Anthropic เปิดวิธีใส่ลายน้ำข้อความใน Claude กระทบโค้ดจำกัด

Anthropic เปิดเผยวิธีการฝัง “ลายน้ำ” ที่มองไม่เห็นลงในข้อความที่สร้างโดย Claude โดยไม่ใช่สัญลักษณ์ที่ผู้อ่านจะสังเกตเห็นได้จากประโยค แต่เป็นโครงสร้างที่ทิ้งรูปแบบทางสถิติไว้ในกระบวนการเลือกคำ

Anthropic ระบุในโพสต์อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 (เวลาเกาหลีใต้) ว่าโมเดล Claude ในระยะต่อไปจะสร้างข้อความที่มีลายน้ำฝังอยู่ มาตรการนี้มีขึ้นเพื่อรองรับข้อกำหนดด้านความโปร่งใสตามกฎหมาย AI ของสหภาพยุโรป (EU) และเป็นการอธิบายรายละเอียดวิธีการทำงานของนโยบายใส่ลายน้ำในข้อความที่สร้างโดย Claude ซึ่งบริษัทเคยประกาศไว้ก่อนหน้านี้

หัวใจสำคัญอยู่ที่ตัวเลือกคำที่มีความหมายใกล้เคียงกันมาก โมเดลภาษาขนาดใหญ่ต้องเลือกคำถัดไปจากตัวเลือกหลายแบบเมื่อสร้างประโยค และ Claude จะสร้างรูปแบบการเลือกคำโดยอิงจาก “กุญแจ (key)” เฉพาะและลำดับคำก่อนหน้า ในช่วงที่การเลือกมีความเสี่ยงต่ำ มนุษย์ไม่สามารถอ่านความแตกต่างนี้ได้ แต่ระบบตรวจจับที่มีกุญแจดังกล่าวสามารถคำนวณความน่าจะเป็นว่าข้อความนั้นมี Claude เข้ามาเกี่ยวข้องหรือไม่

Anthropic ระบุว่าลายน้ำจะไม่เพิ่มตัวอักษรพิเศษใด ๆ ลงในข้อความ และไม่มีการแทรกตัวอักษรที่ซ่อนอยู่ บริษัทอธิบายว่าเนื่องจากไม่มีการสร้างโทเค็น (token) เพิ่มเติม จึงไม่ทำให้ต้นทุนการใช้งานสูงขึ้น และไม่มีข้อมูลที่สามารถระบุตัวบุคคล องค์กร หรือเนื้อหาการสนทนาแฝงอยู่ด้วย บริษัทระบุว่า “ลายน้ำถูกนำไปใช้กับ Claude และผลลัพธ์ที่มันสร้างขึ้น ไม่ได้ใช้เพื่อระบุตัวผู้ใช้แต่ละคน”

แนวทางนี้อ้างอิงตามวิธีการ SynthID-Text ของ Google DeepMind (กูเกิล ดีปมายด์) ซึ่งในปี 2024 Google DeepMind เคยอธิบายว่า SynthID ปรับความน่าจะเป็นของโทเค็นระหว่างกระบวนการสร้างข้อความ เพื่อฝังลายน้ำที่มนุษย์มองไม่เห็น Anthropic ระบุว่าเทคนิคนี้ไม่ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อคุณภาพ ความคิดสร้างสรรค์ หรือความอ่านง่ายของผลลัพธ์

ลายน้ำข้อความยังแตกต่างจากเครื่องมือตรวจจับ AI แบบเดิมด้วย เครื่องมือตรวจจับส่วนใหญ่ที่มีอยู่มักวิเคราะห์ร่องรอย เช่น สำนวนการเขียนหรือคำที่ใช้บ่อย เพื่อประเมินความน่าจะเป็นว่าเนื้อหาถูกเขียนโดย AI ในทางกลับกัน วิธีของ Claude คือการฝังสัญญาณตั้งแต่ขั้นตอนการสร้างข้อความ แล้วจึงตรวจสอบภายหลังว่าสัญญาณนั้นยังคงอยู่หรือไม่

