บิตคอยน์ (BTC) กับ ‘เส้นทางที่สาม’ แต่สถิติการเงินวัดขนาดการชำระเงินเชื่อมโยงไม่ได้

บทสัมภาษณ์ที่พูดถึงบิตคอยน์ (BTC) ในฐานะ ‘เส้นทางที่สาม’ ท่ามกลางการแข่งขันทางการเงินระหว่างสหรัฐฯ กับจีนได้รับการเผยแพร่แล้ว ขณะที่สถิติทุนสำรองเงินตราต่างประเทศและข้อมูลข้อความชำระเงินไม่แสดงขนาดการชำระเงินเชื่อมโยงผ่านบิตคอยน์

บิตคอยน์ แมกกาซีน (Bitcoin Magazine) เผยแพร่วิดีโอสัมภาษณ์เวลินา ชาคาโรวา (Velina Tchakarova) ผู้ก่อตั้ง FACE และนักยุทธศาสตร์ภูมิรัฐศาสตร์ เมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2026 เนื้อหาครอบคลุมสถาปัตยกรรมการเงินของสหรัฐฯ และจีน สเตเบิลคอยน์ที่ผูกกับดอลลาร์ หยวนดิจิทัล รูเบิลดิจิทัล และบทบาทของบิตคอยน์

สารบัญวิดีโอในหน้าแนะนำบทสัมภาษณ์ระบุหัวข้อ ‘สถาปัตยกรรมเงินดิจิทัลสองแบบ’ ที่นาที 15:05 และ ‘บิตคอยน์ในฐานะเส้นทางที่สาม’ ที่นาที 16:38 ทั้งสองรายการเป็นหัวข้อที่หน้าเว็บระบุ ไม่ใช่คำพูดโดยตรงของชาคาโรวา

ทิศทางนโยบายของสหรัฐฯ ปรากฏในคำสั่งฝ่ายบริหารเมื่อเดือนม.ค. 2025 ทำเนียบขาว (The White House) ระบุว่าจะส่งเสริมการเติบโตทั่วโลกของสเตเบิลคอยน์ที่ผูกกับดอลลาร์และชอบด้วยกฎหมาย เพื่อสนับสนุนอธิปไตยของดอลลาร์

คำสั่งดังกล่าวห้ามหน่วยงานรัฐบาลกลางพัฒนา ออก หรือส่งเสริมสกุลเงินดิจิทัลของธนาคารกลาง (CBDC) เว้นแต่กรณีที่กฎหมายยกเว้น ต่อมา GENIUS Act ซึ่งกำหนดกรอบกำกับดูแลระดับรัฐบาลกลางสำหรับสเตเบิลคอยน์เพื่อการชำระเงิน ได้ประกาศใช้เป็นกฎหมายเมื่อวันที่ 18 ก.ค. 2025

สเตเบิลคอยน์เพื่อการชำระเงินเป็นสินทรัพย์ที่ผู้ออกภาคเอกชนออกโดยผูกมูลค่าไว้กับดอลลาร์ ส่วนดอลลาร์ดิจิทัลออกโดยธนาคารกลาง จึงมีผู้ออกคนละประเภท

ธนาคารประชาชนจีน (People’s Bank of China) เริ่มใช้ระบบบริหารจัดการหยวนดิจิทัล (e-CNY) แบบใหม่เมื่อวันที่ 1 ม.ค. 2026 ระบบนี้รวมถึงการจัดประเภทเงินคงเหลือในกระเป๋าหยวนดิจิทัลของธนาคารพาณิชย์เป็นหนี้สินประเภทเงินฝาก

ธนาคารประชาชนจีนระบุว่า จนถึงสิ้นเดือนพ.ย. 2025 หยวนดิจิทัลมียอดธุรกรรมสะสม 3.48 พันล้านรายการ คิดเป็นมูลค่า 16.7 ล้านล้านหยวน

ธนาคารกลางรัสเซีย (Bank of Russia) ประกาศว่าจะเปิดให้ใช้รูเบิลดิจิทัลตั้งแต่วันที่ 1 ก.ย. 2026 ผู้ใช้สามารถเปิดบัญชีบนแพลตฟอร์มของธนาคารกลางเพื่อใช้งานได้

หยวนดิจิทัลและรูเบิลดิจิทัลเป็นรูปแบบดิจิทัลของเงินตราประจำชาติที่ออกโดยธนาคารกลาง ส่วนสเตเบิลคอยน์เพื่อการชำระเงินของสหรัฐฯ ออกโดยเอกชนและผูกกับดอลลาร์ ทั้งสามประเภทจึงไม่ได้อยู่ภายใต้ระบบการออกเงินแบบเดียวกัน

จากข้อมูลทุนสำรองเงินตราต่างประเทศไตรมาส 2 ปี 2026 ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) สัดส่วนดอลลาร์อยู่ที่ 56.70% และสัดส่วนหยวนอยู่ที่ 2.11%

ใน Global Currency Tracker เดือนต.ค. 2026 SWIFT ระบุว่า สัดส่วนดอลลาร์ตามมูลค่าข้อความชำระเงินระหว่างประเทศในเดือนก.ย. 2026 อยู่ที่ 49.63% และหยวนอยู่ที่ 3.33% โดยไม่รวมการชำระเงินภายในยูโรโซน

IMF รวบรวมข้อมูลทุนสำรองเงินตราต่างประเทศของประเทศต่าง ๆ ส่วน SWIFT นับข้อความชำระเงินที่ผ่านเครือข่ายของตน ข้อมูลทั้งสองชุดครอบคลุมคนละรายการ จึงนำมาเทียบเป็นส่วนแบ่งของตลาดเดียวกันไม่ได้ และสถิติ SWIFT ก็ไม่ได้แสดงปริมาณการชำระเงินระหว่างประเทศทั้งหมดอย่างครบถ้วน

เอกสารไวท์เปเปอร์ของบิตคอยน์เสนอระบบเงินสดอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างบุคคลที่ไม่ผ่านสถาบันการเงิน แนวคิดนี้อธิบายวิธีทำงานของบิตคอยน์ แต่ไม่ได้ยืนยันว่ามีการใช้บิตคอยน์เป็นตัวกลางเชื่อมการชำระเงินระหว่างประเทศในปริมาณเท่าใด

นักวิจัยของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Federal Reserve) วิเคราะห์ประเด็นสเตเบิลคอยน์เพื่อการชำระเงินกับขั้นตอนตัวกลางในการชำระเงินข้ามพรมแดน รวมถึงความเสี่ยงที่ผู้ใช้ในต่างประเทศจะได้รับผลกระทบจากการถือครองสินทรัพย์ที่ผูกกับดอลลาร์ ขณะที่นักวิจัยจากธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขาริชมอนด์ (Federal Reserve Bank of Richmond) ศึกษาผลเชิงนโยบายของสเตเบิลคอยน์ในบทวิเคราะห์แยกต่างหาก

IMF ระบุในการวิเคราะห์กรณีเอลซัลวาดอร์ว่า ความผันผวนของราคาบิตคอยน์ สภาพคล่องที่จำกัด และการขาดหน่วยงานภาครัฐที่รับมือกับการใช้ตลาดในทางที่ผิด เป็นข้อจำกัดต่อการใช้บิตคอยน์ชำระเงิน กรณีศึกษานี้ไม่ได้วัดบทบาทที่บิตคอยน์มีจริงในการชำระเงินระหว่างประเทศ