บิตริเวอร์(BitRiver) เสี่ยงล้มละลาย หลังผิดนัดหนี้-ศาลสั่งเฝ้าระวัง-ซีอีโอกักตัว

บิตริเวอร์ เสี่ยงล้มละลาย หลังเจอปัญหารุมเร้า-ซีอีโอกักตัวในบ้าน

บิตริเวอร์(BitRiver) บริษัทเหมืองบิตคอยน์(BTC)รายใหญ่ที่สุดของรัสเซีย กำลังเผชิญวิกฤตการณ์ทางการเงินครั้งใหญ่จนเข้าสู่กระบวนการ ‘เฝ้าระวัง’ ซึ่งเป็นขั้นเริ่มต้นของการล้มละลาย หลังได้รับผลกระทบจากหลายปัจจัยพร้อมกัน ทั้งการผิดนัดชำระหนี้โดยบริษัทย่อย คำสั่งห้ามเหมืองในบางพื้นที่ ข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาพลังงาน และปัญหากฎหมายของซีอีโอ

เมื่อวันที่ 27 มกราคม ศาลอนุญาโตตุลาการภูมิภาคสเวียร์ดลอฟสค์มีคำสั่งให้เริ่มขั้นตอนเฝ้าระวังต่อบริษัทฟอกซ์ กรุ๊ป(Fox Group of Companies LLC) ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของบิตริเวอร์ เนื่องจากคดีชำระหนี้มูลค่า 9.2 ล้านดอลลาร์ที่ยื่นฟ้องโดยบริษัทไซบีเรียน อินฟราสตรัคเจอร์(Infrastructure of Siberia) บริษัทในเครือของเอ็นพลัส(En+) โดยฟอกซ์ กรุ๊ปถือหุ้นในบิตริเวอร์ถึง 98%

บิตริเวอร์ซึ่งเคยมีส่วนแบ่งตลาดเหมืองคริปโตในรัสเซียมากกว่าครึ่ง และทำรายได้มากกว่า 129 ล้านดอลลาร์ในปีที่ผ่านมา ปัจจุบันดำเนินกิจการศูนย์ข้อมูล 15 แห่งทั่วประเทศ และใช้เครื่องขุดกว่า 175,000 เครื่องรวมพลังงาน 533 เมกะวัตต์ แต่ด้วยสถานการณ์ล่าสุด ทำให้ธุรกิจทั้งระบบตกอยู่ในความเสี่ยง

‘ข้อพิพาทด้านอุปกรณ์’ จุดชนวนหายนะ

ปัญหาเริ่มต้นจากสัญญาจัดหาอุปกรณ์เหมือง ที่บิตริเวอร์ทำกับไซบีเรียน อินฟราสตรัคเจอร์ โดยรับเงินล่วงหน้ากว่า 700 ล้านรูเบิล (ประมาณ 134 ล้านบาท) แต่กลับไม่ส่งมอบสินค้า ทำให้สัญญาถูกยกเลิก และทางบริษัทคู่สัญญายื่นฟ้องเรียกเงินคืนพร้อมดอกเบี้ย ซึ่งในเดือนเมษายน 2025 ศาลเขตอีร์คุตสค์มีคำสั่งให้ชำระเงินคืน

อีโกร์ รูเนตส์(Igor Runets) ซีอีโอและผู้ก่อตั้งบิตริเวอร์ ให้สัมภาษณ์กับสื่อ Forklog ว่า “อุปกรณ์ถูกส่งไปแล้ว และบริษัทแม่กำลังยื่นอุทธรณ์คำพิพากษา” พร้อมระบุว่า ธุรกิจเริ่มกลับมาดำเนินตามปกติ แต่บริษัทลูกจำนวนหนึ่งประสบความเสียหายจากคำสั่งปิดเหมืองเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา จนถึงขั้นเตรียมฟ้องเรียกค่าเสียหายจากเอ็นพลัส

อย่างไรก็ดี การบังคับคดีเปิดเผยว่า ทรัพย์สินของฟอกซ์ กรุ๊ป มีไม่พอชำระหนี้ นำไปสู่การเร่งกระบวนการล้มละลาย และการอายัดเงินของกลุ่มบริษัท ซึ่งอาจทำให้การดำเนินงานทั้งหมดถึงขั้นหยุดชะงัก

