1.25 ล้านล้านเยน ต่างชาติเทขายพันธบัตรญี่ปุ่นระยะยาว หันซื้อหุ้นสุทธิ 6.2 แสนล้านเยน

นักลงทุนต่างชาติ 'เทขายพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นระยะยาว' สุทธิ 1,249,900 ล้านเยนในช่วงวันที่ 9-15 สิงหาคม ขณะเดียวกันกลับ 'ซื้อหุ้นและกองทุนรวมของญี่ปุ่น' สุทธิ 621,200 ล้านเยนในสัปดาห์เดียวกัน

กระทรวงการคลังญี่ปุ่น (Ministry of Finance Japan) เปิดเผยตัวเลขดังกล่าวในรายงานสถิติการซื้อขายหลักทรัพย์ระหว่างประเทศรายสัปดาห์ เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม เวลา 06.50 น. ตามเวลาไทย (08.50 น. ตามเวลาญี่ปุ่น) โดยข้อมูลชุดนี้จัดทำจากรายงานของสถาบันการเงินหลักที่ได้รับการกำหนด และถือเป็นข้อมูลกระแสเงินทุนในกลุ่มดุลการชำระเงินระหว่างประเทศ

'ซื้อสุทธิ' หมายถึงมูลค่าซื้อมากกว่ามูลค่าขาย ส่วน 'ขายสุทธิ' หมายถึงมูลค่าขายมากกว่ามูลค่าซื้อ ทั้งนี้ตัวเลขการขายพันธบัตรในรายงานนี้นับเฉพาะ 'พันธบัตรระยะยาว' ไม่ใช่พันธบัตรทุกประเภทรวมกัน

ในช่วงเวลาเดียวกัน นักลงทุนต่างชาติยังขาย 'พันธบัตรระยะสั้น' สุทธิ 1,207,500 ล้านเยนด้วย เท่ากับว่าหากรวมพันธบัตรทั้งระยะสั้นและระยะยาว นักลงทุนต่างชาติเทขายพันธบัตรญี่ปุ่นแทบทุกประเภท แต่กลับซื้อหุ้นและกองทุนรวมมากกว่าขาย

ทิศทางนี้ตรงข้ามกับสัปดาห์ก่อนหน้าโดยสิ้นเชิง ระหว่างวันที่ 2-8 สิงหาคม นักลงทุนต่างชาติขายหุ้นและกองทุนรวมญี่ปุ่นสุทธิ 368,600 ล้านเยน แต่กลับซื้อพันธบัตรระยะยาวสุทธิ 558,900 ล้านเยน กล่าวคือภายในเวลาเพียงสัปดาห์เดียว สถานะของหุ้นและพันธบัตรระยะยาวสลับขั้วกันโดยสิ้นเชิง

เบื้องหลังความเคลื่อนไหวนี้เกี่ยวข้องกับความผันผวนของ 'ค่าเงินเยน' และ 'อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่น' กระทรวงการคลังญี่ปุ่นระบุในแถลงการณ์เมื่อวันที่ 3 สิงหาคมว่า ได้เข้าซื้อเงินเยนร่วมกับกระทรวงการคลังสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม เพื่อรับมือกับความผันผวนที่รุนแรงเกินไปและการเคลื่อนไหวของค่าเงินที่ไร้ระเบียบ

ข้อมูลกระแสเงินทุนครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่ทางการญี่ปุ่นยังคงเฝ้าระวังอัตราแลกเปลี่ยนอย่างต่อเนื่อง หลังแถลงการณ์เข้าซื้อเงินเยนเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม โดยกระทรวงการคลังญี่ปุ่นระบุในตอนนั้นว่าพร้อมเข้าแทรกแซงร่วมกับสหรัฐฯ อีกครั้งหากจำเป็น

