46% เป้าหมายชั่วคราวของ EU เพิ่มสัดส่วนไฟฟ้าภายในปี 2040 พร้อมขยายโครงข่ายและระบบกักเก็บ

สหภาพยุโรป (EU) เสนอเป้าหมายชั่วคราวเพิ่มสัดส่วนไฟฟ้าในการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายเป็น 46% ภายในปี 2040 ขณะที่ราคาขายส่งไฟฟ้าในเขตราคาของเยอรมนีและลักเซมเบิร์กสูงสุดที่ 653.38 ยูโรต่อ MWh ในช่วงเวลา 15 นาที แผนดังกล่าวระบุถึงความจำเป็นในการขยายโครงข่ายไฟฟ้าและระบบกักเก็บพลังงานควบคู่กับการเพิ่มการใช้ไฟฟ้า

คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) เผยแพร่แผนปฏิบัติการด้านการใช้ไฟฟ้าเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม โดยเสนอให้ภาคอุตสาหกรรม การขนส่ง และอาคารเปลี่ยนจากเชื้อเพลิงฟอสซิลมาใช้ไฟฟ้า แผนตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนไฟฟ้าในการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายจากปัจจุบันราว 23% เป็น 46% ภายในปี 2040

คณะกรรมาธิการยุโรปประเมินว่า หากทำได้ตามเป้าหมาย ค่าใช้จ่ายนำเข้าเชื้อเพลิงฟอสซิลอาจลดลงสูงสุด 2.6 แสนล้านยูโรต่อปี ตัวเลขนี้เป็นผลประโยชน์ที่คาดการณ์ไว้ ไม่ใช่ยอดประหยัดที่เกิดขึ้นแล้ว

ข้อมูลสถิติการใช้พลังงานปี 2024 ของสำนักงานสถิติแห่งสหภาพยุโรป (Eurostat) ระบุว่า ไฟฟ้ามีสัดส่วน 23.4% ของการใช้พลังงานขั้นสุดท้าย ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมมีสัดส่วน 37.4% และก๊าซธรรมชาติ 19.6% รวมกันเป็น 57.0%

คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า ราว 70% ของไฟฟ้าในสหภาพยุโรปมาจากแหล่งพลังงานสะอาดภายในภูมิภาค สัดส่วนนี้หมายถึงแหล่งพลังงานที่ใช้ผลิตไฟฟ้า ซึ่งเป็นคนละตัวชี้วัดกับสัดส่วนไฟฟ้าในการใช้พลังงานขั้นสุดท้าย

ข้อมูลของ Energy-Charts ซึ่งรวบรวมโดยสถาบัน Fraunhofer ISE ระบุว่า ราคาขายส่งไฟฟ้าเฉลี่ยรายวันในเขตราคาของเยอรมนีและลักเซมเบิร์กเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายนอยู่ที่ 345.64 ยูโรต่อ MWh ส่วนราคาสูงสุดในช่วงเวลา 15 นาทีอยู่ที่ 653.38 ยูโรต่อ MWh เมื่อเวลา 23.15 น. วันที่ 9 พฤศจิกายนตามเวลาไทย

ราคาดังกล่าวเป็นราคาขายส่งระยะสั้นในเขตราคาแห่งหนึ่ง ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยของทั้งสหภาพยุโรปหรือค่าไฟฟ้าครัวเรือน ช่วงเวลาเดียวกันมีช่วงที่กำลังผลิตจากลมต่ำด้วย แต่ราคาเพียงวันเดียวไม่เพียงพอที่จะสรุปเสถียรภาพของระบบไฟฟ้าโดยรวม

คณะกรรมาธิการยุโรปประเมินความจำเป็นในการลงทุนโครงข่ายไฟฟ้าไว้ที่ 5.84 แสนล้านยูโร โดยกำหนดกรอบการลงทุนถึงปี 2030 ส่วนแผนปฏิบัติการด้านการใช้ไฟฟ้าระบุว่า กำลังการกักเก็บพลังงานจะอยู่ที่ราว 55 GW ในปี 2026 และควรขยายเป็น 200 GW ในปี 2030 กับ 500 GW ในปี 2040 ตัวเลขเหล่านี้แสดงขนาดกำลังการผลิตที่จำเป็นในอนาคต ไม่ได้หมายความว่าการขยายระบบเสร็จสิ้นแล้ว

คณะกรรมาธิการยุโรปยังระบุว่า ราคาไฟฟ้าของภาคธุรกิจเฉลี่ยอยู่ที่ราว 3 เท่าของราคาก๊าซ ส่วนค่าไฟฟ้าครัวเรือนอยู่ที่ราว 2.5 เท่า โดยต้นทุนช่วงเปลี่ยนผ่านและคิวรอเชื่อมต่อโครงข่ายเป็นอุปสรรคต่อการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้น

คณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป (Council of the European Union) ระบุในเอกสารความมั่นคงด้านพลังงานว่า ต้นเดือนตุลาคม อัตราการกักเก็บก๊าซของ EU สูงกว่า 72% เล็กน้อย ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดสำหรับช่วงเวลาเดียวกันนับตั้งแต่เริ่มเก็บข้อมูลในปี 2011

คณะมนตรีฯ ประเมินว่า EU รับมือได้ดีกว่าปี 2021 จากการกระจายแหล่งนำเข้า การเพิ่มขีดความสามารถนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) และความต้องการใช้ก๊าซที่ลดลง จึงควรพิจารณาทั้งระดับก๊าซคงคลังและความสามารถในการจัดหา

สมาคมผู้ดำเนินงานโครงสร้างพื้นฐานก๊าซยุโรป (Gas Infrastructure Europe: GIE) ระบุว่า ระบบรองรับเงื่อนไขอุปสงค์และอุปทานได้หลายรูปแบบ แต่ความยืดหยุ่นจะลดลงหากฤดูหนาวหนาวจัดพร้อมกับมีข้อจำกัดด้านอุปทาน LNG

การประเมินความเป็นไปได้ของเป้าหมายสัดส่วนไฟฟ้าต้องพิจารณาทั้งส่วนผสมของแหล่งผลิต การขยายโครงข่ายและระบบกักเก็บ ตลอดจนภาระค่าใช้จ่ายของผู้บริโภคและภาคอุตสาหกรรม ขั้นตอนถัดไปที่คณะกรรมาธิการยุโรประบุไว้คือการประเมินผลกระทบต่อเป้าหมาย 46% ในไตรมาส 4 ปี 2026