อย่างไรก็ตาม ลายน้ำไม่ได้ทำงานด้วยความเข้มข้นเท่ากันในทุกสถานการณ์ ประโยคที่ระบุข้อเท็จจริงตายตัวหรือย่อหน้าสั้น ๆ มีตัวเลือกคำจำกัด จึงอาจทำให้ความน่าเชื่อถือในการตรวจจับลดลง แม้แต่กรณีที่ Claude เพียงแก้ไขตัวสะกดหรือเครื่องหมายวรรคตอนให้กับข้อความที่มนุษย์เขียนขึ้น เนื่องจากคำที่ Claude เลือกใหม่มีน้อย พื้นที่สำหรับใส่ลายน้ำจึงมีจำกัดเช่นกัน

ผลกระทบต่อ “โค้ด” ก็มีจำกัดเช่นเดียวกัน เนื่องจากโค้ดให้ความสำคัญกับการทำงานได้อย่างถูกต้อง จึงมีพื้นที่สำหรับเลือกคำตามอำเภอใจน้อยอยู่แล้ว Anthropic อธิบายว่าลายน้ำยังสามารถใช้ได้ในพื้นที่ที่เลือกคำได้ เช่น คอมเมนต์ในโค้ด แต่ผลกระทบต่อผลลัพธ์ของโค้ดจริงนั้นมีน้อยมาก

สำหรับนักพัฒนา นี่หมายความว่าประเด็นที่ควรพูดถึงก่อนคือเรื่องการระบุแหล่งที่มาของผลลัพธ์ มากกว่าความกังวลเรื่องคุณภาพที่ลดลง เพราะในพื้นที่ที่ Claude เลือกคำได้ เช่น ชื่อตัวแปรหรือคอมเมนต์ อาจมีสัญญาณหลงเหลืออยู่ แต่ในโครงสร้างโค้ดที่อาจทำให้ผลการทำงานเปลี่ยนไป พื้นที่สำหรับการเลือกนั้นแคบอยู่แล้ว

ประเด็นที่ถกเถียงกันอีกเรื่องคือการแก้ไขข้อความสามารถลบลายน้ำออกได้หรือไม่ Anthropic ระบุว่าการแก้ไขเพียงเล็กน้อยมีแนวโน้มว่าจะไม่สามารถลบลายน้ำออกได้ทั้งหมด แต่การเขียนใหม่ทั้งหมดโดยเปลี่ยนทุกคำสามารถลบลายน้ำออกได้ บริษัทเสริมว่าในกรณีดังกล่าว การพิจารณาว่าข้อความนั้นยังถือเป็นเนื้อหาที่สร้างโดย AI หรือไม่ เป็นประเด็นการตัดสินอีกเรื่องหนึ่งที่แยกต่างหาก

สำหรับไฟล์ จะใช้วิธีที่แตกต่างออกไป เมื่อ Claude สร้างไฟล์ที่รองรับ เช่น PNG, JPG, SVG จะมีการแนบ Content Credentials ตามมาตรฐาน C2PA ในรูปแบบเมทาดาทา ซึ่งไม่ใช่การซ่อนสัญญาณไว้ในเนื้อหาแบบลายน้ำข้อความ แต่เป็นการแนบบันทึกที่ลงลายเซ็นยืนยันว่าไฟล์นั้นถูกสร้างขึ้นหรือผ่านการประมวลผลโดย Claude

มาตรา 50 ของกฎหมาย AI ของ EU กำหนดให้เนื้อหาที่ AI สร้างขึ้นหรือดัดแปลงต้องมีการระบุในรูปแบบที่เครื่องอ่านได้ Anthropic ระบุว่าจะให้บริการ API สำหรับตรวจจับลายน้ำ และจะทยอยนำลายน้ำไปใช้กับโมเดล Claude ที่มีอยู่เดิมในช่วงหลายเดือนข้างหน้า ให้สอดคล้องกับช่วงเปลี่ยนผ่านของกฎหมาย EU