ต้นทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับการขยายศูนย์ข้อมูลในปี 2025 บนโครงข่ายไฟฟ้าหลัก 4 แห่งของสหรัฐฯ ราว 62% ถูกประเมินว่าตกกับประชาชนเป็นหลัก ขณะที่ผู้ประกอบการรับภาระ 38% ทำให้การแบ่งต้นทุนระหว่างธุรกิจกับผู้ใช้ไฟฟ้ารายเดิมกลายเป็นประเด็นสำคัญ
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยคอร์เนล (Cornell University) เผยแพร่ผลการศึกษาเมื่อวันที่ 9 พ.ย. โดยวิเคราะห์ข้อมูลโครงข่ายไฟฟ้า 4 แห่งในสหรัฐฯ ระหว่างปี 2020-2025 และศูนย์ข้อมูลที่เปิดดำเนินการแล้วหรืออยู่ในแผนราว 4,000 แห่ง ตัวเลขนี้เป็นการประเมินเฉพาะโครงข่ายบางส่วนในสหรัฐฯ จึงไม่สามารถนำไปใช้กับค่าไฟหรือการแบ่งต้นทุนในประเทศอื่นได้โดยตรง
ทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) คาดการณ์ในฉากทัศน์นโยบายปัจจุบันของรายงาน World Energy Outlook 2026 ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 19 พ.ย. ว่าความต้องการไฟฟ้าทั่วโลกจะเพิ่มจาก 28,500 TWh ในปี 2025 เป็น 39,000 TWh ในปี 2035 หรือเพิ่มขึ้นมากกว่า 10,000 TWh ฉากทัศน์นี้พิจารณากรณีที่นโยบายเดิมยังดำเนินต่อไปโดยไม่มีมาตรการเพิ่มเติม
ความต้องการที่เพิ่มขึ้นทั้งหมดไม่ได้มาจากศูนย์ข้อมูลหรือปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในฉากทัศน์เดียวกัน ความต้องการจากเครื่องปรับอากาศและเครื่องใช้ไฟฟ้าจะเพิ่มขึ้น 3,500 TWh ใน 10 ปีข้างหน้า ซึ่งเป็นปัจจัยเพิ่มขึ้นมากที่สุด ส่วนศูนย์ข้อมูลและรถยนต์ไฟฟ้ารวมกันคิดเป็นหนึ่งในสี่ของความต้องการที่เพิ่มขึ้นทั้งหมด
IEA ระบุในรายงาน World Energy Outlook 2026 ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 19 พ.ย. 2026 ว่าการใช้ไฟฟ้าของศูนย์ข้อมูลและ AI ในปี 2025 อยู่ที่ต่ำกว่า 500 TWh เล็กน้อย หรือ 1.7% ของความต้องการไฟฟ้าทั่วโลก และคาดว่าจะเพิ่มเป็นสองเท่าภายในปี 2030
IEA ยังประเมินในรายงานเดียวกันว่า ใน 10 ปีข้างหน้าจะต้องสร้างสายส่งไฟฟ้าใหม่อย่างน้อย 25 ล้านกิโลเมตร และเปลี่ยนหรือปรับปรุงสายส่งเดิม 15 ล้านกิโลเมตร นอกจากนี้ อุปกรณ์สำคัญอย่างหม้อแปลงและสายเคเบิลยังมีอุปทานตึงตัว
ในรายงาน Electricity 2026 ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 6 ก.พ. IEA ระบุว่าการตอบสนองความต้องการไฟฟ้าในปี 2030 ต้องเพิ่มการลงทุนในโครงข่ายไฟฟ้ารายปีราว 50% จากระดับในขณะนั้น โครงการโครงข่ายอาจใช้เวลา 5-15 ปี ตั้งแต่การวางแผนจนถึงการอนุมัติและก่อสร้างเสร็จ ส่วนศูนย์ข้อมูลสร้างได้ภายใน 1-3 ปี ความแตกต่างของความเร็วในการก่อสร้างจึงอาจทำให้เกิดคอขวด
