขนี้เพียงอย่างเดียวไม่ได้ว่าความเร็วในการประมวลผลหรือค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของโครงข่ายไฟฟ้าจริงดีขึ้น
ระบบมอนเดรียน (Mondrian) ที่ใช้ในการทดสอบส่งผลลัพธ์จากอัลกอริทึมควอนตัมไปยังอัลกอริทึมเพิ่มประสิทธิภาพแบบเดิมเพื่อช่วยคำนวณ วิธีนี้แบ่งโจทย์ออกเป็นส่วนย่อย แทนการนำปัญหาขนาดใหญ่ทั้งหมดไปรันบนโปรเซสเซอร์ควอนตัม ดังนั้นตัวเลขความเร็วจากการทดสอบเบื้องต้นจึงไม่ได้หมายถึงผลการดำเนินงานของโครงข่ายไฟฟ้าจริง
อีกโจทย์หนึ่งในการทดสอบคือการกำหนดเวลาเดินเครื่องและหยุดเครื่องของหน่วยผลิตไฟฟ้า ซึ่งเป็นการตัดสินใจว่าจะเปิดหรือปิดเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเมื่อใด เพื่อให้รองรับความต้องการใช้ไฟฟ้าพร้อมลดต้นทุน
ศูนย์ควอนตัมคอมพิวติ้งแห่งชาติสหราชอาณาจักร (NQCC) กล่าวถึงโครงการร่วมที่ใช้ซอฟต์แวร์เพิ่มประสิทธิภาพของ JIJ กับระบบควอนตัมโฟโตนิกของ ORCA Computing โครงการนี้เปรียบเทียบผลกับการจำลองที่ใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิง และประเมินข้อกำหนดด้านฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ที่จำเป็นต่อการขยายสู่ระดับอุตสาหกรรม โดยมี BP เข้าร่วมในฐานะผู้สังเกตการณ์จากภาคอุตสาหกรรม
รายงานเบนช์มาร์กร่วมเดือนมิถุนายน 2026 ซึ่งจัดทำโดย JIJ, ORCA Computing, NQCC และ BP ศึกษาตัวอย่างปัญหาที่มีตัวแปร 25,755 ตัวและข้อจำกัด 48,939 ข้อ รายงานระบุว่าปัญหานี้ได้รับการประมวลผลด้วยวิธีไฮบริดที่มีโปรเซสเซอร์ควอนตัมเป็นส่วนประกอบ
โปรเซสเซอร์ควอนตัมไม่ได้คำนวณปัญหาทั้งหมดในครั้งเดียว คอมพิวเตอร์แบบเดิมแบ่งปัญหาออกเป็นส่วนย่อย ส่วนโปรเซสเซอร์ PT-2 ของ ORCA Computing ประมวลผลปัญหาย่อยขนาดเล็ก
รายงานระบุว่าโหมดควอนตัมของ PT-2 ที่ใช้ทดสอบมีได้สูงสุด 48 โหมด และปัญหาย่อยที่ประมวลผลด้วยเทคนิคไทลิงมีตัวแปรสูงสุด 144 ตัว ดังนั้น 25,755 ตัวจึงหมายถึงขนาดของปัญหาทั้งหมด ไม่ใช่จำนวนตัวแปรที่คำนวณด้วยการประมวลผลควอนตัมในครั้งเดียว
รายงานระบุว่า คำตอบแบบไฮบริดที่ใช้ PT-2 ให้ผลดีที่สุดในบรรดาวิธีที่นำมาเปรียบเทียบ แต่ใช้เวลาคำนวณนานกว่า ส่วนรายงานเบนช์มาร์กร่วมเดือนมิถุนายน 2026 ของ JIJ, ORCA Computing, NQCC และ BP คาดการณ์ว่า เมื่ออิงข้อกำหนดที่คาดไว้ของ PT-3 วิธีไฮบริดจะให้คำตอบที่ดีกว่า Gurobi ในเวลาที่สั้นกว่า
งานวิจัยอีกชิ้นที่เผยแพร่ในวารสาร Scientific Reports เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน จำลองกรณีโครงข่ายไฟฟ้าที่มีเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 5–13 เครื่อง คณะผู้วิจัยระบุว่า แม้ตั้งสมมติฐานให้คอมพิวเตอร์ควอนตัมทำงานได้อย่างเหมาะสม วิธีไฮบริดที่ทดสอบก็ยังให้ผลไม่ดีกว่าการสุ่มตัวอย่างแบบสม่ำเสมอ
ผลทั้งสองชุดเปรียบเทียบกันโดยตรงได้ยาก เพราะใช้โจทย์ อัลกอริทึม และเกณฑ์เปรียบเทียบต่างกัน จึงไม่สามารถแปลงเป็นมาตรวัดประสิทธิภาพเดียวกันได้
ด้านการวิจัยวัสดุ มีการศึกษาแบบจำลองวัสดุสำหรับเซลล์แสงอาทิตย์ด้วย เฟสคราฟต์กล่าวถึงความร่วมมือกับยูนิเวอร์ซิตีคอลเลจลอนดอน (UCL) และ Oxford PV เพื่อสร้างแบบจำลองวัสดุสำหรับเซลล์แสงอาทิตย์ด้วยควอนตัมคอมพิวติ้งในคำอธิบายงานวิจัยปี 2022
เอกสารโครงการของ ARPA-E เดือนมีนาคม 2026 ระบุภารกิจจำลองเซลล์เชื้อเพลิงและอิเล็กโทรไลเซอร์ของ Quantinuum รวมถึงภารกิจจำลองกระบวนการแยกน้ำด้วยไฟฟ้าของเฟสคราฟต์ เป้าหมายของโครงการเฟสคราฟต์คือค้นหาแนวทางลดการพึ่งพาอิริเดียมในการแยกน้ำด้วยไฟฟ้า โดยเอกสารระบุเป้าหมายการวิจัยไว้
กรณีศึกษาด้านพลังงานที่เปิดเผยต่อสาธารณะในขณะนี้ครอบคลุมการทดสอบมาตรฐานด้านการเพิ่มประสิทธิภาพโครงข่ายไฟฟ้า และงานวิจัยแบบจำลองวัสดุสำหรับไฮโดรเจนและเซลล์แสงอาทิตย์
Comment 0