EU ผลักดันควบรวมธนาคารข้ามพรมแดน เล็งเสนอกฎหมายไตรมาส 1/2027

สหภาพยุโรป (EU) เดินหน้าปรับปรุงกฎระเบียบเพื่อรวมตลาดธนาคารที่แตกกระจายตามประเทศสมาชิกให้เป็นเอกภาพมากขึ้น พร้อมส่งเสริมการดำเนินธุรกิจข้ามพรมแดนและการควบรวมกิจการของธนาคารในภูมิภาค

คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) เปิดเผยเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2026 พร้อมรายงานความสามารถในการแข่งขันของภาคธนาคาร โดยเสนอแนวทางทำให้ตลาดธนาคารมีความเป็นเอกภาพและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ระบุว่าการผลักดันสหภาพธนาคาร (Banking Union) ให้สมบูรณ์และเสริมความแข็งแกร่งของตลาดธนาคารเดียวเป็นภารกิจหลัก รายละเอียดปรากฏใน แถลงการณ์ของคณะกรรมาธิการยุโรปว่าด้วยการเสริมความแข็งแกร่งภาคธนาคารยุโรป

มาเรีย ลุยส์ อัลบูเคอร์คี (Maria Luís Albuquerque) กรรมาธิการยุโรปด้านบริการทางการเงินและสหภาพการออมและการลงทุน กล่าวในการแถลงข่าวว่า "การแตกกระจายของกฎเกณฑ์ระดับประเทศที่มากเกินไปเป็นข้อจำกัดต่อกิจกรรมข้ามพรมแดนและขนาดของธนาคาร" คำกล่าวนี้สะท้อนว่าความแตกต่างของกฎระเบียบและแนวทางกำกับดูแลระหว่างประเทศสมาชิกทำให้ธนาคารขยายธุรกิจข้ามพรมแดนและจัดสรรทรัพยากรได้ยากขึ้น

คณะกรรมาธิการยุโรปชี้ปัญหาในด้านกฎเกณฑ์เงินกองทุนและสภาพคล่อง วิธีการกำกับดูแล และกฎคุ้มครองผู้บริโภคทางการเงิน ธนาคารที่ต้องการดำเนินธุรกิจในหลายประเทศสมาชิกต้องปฏิบัติตามมาตรฐานแยกตามประเทศ ทำให้เงินทุนและสภาพคล่องถูกผูกไว้ภายในพรมแดนประเทศ และเพิ่มต้นทุนด้านระบบและการปฏิบัติตามกฎระเบียบ

สหภาพธนาคารคือกรอบการรวมการกำกับดูแล การจัดการปัญหา และระบบคุ้มครองเงินฝากของธนาคารในประเทศสมาชิก EU ไว้ในกรอบเดียวกัน คณะกรรมาธิการยุโรปมองว่าการทำให้สหภาพธนาคารสมบูรณ์จะช่วยหนุนกิจกรรมข้ามพรมแดนของสถาบันการเงินและเพิ่มประสิทธิภาพของตลาดเดียว

การหารือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเมื่อเดือนธันวาคม 2025 ก็มีข้อเสนอในทิศทางเดียวกันว่า ความซับซ้อนของกรอบกฎระเบียบและความแตกต่างของแนวทางปฏิบัติแต่ละประเทศทำให้ความสามารถในการคาดการณ์ของธนาคารลดลง และเป็นอุปสรรคต่อการรวมตัวข้ามพรมแดน การตรึงเงินทุนและสภาพคล่องไว้ในแต่ละประเทศ รวมถึงมาตรฐานกำกับดูแลที่แตกต่างกัน ก็ถูกระบุว่าเป็นปัจจัยขัดขวางการรวมตลาดเช่นกัน

เอกสารสรุปผลการหารือของคณะกรรมาธิการยุโรป ระบุว่าภาคธนาคารมีความสามารถในการฟื้นตัวและความมั่นคงของเงินกองทุนอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ แต่ระดับการรวมตัวยังไม่เพียงพอ การรักษาเสถียรภาพของกฎระเบียบไปพร้อมกับการลดอุปสรรคระหว่างประเทศยังคงเป็นโจทย์ที่ต้องแก้ไข