ธนาคารกลางญี่ปุ่น (Bank of Japan, BOJ) อธิบายการปรับขึ้นของอัตราดอกเบี้ยระยะยาวว่าเกี่ยวโยงกับการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างตลาดเช่นกัน โดยในรายงานทบทวนเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม ธนาคารกลางญี่ปุ่นระบุว่าได้ 'ทยอยลดปริมาณการเข้าซื้อพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นระยะยาว' นับตั้งแต่ฤดูร้อนปี 2024 และการที่อัตราดอกเบี้ยระยะยาวปรับขึ้นล่าสุดส่วนหนึ่งเป็นผลจาก 'อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานที่สูงขึ้น'

ธนาคารกลางญี่ปุ่นระบุเพิ่มเติมว่าธนาคารพาณิชย์และภาคครัวเรือนถือครองพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป แต่การปรับพอร์ตการลงทุนอาจต้องใช้เวลา กล่าวคือหลังจากธนาคารกลางลดการเข้าซื้อ ตัวแปรสำคัญที่จะกำหนดทิศทางอัตราดอกเบี้ยระยะยาวต่อจากนี้ คือภาคเอกชนจะรับซื้อพันธบัตรที่เหลือได้มากน้อยเพียงใด

ราคาสินทรัพย์ในตลาดสะท้อนทิศทางเดียวกัน สำนักข่าว MarketWatch รายงานว่าอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นอายุ 10 ปีเคลื่อนไหวอยู่บริเวณ 2.895% เข้าใกล้ระดับ 3% เป็นครั้งแรกในรอบ 30 ปี

ด้าน Barron's รายงานว่าดัชนีนิกเกอิ (Nikkei) ปิดตลาดร่วงลง 3.2% มาอยู่ที่ 65,326.42 จุด โดยระบุว่าแรงกดดันจากอัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นและบรรยากาศหลีกเลี่ยงความเสี่ยงเป็นปัจจัยฉุดตลาดหุ้นญี่ปุ่น

กระแสเงินทุนจากต่างชาติในครั้งนี้จึงแตกต่างกันไปตามประเภทสินทรัพย์ การเทขายพันธบัตรระยะยาวอาจสะท้อนแรงกดดันด้านราคาพันธบัตรในช่วงที่อัตราดอกเบี้ยขาขึ้น ขณะที่การซื้อหุ้นสุทธิอาจเป็นการ 'ปรับคืนสถานะ' บางส่วนหลังจากขายออกไปในสัปดาห์ก่อนหน้า

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขจากกระทรวงการคลังญี่ปุ่นเพียงอย่างเดียวไม่สามารถระบุชัดเจนได้ว่าเหตุใดนักลงทุนต่างชาติจึงขายพันธบัตรระยะยาวแต่ซื้อหุ้น เพราะสถิตินี้แสดงเพียงทิศทางการซื้อขาย ไม่ได้แยกแยะแรงจูงใจรายบุคคล ไม่ว่าจะเป็นมุมมองต่ออัตราแลกเปลี่ยน การประเมินอัตราดอกเบี้ย การทำกำไร หรือความต้องการสินทรัพย์เสี่ยง

สำหรับนักลงทุนไทยที่ติดตามตลาดญี่ปุ่น ประเด็นที่ต้องจับตาคือค่าเงินเยนและอัตราดอกเบี้ยญี่ปุ่นที่เคลื่อนไหวไปพร้อมกัน หากเงินเยนอ่อนค่าลงอีก ทางการญี่ปุ่นอาจเพิ่มความเข้มงวดในการเฝ้าระวัง และหากอัตราดอกเบี้ยระยะยาวปรับขึ้นต่อเนื่อง แรงกดดันอาจส่งผลไปถึงการประเมินมูลค่าพันธบัตรทั่วโลกและหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีด้วย

กระทรวงการคลังญี่ปุ่นระบุว่าตัวเลขสถิติรายสัปดาห์นี้อาจมีการปรับปรุงแก้ไขภายหลัง และผลรวมอาจคลาดเคลื่อนเล็กน้อยจากการปัดเศษ โดยสถิติรายสัปดาห์ครั้งถัดไปซึ่งครอบคลุมการซื้อขายระหว่างวันที่ 16-22 สิงหาคม มีกำหนดเผยแพร่ในวันที่ 27 สิงหาคม