โททาลเอนเนอร์จีส์ทุ่มลงทุนท่อน้ำมัน 2 เส้นทาง เลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซ

โททาลเอนเนอร์จีส์(TotalEnergies) ตัดสินใจเข้าร่วมลงทุนในเส้นทางขนส่งน้ำมันดิบ 2 เส้นทางที่ไม่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นแผนระยะยาวเพื่อกระจายความเสี่ยงด้านการขนส่ง โดยเลี่ยงจุดคอขวดสำคัญที่น้ำมันดิบจากตะวันออกกลางต้องผ่านก่อนส่งไปยังเอเชีย

เว็บไซต์ Oilprice รายงานว่า แพทริค ปูยานเน(Patrick Pouyanné) ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของโททาลเอนเนอร์จีส์ เปิดเผยระหว่างงานประชุมพลังงาน ONS ที่เมืองสตาวังเงร์ ประเทศนอร์เวย์ เมื่อวันที่ 24 (เวลาท้องถิ่น) ว่าบริษัทจะเข้าร่วมทั้งโครงการขยายเส้นทางส่งออกจากอาบูดาบีไปยังฟูไจราห์ และโครงการขนส่งน้ำมันดิบอิรักผ่านซีเรียไปยังทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ทั้งนี้ บริษัทยังไม่เปิดเผยมูลค่าการลงทุนหรือสัดส่วนหุ้นที่จะถือ

ปูยานเนกล่าวว่า “เราจะเป็นพันธมิตรในท่อส่งน้ำมันจากแบกแดดไปยังซีเรีย และที่อาบูดาบี เราจะลงทุนขยายท่อส่งน้ำมันฟูไจราห์ให้เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า” คำกล่าวนี้สะท้อนมุมมองว่าปัญหาการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซอาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบขนส่งน้ำมันและสัดส่วนการผลิตของบริษัท

ฝั่งโครงการในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) มีความคืบหน้าไปมากกว่า โดยบริษัทน้ำมันแห่งชาติอาบูดาบี(ADNOC) เปิดเผยเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคมว่า การก่อสร้างท่อส่งน้ำมันเส้นที่สองซึ่งจะเพิ่มกำลังการส่งออกผ่านท่าเรือฟูไจราห์เป็นสองเท่านั้น คืบหน้าไปแล้ว 50% และกำลังเร่งกำหนดส่งมอบให้เร็วกว่าเดิมในปี 2027

ท่อส่งน้ำมันดิบอาบูดาบีเดิม (ADCOP) มีความยาวประมาณ 406 กิโลเมตร เชื่อมจากจุดรวบรวมน้ำมันในแผ่นดินอาบูดาบีไปยังท่าส่งออกฟูไจราห์ เนื่องจากฟูไจราห์ตั้งอยู่นอกช่องแคบฮอร์มุซ จึงทำหน้าที่เป็นเส้นทางสำรองสำหรับส่งน้ำมันดิบของ UAE ออกสู่ทะเลเปิด หากการเดินเรือผ่านช่องแคบถูกปิดกั้นหรือจำกัด

ช่องแคบฮอร์มุซยังคงเป็นจุดคอขวดสำคัญของตลาดพลังงานโลก สำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานสหรัฐฯ(EIA) ระบุว่าในปี 2024 มีน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมผ่านช่องแคบนี้เฉลี่ยวันละ 20 ล้านบาร์เรล คิดเป็นประมาณ 20% ของการบริโภคน้ำมันเหลวทั่วโลก

EIA ประเมินว่าโครงสร้างพื้นฐานเส้นทางสำรองที่มีอยู่ของซาอุดีอาระเบียและ UAE สามารถระบายน้ำมันได้ประมาณวันละ 2.6 ล้านบาร์เรลหากเกิดปัญหาด้านอุปทาน ขณะที่ทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ(IEA) ระบุว่า ณ ปี 2025 ปริมาณน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซอยู่ที่ประมาณวันละ 20 ล้านบาร์เรลเช่นกัน โดยกำลังการส่งผ่านท่อสำรองอยู่ที่ระดับวันละ 3.5-5.5 ล้านบาร์เรล

