สหรัฐฯ จัดห่วงโซ่ AI ใหม่ ดัน ‘Pax Silica’ ของเฮลเบิร์ก

นโยบาย AI ของสหรัฐฯ ต่อจีนกำลังขยายจากเซมิคอนดักเตอร์ไปสู่การจัดห่วงโซ่อุปทานใหม่ที่ครอบคลุมแร่หายาก พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานศูนย์ข้อมูล โดยมีเกาหลีใต้และอินเดียเข้าร่วมความร่วมมือเพื่อลดการพึ่งพาจีน

เจค็อบ เฮลเบิร์ก (Jacob Helberg) รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ด้านการเติบโตทางเศรษฐกิจ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม เป็นผู้นำแนวคิด ‘Pax Silica’ วุฒิสภาสหรัฐฯ ผ่านมติรับรองการแต่งตั้งเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2025 ด้วยคะแนนเห็นชอบ 51 เสียง ไม่เห็นชอบ 47 เสียง และไม่เข้าร่วมลงคะแนน 2 เสียง

กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า การประชุมสุดยอด Pax Silica ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงวอชิงตันระหว่างวันที่ 25-26 มิถุนายน 2026 มีเป้าหมายเสริมความแข็งแกร่งของห่วงโซ่อุปทาน AI ที่เชื่อถือได้ และขยายความร่วมมือด้านแร่สำคัญ พลังงาน เซมิคอนดักเตอร์ และโครงสร้างพื้นฐานคอมพิวติ้ง

หัวใจของ Pax Silica ไม่ได้อยู่ที่การกีดกันจีนเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการร่วมสร้างห่วงโซ่อุปทานที่เชื่อมโยงเทคโนโลยี แร่ธาตุ และศักยภาพการผลิตของสหรัฐฯ กับประเทศพันธมิตร เพื่อลดการพึ่งพาจีน

สหรัฐฯ กำลังแสวงหาความร่วมมือกับญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อินเดีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) และออสเตรเลีย อินเดียเข้าร่วม Pax Silica ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 โดยสำนักข่าว AP รายงานว่า การเข้าร่วมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามเสริมความแข็งแกร่งด้านการออกแบบ การผลิต และการวิจัยเซมิคอนดักเตอร์ รวมถึงความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน

เบื้องหลังการจัดห่วงโซ่อุปทานใหม่คือมาตรการควบคุมการส่งออกแร่หายากของจีน กระทรวงพาณิชย์จีนใช้มาตรการควบคุมการส่งออกกับแร่หายาก 7 กลุ่มในเดือนเมษายน 2025 ซึ่งรวมถึงซามาเรียม แกโดลิเนียม เทอร์เบียม ดิสโพรเซียม ลูทีเทียม สแกนเดียม และอิตเทรียม

เจค็อบ เฮลเบิร์กให้สัมภาษณ์กับเซาท์ไชนามอร์นิ่งโพสต์ว่า มาตรการควบคุมการส่งออกแร่หายากของจีนทำให้เกิดความไม่สมดุลด้านอุปทานในญี่ปุ่นและประเทศยุโรป อย่างไรก็ตาม ขอบเขตและผลกระทบระยะยาวของภาวะสะดุดด้านอุปทานแตกต่างกันไปตามประเทศและประเภทสินค้า จึงยังประเมินแบบเหมารวมไม่ได้

แร่หายากเป็นแร่สำคัญที่ใช้ในเซมิคอนดักเตอร์ รถยนต์ไฟฟ้า และอุปกรณ์ป้องกันประเทศ การจัดหาแร่หายากจึงเชื่อมโยงกับการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องของโครงสร้างพื้นฐานอุตสาหกรรมขั้นสูง รวมถึงเซิร์ฟเวอร์ AI และศูนย์ข้อมูล

ประสบการณ์ของเฮลเบิร์กสอดคล้องกับทิศทางนโยบายดังกล่าว เขาเคยเป็นที่ปรึกษาของพาลันเทียร์ (Palantir) ก่อนเข้าร่วมกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ และทำงานในคณะกรรมาธิการทบทวนเศรษฐกิจและความมั่นคงสหรัฐฯ-จีนระหว่างปี 2022-2024 นอกจากนี้ เขายังเคยทำงานที่กูเกิล

บรรษัทการเงินเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศของสหรัฐฯ (DFC) จัดเวที ‘ส่งออก AI Stack’ ในการประชุมสุดยอด Pax Silica เมื่อเดือนมิถุนายน 2026 โดยระบุว่า การสร้างห่วงโซ่อุปทาน AI จำเป็นต้องอาศัยเงินทุนเอกชน เงินอุดหนุน และการแบ่งภาระระหว่างประเทศพันธมิตร

เกาหลีใต้มีจุดเชื่อมโยงกับ Pax Silica เช่นกัน โดยเข้าร่วมการประชุมสุดยอดที่กรุงวอชิงตันเมื่อเดือนมิถุนายน เฮลเบิร์กกล่าวชื่นชมศักยภาพของเกาหลีใต้ด้านการผลิตเซมิคอนดักเตอร์และวิศวกรรม

ก่อนหน้านี้ หลักสูตรฝึกอบรมการผลิตขั้นสูงที่มีบริษัทเกาหลีใต้และมหาวิทยาลัยสหรัฐฯ เข้าร่วม ถูกนำเสนอเป็นตัวอย่างความร่วมมือระหว่างบริษัทและมหาวิทยาลัยของประเทศที่เข้าร่วม Pax Silica โครงการนี้จึงอาจครอบคลุมทั้งการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ การพัฒนาบุคลากร และความร่วมมือกับบริษัทเทคโนโลยี

สหรัฐฯ พยายามรวมความร่วมมือด้านเซมิคอนดักเตอร์ แร่สำคัญ พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานคอมพิวติ้งไว้ภายใต้วาระความมั่นคงทางเศรษฐกิจผ่าน Pax Silica

อย่างไรก็ตาม ผลประโยชน์ของแต่ละประเทศแตกต่างกัน ทั้งความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับจีน การส่งเสริมอุตสาหกรรมการผลิตในประเทศ และการจัดหาแร่สำคัญ จึงยังไม่อาจสรุปได้ว่าขอบเขตความร่วมมือและมูลค่าการลงทุนจะสอดคล้องกัน

ยังไม่มีการยืนยันว่า Pax Silica จะนำไปสู่การจัดห่วงโซ่อุปทานใหม่ในทางปฏิบัติหรือไม่ โดยการลงทุนจริงและการขยายกำลังการผลิตจะต้องติดตามจากมาตรการต่อเนื่องของแต่ละประเทศ