ตลาดทองคำลอนดอน 70% ของโลก เจอบททดสอบแผนโทเคนไนซ์อังกฤษ

ตลาดทองคำลอนดอนที่รองรับปริมาณซื้อขายทองคำตามมูลค่ารวมราว 70% ของโลก กำลังเข้าสู่บททดสอบสำคัญ หลังหน่วยงานกำกับดูแลการเงินของอังกฤษเดินหน้าปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานหลักประกันและการชำระราคาแบบ 'โทเคนไนซ์' (Tokenization) สำหรับตลาดการเงินขายส่ง โจทย์ใหญ่ไม่ใช่เรื่องราคาทองคำ แต่อยู่ที่ว่าจะนำโทเคนที่อ้างอิงทองคำจริงมาใช้เป็นหลักประกันและเครื่องมือชำระราคาระหว่างสถาบันการเงินได้อย่างปลอดภัยหรือไม่

ไฟแนนเชียลไทมส์ (Financial Times - FT) รายงานว่า สำนักงานกำกับดูแลตลาดการเงินอังกฤษ (Financial Conduct Authority - FCA) กำลังหารือกับธนาคารรายใหญ่และผู้เล่นในอุตสาหกรรม เพื่อวางกรอบกำกับดูแลทองคำโทเคนไนซ์ อย่างไรก็ตาม 'วิสัยทัศน์ร่วม' ที่ FCA และธนาคารกลางอังกฤษ (Bank of England) เผยแพร่เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคมที่ผ่านมา ไม่ได้เจาะจงกฎเกณฑ์เฉพาะทองคำ แต่ครอบคลุมประเด็นหลักประกัน การชำระราคา และความมั่นคงของกระบวนการโทเคนไนซ์ในตลาดขายส่งโดยรวม

การหารือครั้งนี้จึงเป็นเรื่องของกฎระเบียบทองคำโทเคนไนซ์ที่ถูกพิจารณาในระดับโครงสร้างพื้นฐานตลาดขายส่ง แม้รายละเอียดมาตรฐานกำกับดูแลและกำหนดเวลาประกาศยังไม่เปิดเผย แต่เนื้อหาเชื่อมโยงกับการกำหนดขอบเขตความรับผิดชอบของผู้ออกโทเคน ผู้รับฝากทรัพย์สิน และโครงสร้างพื้นฐานด้านการซื้อขายและชำระราคา

FCA และธนาคารกลางอังกฤษระบุในวิสัยทัศน์ร่วมว่า การโทเคนไนซ์สามารถลดต้นทุนและเพิ่มความเร็วในกระบวนการออกและซื้อขายหลักทรัพย์ การบริหารสินทรัพย์ ไปจนถึงการหักบัญชี โดยทั้งสองหน่วยงานให้น้ำหนักกับความชัดเจนด้านกฎระเบียบและโครงสร้างพื้นฐานตลาด มากกว่าการผลักดันเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว

การโทเคนไนซ์ คือการนำสิทธิ์ความเป็นเจ้าของหรือสิทธิเรียกร้องในสินทรัพย์จริงหรือสินทรัพย์การเงินดั้งเดิม มาบันทึกไว้บนบัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์ (Distributed Ledger) สำหรับ 'ทองคำโทเคนไนซ์' โดยทั่วไปจะออกโทเคนโดยอ้างอิงทองคำจริงที่เก็บไว้ในห้องนิรภัย ส่วนสิทธิ์ทางกฎหมายที่ผู้ถือโทเคนจะได้รับนั้นขึ้นอยู่กับโครงสร้างสินค้าและสัญญาของแต่ละราย

หากต้องการนำทองคำโทเคนไนซ์มาใช้เป็นหลักประกันในตลาดขายส่ง การโอนโทเคนต้องเชื่อมโยงกับการชำระเงินในระบบเดิมได้อย่างสอดคล้องกัน เพราะหากสินทรัพย์เคลื่อนไหวอยู่บนบล็อกเชนเพียงฝ่ายเดียว ขณะที่การชำระเงินยังอยู่ในระบบแยกต่างหาก จะทำให้ยากต่อการบริหารจัดการจังหวะเวลาที่ธุรกรรมเสร็จสมบูรณ์และความเสี่ยงของคู่สัญญา

ธนาคารกลางอังกฤษยังเสนอแผนขยายเวลาให้บริการของระบบชำระเงินมูลค่าสูงแบบเรียลไทม์ (RTGS) และระบบชำระเงินมูลค่าสูง (CHAPS) ให้ใกล้เคียงการชำระราคาแบบต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมงในวันเดียวกัน โดยมาตรการเบื้องต้นที่ยืนยันแล้วคือ การเลื่อนเวลาเปิดระบบ CHAPS เป็น 01.30 น. เริ่มตั้งแต่เดือนกันยายน 2027