แม้ตัวเลขประเมินจากแต่ละหน่วยงานจะต่างกัน แต่ข้อสรุปไปในทิศทางเดียวกัน คือแม้จะมีเส้นทางสำรอง ก็ยังไม่เพียงพอจะทดแทนปริมาณน้ำมันทั้งหมดที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้

เส้นทางอิรัก-ซีเรียยังมีความไม่แน่นอนสูงกว่า รอยเตอร์(Reuters) รายงานเมื่อวันที่ 17 ว่า แผนส่งน้ำมันดิบอิรักไปยังท่าเรือบานิยาสในซีเรียอาจต้องใช้เงินลงทุนอย่างน้อย 15,000 ล้านดอลลาร์ และใช้เวลาก่อสร้างราว 4 ปี

รายงานเดียวกันระบุว่าท่อส่งน้ำมันเดิมเส้นเคอร์คุก-บานิยาสได้รับความเสียหายอย่างหนักจากสงคราม และแหล่งข่าวบางส่วนมองว่าจำเป็นต้องสร้างโครงสร้างพื้นฐานใหม่ มากกว่าเพียงซ่อมแซม แม้เอกสารของภาครัฐจะใช้คำว่า “บูรณะ” หรือ “ฟื้นฟู” แต่ขอบเขตโครงการที่แท้จริงและวิธีการก่อสร้างยังต้องผ่านการศึกษาความเป็นไปได้ทั้งด้านเทคนิคและการเงินก่อนจึงจะชัดเจน

มูลค่าการลงทุน 15,000 ล้านดอลลาร์และระยะเวลาก่อสร้าง 4 ปีของเส้นทางนี้ ถูกยกมาเป็นเหตุผลว่าเหตุใดจึงยากที่จะทดแทนปริมาณน้ำมันที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ในระยะสั้น

การตัดสินใจของโททาลเอนเนอร์จีส์จึงเป็นมาตรการกระจายเส้นทางขนส่งมากกว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงปริมาณขนส่งในระยะสั้น ทั้งนี้ บริษัทถือหุ้นในแหล่งน้ำมันฮัลฟายาห์และโครงการบูรณาการก๊าซ (GGIP) ในอิรักอยู่แล้ว การพิจารณาลงทุนเส้นทางขนส่งสำรองครั้งนี้จึงอาจมองได้ว่าเป็นการต่อยอดจากสัดส่วนธุรกิจในตะวันออกกลางที่มีอยู่เดิม

สำหรับอุตสาหกรรมโรงกลั่นและปิโตรเคมีในภูมิภาคเอเชียรวมถึงไทย โครงสร้างพื้นฐานเส้นทางสำรองรอบช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นตัวแปรที่กระทบทั้งต้นทุนและค่าระวางขนส่ง ปัญหาการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซส่งผลต่อเส้นทางจัดหาน้ำมันดิบของเอเชียและราคาน้ำมันดิบตะวันออกกลางอยู่แล้วในขณะนี้

เคปเลอร์(Kpler) ระบุในรายงานเมื่อวันที่ 19 ว่าตลาดได้ผ่านพ้นช่วงที่รอคอยการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งไปแล้ว ความเห็นนี้ไม่ได้ชี้ทิศทางราคาน้ำมันโดยตรง แต่สะท้อนว่าตัวแปรที่ตลาดให้ความสำคัญตอนนี้คือโครงสร้างพื้นฐานเส้นทางสำรองและการปรับสต็อกน้ำมัน มากกว่าการรอให้การเดินเรือกลับสู่ภาวะปกติ

โครงการขยายท่อฟูไจราห์กำลังก่อสร้างโดยมีเป้าหมายแล้วเสร็จในปี 2027 ขณะที่เส้นทางอิรัก-ซีเรียยังมีประเด็นเรื่องต้นทุน ระยะเวลาก่อสร้าง และขอบเขตโครงการที่ต้องสรุปเพิ่มเติม กำลังการส่งออกที่แท้จริงจึงยังต้องรอการยืนยันช่วงเวลาเริ่มดำเนินการและปริมาณจริงของแต่ละโครงการ