คำสั่งห้ามเหมืองและข้อพิพาทด้านพลังงาน ซ้ำเติมสถานการณ์

สภาพแวดล้อมในการทำเหมืองของบิตริเวอร์ก็ไม่เอื้ออำนวยเช่นกัน โดยศูนย์เหมืองในอีร์คุตสค์ตอนใต้ต้องปิดดำเนินการตั้งแต่เดือนที่แล้วหลังคำสั่งห้ามเหมืองระดับภูมิภาค ขณะที่ศูนย์ข้อมูลขนาด 100 เมกะวัตต์ในเขตบุรียาตียังไม่สามารถเปิดดำเนินการได้ และพื้นที่ดังกล่าวจะถูกห้ามเหมืองเต็มรูปแบบตั้งแต่ปี 2026

เมื่อต้นปี 2025 ศูนย์เหมืองขนาด 40 เมกะวัตต์ในอินกูเชเทียก็ถูกปิดโดยคำสั่งรัฐ หลังดำเนินการฝ่าฝืนข้อห้ามการทำเหมือง

อีกปัญหาที่บานปลายคือ ข้อพิพาทกับผู้จำหน่ายไฟฟ้า โดยบริษัทในเครือของกลุ่มพาราเดย์ ซึ่งทำสัญญาจัดไฟฟ้าให้บิตริเวอร์ ถูกเพิกถอนสิทธิ์ซื้อขายพลังงานในตลาดกลางตั้งแต่สิงหาคม 2025 ด้านเอ็นพลัสและบริษัทไฟฟ้าอีร์คุตสค์ต่างยื่นฟ้องเรียกรวมกว่า 84.74 ล้านบาท

ซีอีโอถูกควบคุมตัว ก่อให้เกิดคำถามด้านธรรมาภิบาล

ในขณะที่บริษัทผจญปัญหาหลายด้าน อีโกร์ รูเนตส์ ซีอีโอก็ถูกควบคุมตัวภายใต้กฎกักตัวในบ้าน โดยทางการรัสเซียตั้งข้อหาเขาหลายกระทง ฐานเลี่ยงภาษีและซ่อนทรัพย์สิน ศาลอนุญาตให้ทนายความของเขายื่นอุทธรณ์ได้ภายในสัปดาห์นี้

บิตริเวอร์เคยเป็นเป้าหมายของมาตรการคว่ำบาตรจากสหรัฐตั้งแต่ปี 2022 จากบทบาทในสงครามยูเครน ขณะที่ในปี 2023 กลุ่มไฟแนนเชียลของญี่ปุ่นอย่างเอสบีไอ ก็ถอนตัวจากธุรกิจร่วมกับบิตริเวอร์ หลังตัดสินใจออกจากตลาดรัสเซีย

ความต้องการเหมืองยังสูง แต่เสี่ยงจากข้อกฎหมายยังท่วมท้น

แม้บิตริเวอร์จะใกล้ล้มละลาย แต่ความต้องการเหมืองคริปโตในรัสเซียยังเติบโตต่อเนื่อง จากข้อมูลของผู้ดูแลระบบสายส่งไฟฟ้าของรัสเซีย ระบุว่า ในปี 2025 กำลังไฟที่บริษัทเหมืองและศูนย์ข้อมูลร้องขอ จะเพิ่มขึ้น 33% จากปีก่อนหน้า แตะระดับ 4 กิกะวัตต์

โมดอร์ อินเทลลิเจนซ์(Modor Intelligence) คาดการณ์ว่า ตลาดศูนย์ข้อมูลของรัสเซียจะเติบโตเฉลี่ยปีละ 14.41% จนถึงปี 2031

“ความคิดเห็น” นักวิเคราะห์บางรายมองว่า วิกฤตของบิตริเวอร์อาจเปิดทางให้ผู้เล่นรายอื่นในตลาดเข้าแทนที่ อย่างไรก็ตาม ปัจจัยความไม่แน่นอนด้านกฎหมาย และปัญหาพลังงาน ยังคงเป็นโจทย์ยากของอุตสาหกรรมเหมืองในรัสเซียต่อไป