คณะกรรมาธิการยุโรปมองว่าขนาดที่จำกัดและการแตกกระจายตามประเทศของภาคธนาคารยุโรปเป็นข้อจำกัดด้านความสามารถในการแข่งขันเมื่อเทียบกับสถาบันการเงินขนาดใหญ่ของสหรัฐอเมริกาและจีน โดยประเมินว่าธนาคารยุโรปที่ต้องการขยายขนาดในหลายประเทศสมาชิกจำเป็นต้องลดความแตกต่างของกฎระเบียบและระบบกำกับดูแลระหว่างประเทศ

ประเด็นนี้เชื่อมโยงกับวิธีการบังคับใช้กฎเกณฑ์เงินกองทุนด้วยเช่นกัน การแถลงครั้งนี้เน้นไปที่การวางระบบบังคับใช้ที่เป็นเอกภาพและมีประสิทธิภาพ มากกว่าการยกเลิกกฎระเบียบ

หน่วยงานกำกับดูแลของแต่ละประเทศสมาชิกยังคงทำหน้าที่ดูแลความมั่นคงของธนาคารและคุ้มครองผู้ฝากเงิน ดังนั้นการลดความซับซ้อนของกฎระเบียบจึงไม่ได้หมายความว่าการกำกับดูแลจะผ่อนคลายลง คณะกรรมาธิการยุโรปเสนอแนวทางที่ยังคงรักษาระบบบริหารจัดการเงินกองทุน สภาพคล่อง และการคุ้มครองผู้บริโภคทางการเงินไว้ พร้อมกับลดภาระซ้ำซ้อนจากการดำเนินธุรกิจข้ามพรมแดน

การควบรวมกิจการข้ามพรมแดนยังไม่ได้ข้อสรุปจากการแถลงครั้งนี้เพียงอย่างเดียว การทำธุรกรรมจริงยังต้องผ่านการตรวจสอบของหน่วยงานกำกับดูแลแต่ละประเทศ และการประสานงานด้านเงินกองทุนและระบบคุ้มครองเงินฝาก

ดังนั้น แนวทางของ EU ครั้งนี้จึงเป็นทิศทางเชิงนโยบายที่มุ่งลดอุปสรรคเชิงสถาบันเพื่อเปิดทางให้เกิดธุรกรรมข้ามพรมแดนได้ มากกว่าจะเป็นมาตรการที่อนุมัติการควบรวมกิจการระหว่างธนาคารรายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ โดยยังไม่มีการระบุเป้าหมายการควบรวมหรือกำหนดเวลาที่ชัดเจน

อัลบูเคอร์คีกล่าวว่าประเทศสมาชิกควรยอมรับประโยชน์ของตลาดเดียวที่อยู่บนพื้นฐานกฎเกณฑ์ร่วมของ EU และควรหลีกเลี่ยงการตั้งอุปสรรคที่ไม่เป็นธรรมซึ่งขัดขวางการรวมตัวและการดำเนินธุรกิจข้ามพรมแดน คำกล่าวนี้สะท้อนว่าการลดความแตกต่างของกฎระเบียบระหว่างประเทศจำเป็นต้องอาศัยการประสานนโยบายร่วมกันของประเทศสมาชิก

คณะกรรมาธิการยุโรปมีกำหนดเสนอกฎหมายชุดใหญ่เพื่อปรับปรุงกรอบกฎระเบียบธนาคารในไตรมาสที่ 1 ปี 2027 โดยมีเป้าหมายเพื่อเสริมความสามารถในการแข่งขันของภาคธนาคาร ลดความซับซ้อนของกฎระเบียบ และผลักดันตลาดธนาคารเดียวให้คืบหน้า

รายละเอียดของกฎหมายและการยอมรับของประเทศสมาชิกจะถูกกำหนดในขั้นตอนต่อไป โดยประเด็นสำคัญของขั้นตอนถัดไปอยู่ที่ว่ากฎหมายชุดใหญ่ที่จะเสนอในไตรมาสที่ 1 ปี 2027 จะปรับกฎเกณฑ์เงินกองทุน สภาพคล่อง และกระบวนการกำกับดูแลได้ในขอบเขตเพียงใด