ทีมพัฒนาแซดแคช(ZEC) ลาออกยกทีมหลังขัดแย้ง โครงสร้างกำกับดูแล ราคาดิ่ง 7% ใน 24 ชั่วโมง

ทีมพัฒนา ‘แซดแคช’ ยกทีมลาออก เตรียมตั้งบริษัทใหม่ ราคาทรุด 7% ใน 24 ชั่วโมง

โครงการสกุลเงินดิจิทัลเพื่อความเป็นส่วนตัวอย่าง *แซดแคช(ZEC)* กำลังเผชิญวิกฤตศรัทธา เมื่อทีมพัฒนาหลักจากบริษัทอิเล็กทริกคอยน์คอมปานี(ECC) ประกาศลาออกทั้งทีมเมื่อวันที่ 7 และเตรียมจัดตั้งบริษัทใหม่ หลังมีความขัดแย้งเรื่องโครงสร้าง ‘การกำกับดูแล’ ภายในองค์กร โดยให้เหตุผลว่าถูกกระทำอย่างไม่เป็นธรรมจากคณะกรรมการของมูลนิธิบูตสแตรป(Bootstrap) ซึ่งเป็นองค์กรแม่ของ ECC ส่งผลให้ราคาของโทเคน *แซดแคช* ร่วงลงทันทีถึง 7% ภายในวันเดียว

โจช์ สวาฮาร์ต ซีอีโอของ ECC เปิดเผยผ่าน X (อดีต Twitter) ว่าคณะกรรมการของบูตสแตรปได้เปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการจ้างงานของพนักงานแบบ “บีบบังคับให้ออกจากงาน” และกล่าวว่า การตัดสินใจลาออกครั้งนี้ไม่ใช่เพื่อแยกตัวออกจากเครือข่าย *แซดแคช* แต่เพื่อปกป้องพันธกิจการพัฒนาเทคโนโลยีจากสภาพแวดล้อมที่ไม่มีเสถียรภาพ พร้อมยืนยันว่าทีมยังคงยึดมั่นในเป้าหมายเดิม คือการพัฒนา “เงินดิจิทัลที่คุ้มครองความเป็นส่วนตัว”

แซดแคชกับโมเดลกำกับดูแลที่เคยโดดเด่น กลับกลายเป็นต้นตอของปัญหา

แซดแคชสร้างชื่อจากการออกแบบโครงสร้างการกำกับดูแลแบบกระจายอำนาจ โดย ECC เริ่มพัฒนาโปรโตคอลในปี 2015 และได้จัดตั้งมูลนิธิแซดแคช(Zcash Foundation) เพื่อทำหน้าที่เป็นองค์กรอิสระในปี 2017 ต่อมา ECC ได้ยินยอมให้ร่วมถือครองเครื่องหมายการค้ากับมูลนิธิ และในปี 2020 ECC ได้เปลี่ยนสถานะเป็นองค์กรไม่แสวงหากำไรภายใต้การดูแลของบูตสแตรป

รูปแบบการแบ่งอำนาจครั้งนี้เคยได้รับเสียงชื่นชมว่าเป็นต้นแบบของการควบคุมแบบกระจายศูนย์ แต่ในเวลาต่อมากลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของความขัดแย้ง โดยเฉพาะในประเด็นการจัดสรรเงินจากกองทุนพัฒนา (Development Fund) ซึ่งมาจากส่วนแบ่งของบล็อกรีวอร์ด สวาฮาร์ตเสนอให้ยกเลิกการจัดสรรทุนโดยตรง และเปลี่ยนไปใช้ระบบสนับสนุนแบบกระจายศูนย์มากขึ้น ซึ่งขัดแย้งกับแนวทางของกรรมการจากบูตสแตรป

ผลกระทบจากข่าวดังกล่าวส่งแรงสั่นสะเทือนต่อราคาตลาด ราคาของ *แซดแคช(ZEC)* ร่วงจากระดับประมาณ 480 ดอลลาร์ ลงมาอยู่ที่ราว 455 ดอลลาร์ในเวลาไม่ถึง 24 ชั่วโมง ขณะที่ปริมาณการซื้อขายพุ่งขึ้นกว่า 30% แตะระดับกว่า 800 ล้านดอลลาร์

อนาคตของแซดแคช กับบททดสอบครั้งสำคัญ

แม้ว่าปัจจุบันทั้งฝั่งทีมพัฒนาและมูลนิธิบูตสแตรปจะไม่วางแผนดำเนินการทางกฎหมายใดๆ แต่สถานการณ์ครั้งนี้ถูกมองว่าเป็นข้อพิพาทด้าน ‘การกำกับดูแล’ ที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งของโครงการ สร้างความวิตกให้กับชุมชนผู้ใช้งานและนักลงทุน

จูโก วิลคอกซ์ ผู้ก่อตั้ง ECC และอดีตซีอีโอ ได้ออกแถลงการณ์ว่าการพัฒนาเครือข่ายยังคงเดินหน้าต่ออย่างปลอดภัย และไม่ได้รับผลกระทบด้านความมั่นคงหรือความเป็นส่วนตัว แต่ประเด็นสำคัญที่ต้องจับตามองคือ ใครจะก้าวขึ้นมารับบทบาท ‘ผู้นำเทคโนโลยี’ คนใหม่ของแซดแคช และจะปรับโมเดลการจัดหาทุนและการกำกับดูแลไปในทิศทางใด

*แซดแคช* ยังคงเป็นซอฟต์แวร์แบบโอเพนซอร์สและไม่มีใครเป็นเจ้าของอย่างแท้จริง ซึ่งในทางเทคนิคไม่ส่งผลต่อการทำงานของเครือข่าย อย่างไรก็ตาม *ความเห็น* ของผู้เชี่ยวชาญในวงการมองว่า การทดสอบระบบกำกับดูแลแบบไร้ศูนย์กลาง (decentralized governance) ของ *แซดแคช* กำลังเผชิญกับบททดสอบครั้งสำคัญ และอาจเป็นกรณีศึกษาสำหรับโครงการคริปโตอื่น ๆ ในอนาคต