สภาทองคำโลก (World Gold Council) ระบุว่า ตลาดทองคำนอกกระดาน (OTC) ของลอนดอนคิดเป็นสัดส่วนราว 70% ของปริมาณซื้อขายทองคำตามมูลค่ารวมทั่วโลก ตัวเลขนี้เป็นการประมาณจากปริมาณซื้อขายเฉลี่ยรายวันของปี 2021 และ 'ไม่ได้' หมายความว่าลอนดอนถือครองทองคำจริง 70% ของโลก

ความได้เปรียบของลอนดอนมาจากโครงสร้างตลาดที่ผสานสภาพคล่องสูง โครงสร้างพื้นฐานห้องนิรภัย และราคาอ้างอิงมาตรฐานของสมาคมตลาดทองคำลอนดอน (London Bullion Market Association - LBMA) เข้าด้วยกัน เมื่อการโทเคนไนซ์ขยายตัวมากขึ้น ความสามารถในการเชื่อมโยงระบบซื้อขายและรับฝากทรัพย์สินเดิม เข้ากับการโอนสิทธิ์ความเป็นเจ้าของแบบดิจิทัลและการชำระราคา อาจกลายเป็นปัจจัยการแข่งขันใหม่

ในภาคอุตสาหกรรม ผลิตภัณฑ์ทองคำโทเคนไนซ์และโครงสร้างพื้นฐานร่วมเริ่มเป็นรูปเป็นร่างแล้ว เอชเอสบีซี (HSBC) ระบุว่าให้บริการสิทธิ์ความเป็นเจ้าของทองคำจริงในรูปแบบโทเคน โดยเปิดให้บริการแก่นักลงทุนรายย่อยในฮ่องกงและนักลงทุนสถาบันในอังกฤษ

สภาทองคำโลกประกาศแนวคิด 'Gold as a Service' เมื่อวันที่ 19 มีนาคม เพื่อวางโครงสร้างพื้นฐานร่วมของตลาดทองคำดิจิทัล พร้อมชี้ว่าการจัดเก็บ การกระทบยอด การปฏิบัติตามกฎระเบียบ และขั้นตอนการไถ่ถอนเป็นทองคำจริง ยังไม่มีมาตรฐานเดียวกัน ทำให้ผลิตภัณฑ์แต่ละรายเชื่อมต่อกันได้ยากและจำกัดการขยายตัวของตลาด

ตลาดโทเคนทองคำเติบโตจนมีมูลค่ารวมระดับหลายพันล้านดอลลาร์แล้ว รอยเตอร์ (Reuters) รายงานว่า ณ วันที่ 3 กุมภาพันธ์ มีโทเคนทองคำเกือบ 20 รายการในตลาด โดยมูลค่าตลาดรวมอยู่ที่ราว 6,000 ล้านดอลลาร์

แม้ตลาดจะเติบโตต่อเนื่อง แต่ความเสี่ยงหลักยังคงอยู่นอกบล็อกเชน นั่นคือการจัดเก็บทองคำจริงและโครงสร้างสิทธิ์ทางกฎหมาย ประเด็นสำคัญที่จะคุ้มครองนักลงทุนคือ ทองคำที่เก็บไว้จริงมีปริมาณสอดคล้องกับโทเคนที่ออกหรือไม่ มีการตรวจสอบโดยผู้ตรวจสอบอิสระหรือไม่ และผู้ถือโทเคนสามารถไถ่ถอนเป็นทองคำจริงได้ตามข้อตกลงหรือไม่

ศูนย์กลางการเงินในเอเชียก็เร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านนี้เช่นกัน ดีบีเอส (DBS) มีแผนเปิดตัวบริการทองคำจริงแบบโทเคนไนซ์สำหรับลูกค้ารายย่อยในช่วงครึ่งหลังของปี 2026 ขณะที่สิงคโปร์กำลังผลักดันทั้งระบบหักบัญชีทองคำนอกกระดานและบริการรับฝากทองคำโดยธนาคารกลาง

FCA ปิดรับฟังความเห็นเกี่ยวกับการโทเคนไนซ์ตลาดขายส่งไปเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม โดยหน่วยงานกำกับดูแลการเงินของอังกฤษมีกำหนดออกเอกสารตอบกลับภายในช่วงฤดูร้อนนี้ ก่อนจะประกาศ 'แผนงานร่วมระหว่างหน่วยงาน' ที่ครอบคลุมหลักประกันโทเคนไนซ์ การชำระราคา และเครื่องมือหักบัญชี ในช่วงปลายปี 2026