ค่าใช้จ่ายในการขยายโครงข่ายที่ส่งผลต่อค่าไฟอาจแตกต่างกันตามวิธีแบ่งต้นทุนและกำลังรองรับที่เหลือในระบบ IEA ประเมินว่ายังไม่พบความสัมพันธ์ที่ชัดเจนระหว่างการเพิ่มกำลังศูนย์ข้อมูลกับการขึ้นของค่าไฟ หากแบ่งต้นทุนโรงไฟฟ้าและโครงข่ายใหม่ให้ผู้ใช้ทั้งหมดรับร่วมกัน ภาระของผู้บริโภครายอื่นอาจเพิ่มขึ้น แต่หากใช้กำลังรองรับที่ยังเหลืออยู่และให้ศูนย์ข้อมูลร่วมจ่ายต้นทุน ก็อาจกระจายต้นทุนคงที่ไปยังผู้ใช้จำนวนมากขึ้น
เมื่อวันที่ 4 มี.ค. ทำเนียบขาวประกาศคำมั่นคุ้มครองผู้จ่ายค่าไฟ โดยระบุว่าบริษัทที่เข้าร่วมจะรับผิดชอบค่าไฟฟ้าที่ศูนย์ข้อมูลต้องใช้ รวมถึงค่าใช้จ่ายในการเสริมโครงข่ายใหม่ ส่วนการกำหนดอัตราค่าไฟแยกเป็นรายกลุ่มจะเป็นการเจรจาโดยสมัครใจระหว่างบริษัท ผู้ให้บริการไฟฟ้า และรัฐบาลของแต่ละรัฐ
ประเด็นแบ่งภาระต้นทุนถูกหยิบยกขึ้นในสภาคองเกรสเช่นกัน TokenPost เคยรายงานกรณีวุฒิสมาชิกสหรัฐฯ 3 คนเผยแพร่รายงานที่ตั้งคำถามเกี่ยวกับสิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับศูนย์ข้อมูลและภาระค่าใช้จ่ายโครงข่ายไฟฟ้า
แรงคัดค้านในพื้นที่ยังเกิดขึ้นต่อเนื่อง IEA รายงานว่าในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2026 หน่วยงานระดับรัฐและท้องถิ่นในสหรัฐฯ กำหนดมาตรการพักแผนศูนย์ข้อมูลไว้เกือบ 5 เท่าของจำนวนตลอดปี 2025 ประชาชนยกข้อกังวลเรื่องค่าไฟ การใช้ที่ดิน สิ่งแวดล้อม และการใช้น้ำ
สถานที่ขุดสินทรัพย์ดิจิทัลเป็นผู้ใช้ไฟฟ้าจากการประมวลผลขนาดใหญ่เช่นกัน ผลสำรวจเบื้องต้นที่ ERCOT เผยแพร่เมื่อวันที่ 5 พ.ย. ระบุว่า จากคำขอเชื่อมต่อโครงข่ายไฟฟ้า 429 รายการที่อยู่ระหว่างการพิจารณา มี 22 แห่งแจ้งว่าการขุดเป็นวัตถุประสงค์ทั้งหมดหรือบางส่วน
ERCOT ไม่ได้แยกสัดส่วนกำลังไฟฟ้าสำหรับการขุดออกจากกำลังไฟฟ้าที่ขอสำหรับสถานที่ซึ่งมีการใช้งานหลายประเภท ดังนั้นตัวเลข 22 หมายถึงจำนวนสถานที่ที่แจ้งวัตถุประสงค์เกี่ยวกับการขุด ไม่ใช่กำลังไฟฟ้าสำหรับการขุด
ผลสำรวจเบื้องต้นยังระบุด้วยว่าความอ่อนไหวของการขุดต่อราคาไฟฟ้าส่งผลต่อการดำเนินงานของระบบ แต่ข้อมูลนี้ไม่สามารถใช้เปรียบเทียบขนาดความต้องการไฟฟ้าระหว่างศูนย์ข้อมูล AI กับการขุดได้โดยตรง
ผลการศึกษาของมหาวิทยาลัยคอร์เนลและการสำรวจของ ERCOT ครอบคลุมการแบ่งต้นทุนและคำขอเชื่อมต่อไฟฟ้าในบางพื้นที่ของสหรัฐฯ ตัวเลขเหล่านี้จึงไม่เพียงพอสำหรับคำนวณค่าไฟในไทยหรือภาระต้นทุนของผู้ประกอบการขุดในไทย
Comment 0