CFTC เตือนตลาดพยากรณ์ ระบบให้รางวัลเทรดเสี่ยงเข้าข่ายปั่นราคา

คณะกรรมการกำกับดูแลการซื้อขายสินค้าโภคภัณฑ์ล่วงหน้าสหรัฐฯ (CFTC) ออกคำเตือนด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบต่อแพลตฟอร์ม 'ตลาดพยากรณ์' (Prediction Market) เกี่ยวกับโปรแกรมให้รางวัลตอบแทนการเทรด โดยชี้ว่าสิ่งจูงใจที่ออกแบบมาเพื่อดันปริมาณการซื้อขายอาจนำไปสู่การซื้อขายหลอก (Wash Trading) การตกลงซื้อขายล่วงหน้า และพฤติกรรมปั่นตลาดได้

คอยน์เดสก์ (CoinDesk) รายงานว่า CFTC ระบุว่าเอกสารที่แพลตฟอร์มตลาดพยากรณ์ยื่นเข้ามาเมื่อเดินหน้าโปรแกรมสิ่งจูงใจนั้น มีจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ ที่ขาดความสมบูรณ์ทั้งในแง่ขั้นตอนและเนื้อหา กลุ่มเป้าหมายคือตลาดสัญญาที่กำหนด (Designated Contract Market หรือ DCM) ซึ่งเป็นที่ตั้งของแพลตฟอร์มสัญญาอิงเหตุการณ์ (Event Contract) อย่าง คาลชิ (Kalshi) และ โพลีมาร์เก็ต (Polymarket)

ตลาดพยากรณ์คือตลาดที่ผู้ใช้ซื้อขายสัญญาอิงผลลัพธ์ของเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้ง กีฬา ตัวเลขเศรษฐกิจ หรือเหตุการณ์ทางสังคม โดยสัญญาจะชำระราคาตามผลที่เกิดขึ้นจริง

สำหรับผู้อ่านในไทย ตลาดพยากรณ์เป็นที่รู้จักผ่านกรณีการเดิมพันความเป็นไปได้ที่สหรัฐฯ จะโจมตีอิหร่านบนแพลตฟอร์มโพลีมาร์เก็ต ซึ่งสะท้อนว่าตลาดประเภทนี้เชื่อมโยงกับผู้ใช้สายคริปโตอย่างใกล้ชิด และล่าสุดขอบเขตการเทรดยังขยายไปถึงตลาดพยากรณ์ราคาสินค้าโภคภัณฑ์และสัญญาอิงผลกีฬาบนคาลชิด้วย

ประเด็นที่ CFTC หยิบยกขึ้นมาไม่ใช่การเสริมสภาพคล่องโดยตรง เพราะตลาดสัญญาที่กำหนดสามารถให้รางวัลแก่ผู้เทรดรายใหญ่หรือผู้สร้างตลาด (Market Maker) เพื่อกระตุ้นการมีส่วนร่วมและทำให้ส่วนต่างราคาเสนอซื้อ-ขายแคบลงได้อยู่แล้ว

แต่หากเกณฑ์การให้รางวัลผูกติดกับปริมาณการซื้อขายมากเกินไป จุดประสงค์ของการเทรดอาจบิดเบือนได้ CFTC มองว่ารางวัลที่มอบให้ผู้เทรดปริมาณสูงอาจกระตุ้นให้เกิดการส่งคำสั่งซ้ำๆ เพื่อทำยอดเทรดให้ถึงเป้า มากกว่าจะสะท้อนมุมมองด้านราคาที่แท้จริง

โปรแกรมผู้สร้างตลาดก็ถูกจับตาเช่นกัน ผู้สร้างตลาดคือผู้เล่นที่ตั้งราคาเสนอซื้อและเสนอขายพร้อมกันทั้งสองด้าน เพื่อเพิ่มโอกาสให้คำสั่งซื้อขายจับคู่กันได้สำเร็จ

CFTC เตือนว่าการใช้เงินอุดหนุนหรือส่วนลดคืน (Rebate) เพื่อการันตีกำไรสุทธิหรือชดเชยผลขาดทุนให้ผู้เทรด อาจเพิ่มความเสี่ยงด้านพฤติกรรมฉ้อโกงและการปั่นตลาด กล่าวคือ กลไกเสริมสภาพคล่องอาจสร้างพฤติกรรมการเทรดที่ไม่เป็นธรรมชาติขึ้นมาได้

คำเตือนครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางกระแสที่ตลาดพยากรณ์เติบโตอย่างรวดเร็วพร้อมๆ กับที่หน่วยงานกำกับดูแลเข้ามาควบคุมเข้มงวดขึ้น คอยน์เดสก์ระบุว่า CFTC เพิ่งเสนอร่างกฎเกณฑ์ฉบับแรกที่เกี่ยวกับตลาดพยากรณ์โดยเฉพาะเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา

CFTC ดูแลตลาดพยากรณ์ภายใต้กรอบกฎระเบียบที่มีอยู่ พร้อมกับย้ำผ่านคำแนะนำและแนวปฏิบัติต่างๆ ว่าตลาดสัญญาที่กำหนดต้องปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เดิมอย่างเคร่งครัด คำเตือนล่าสุดนี้จึงถูกมองว่าเป็นความพยายามปรับระบบการยื่นเอกสารและการตรวจสอบให้ทันกับความเร็วในการเติบโตของตลาดสัญญาอิงเหตุการณ์

คอยน์เดสก์รายงานเพิ่มเติมว่า เมื่อเดือนก่อนหน้านี้ CFTC เคยออกคำเตือนเรื่องแนวทางการยื่นรับรองสัญญาด้วยตนเองแบบใช้เทมเพลตเดียวกันมาแล้ว โดยชี้ว่าหากนำสัญญาอิงเหตุการณ์หลายฉบับที่มีแหล่งที่มาของข้อมูลชำระราคาและวิธีคำนวณต่างกัน มารวมไว้ในเอกสารยื่นฉบับเดียว จะทำให้ยากต่อการประเมินความเสี่ยงด้านการบิดเบือนราคาและการปฏิบัติตามหลักการสำคัญของแต่ละสัญญา

เรื่องนี้ต่อเนื่องจากคำเตือนของ CFTC เรื่องการปฏิบัติตามกฎระเบียบตลาดพยากรณ์ที่เคยรายงานไปก่อนหน้านี้ ครั้งก่อนประเด็นอยู่ที่ขั้นตอนการรับรองสัญญา แต่ครั้งนี้ขอบเขตการกำกับดูแลขยายไปถึงโครงสร้างรางวัลที่ใช้ดันปริมาณการซื้อขายด้วย

ตลาดสัญญาที่กำหนดเป็นตลาดซื้อขายอนุพันธ์ที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ CFTC ในกรณีที่สัญญาอิงเหตุการณ์ชำระราคาเป็นเงินสด ความน่าเชื่อถือของข้อมูล สูตรคำนวณ และหน่วยงานที่ประกาศผล รวมถึงความเสี่ยงด้านการบิดเบือนราคา จึงกลายเป็นประเด็นหลักที่ถูกตรวจสอบ

ความขัดแย้งเรื่องอำนาจกำกับดูแลระหว่าง CFTC กับรัฐบาลมลรัฐต่างๆ ก็ยังดำเนินต่อไป คอยน์เดสก์รายงานว่า CFTC กำลังต่อสู้ทางกฎหมายกับรัฐบาลบางมลรัฐที่พยายามบังคับใช้กฎระเบียบด้านการพนันกีฬากับตลาดพยากรณ์

CFTC ยืนยันว่ามีอำนาจกำกับดูแลสัญญาอิงเหตุการณ์ในระดับรัฐบาลกลาง ขณะที่ตลาดพยากรณ์เติบโตอย่างรวดเร็วและมีฐานผู้ใช้ที่ทับซ้อนกับกลุ่มคนในวงการคริปโต แต่เส้นแบ่งระหว่างกฎระเบียบด้านอนุพันธ์กับกฎระเบียบด้านการพนันในสหรัฐฯ ยังคงเป็นประเด็นถกเถียงต่อไป

คำเตือนครั้งนี้จึงถูกตีความว่าเป็นสัญญาณจาก CFTC ที่ต้องการดูแลตลาดพยากรณ์ในฐานะตลาดอนุพันธ์ที่อยู่ในระบบ แต่ไม่ต้องการให้การแข่งขันดันปริมาณการซื้อขายวิ่งนำหน้าระบบตรวจสอบตลาด แพลตฟอร์มตลาดพยากรณ์จึงต้องเตรียมพิสูจน์ความสอดคล้องระหว่างเงื่อนไขรางวัลกับเอกสารที่ยื่นให้ชัดเจนมากขึ้นเมื่อออกแบบโปรแกรมสิ่งจูงใจในอนาคต