ลด 5 จุดเปอร์เซ็นต์ โอกาสได้งานบัณฑิตสาขาเสี่ยง AI รายได้ไตรมาสแรกลด 13%

บัณฑิตจบใหม่ในสหรัฐฯ จากสาขาที่มีการเปิดรับ AI สูง เผชิญโอกาสได้งานลดลง 5 จุดเปอร์เซ็นต์ และมีรายได้รวมในไตรมาสแรกหลังเรียนจบลดลง 13% โดยบางส่วนหันไปทำงานร้านอาหารและค้าปลีกแทนงานระดับเริ่มต้นที่ตรงกับสาขา

คณะนักวิจัยจากสำนักงานสำมะโนประชากรสหรัฐฯ ระบุว่า โอกาสได้งานทันทีหลังจบการศึกษาของผู้จบจากสาขาที่มีการเปิดรับ AI สูงสุด 10% ลดลง 5 จุดเปอร์เซ็นต์ ขณะที่รายได้รวมในไตรมาสแรกของบัณฑิตกลุ่มนี้ลดลง 13% นับตั้งแต่ช่วงปลายปี 2022 ซึ่งเป็นช่วงที่ ChatGPT เปิดตัว

นักวิจัยอธิบายว่า ขนาดการลดลงของรายได้ใกล้เคียงกับระดับที่พบในกลุ่มผู้จบการศึกษาในช่วงเศรษฐกิจถดถอยครั้งใหญ่ โดยประมาณครึ่งหนึ่งของรายได้ที่ลดลงมาจากค่าจ้างที่ต่ำลงภายในอุตสาหกรรมเดียวกัน ส่วนที่เหลือเกิดจากการย้ายไปทำงานในอุตสาหกรรมที่มีค่าจ้างต่ำกว่า

อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าบัณฑิตคอมพิวเตอร์ศาสตร์ทุกคนย้ายงานไปทำอาชีพอื่น โดยผลลัพธ์แตกต่างกันไปตามสาขา รวมถึงซอฟต์แวร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งถูกจัดอยู่ในกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีการเปิดรับ AI สูง

งานวิจัยอีกฉบับพบว่า การจ้างงานของคนหนุ่มสาวอายุ 22-24 ปีในกลุ่มอุตสาหกรรมและรัฐที่มีการเปิดรับ AI สูง ลดลง 12% ในช่วง 10 ไตรมาสหลัง ChatGPT เปิดตัว โดยสาเหตุหลักมาจากการลดลงของการรับพนักงานใหม่ มากกว่าการเลิกจ้างพนักงานเดิมเป็นจำนวนมาก

การจ้างงานในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องฟื้นตัวขึ้นในระดับมากภายในช่วงต้นปี 2025 แต่การฟื้นตัวเกิดขึ้นบนฐานการจ้างงานที่เล็กลง ตามผลการวิเคราะห์ในงานวิจัย

งานวิจัยทั้งสองฉบับเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงด้านการจ้างงานหลัง ChatGPT เปิดตัวกับระดับการเปิดรับ AI โดยคณะนักวิจัยจากสำนักงานสำมะโนประชากรสหรัฐฯ ยังพิจารณาปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น การขยายตัวของการทำงานทางไกลหลังโควิด-19 และระดับการศึกษาที่สูงขึ้นในอาชีพที่เปิดรับ AI

งานวิจัยยังเสนอว่า แรงกระแทกจากนโยบายการเงินเพียงอย่างเดียวอาจอธิบายการลดลงอย่างรวดเร็วของการรับพนักงานใหม่ได้ไม่ครบถ้วน อย่างไรก็ตาม ทั้งสองฉบับเป็นงานวิจัยและเอกสาร working paper ไม่ใช่รายงานนโยบายอย่างเป็นทางการ และไม่ได้ยืนยันว่า ChatGPT เป็นสาเหตุเดียวของการลดลงด้านการจ้างงาน

ตัวชี้วัดการจ้างงานของบัณฑิตจบใหม่โดยรวมก็มีความผันผวนเช่นกัน ธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขานิวยอร์กเปิดเผยว่า อัตราว่างงานของผู้จบการศึกษาล่าสุดที่มีวุฒิปริญญาตรีขึ้นไปอยู่ที่ประมาณ 5.6% ในไตรมาส 2 ปี 2026 ขณะที่อัตราการทำงานต่ำกว่าระดับวุฒิการศึกษาอยู่ที่ 42%

ตัวเลขดังกล่าวเป็นตัวชี้วัดระดับประเทศของผู้จบการศึกษาล่าสุดที่มีวุฒิปริญญาตรีขึ้นไปในสหรัฐฯ ไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้จบจากสาขาที่เปิดรับ AI สูง จึงไม่สามารถนำไปเปรียบเทียบโดยตรงกับการลดลงของโอกาสได้งาน 5 จุดเปอร์เซ็นต์ หรือรายได้ที่ลดลง 13% ในงานของสำนักงานสำมะโนประชากรสหรัฐฯ ได้ บทวิเคราะห์เรื่องอัตราว่างงานของบัณฑิตและข้อถกเถียงเกี่ยวกับสาเหตุจาก AI ก็ชี้ว่าควรแยกผลกระทบของ generative AI ออกจากการทำงานทางไกลในบทวิเคราะห์ก่อนหน้านี้

การทำงานต่ำกว่าระดับวุฒิการศึกษาหมายถึงภาวะที่ผู้จบปริญญาตรีทำงานในตำแหน่งที่โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องใช้วุฒิปริญญาตรี มูลนิธิการศึกษา Strada (Strada Education Foundation) และสถาบัน Burning Glass (Burning Glass Institute) วิเคราะห์ว่า มีเพียงประมาณครึ่งหนึ่งของผู้จบปริญญาตรีที่ได้งานซึ่งโดยทั่วไปต้องใช้วุฒิปริญญาตรีภายใน 1 ปีหลังสำเร็จการศึกษา

สตีเวน โมเรต(Stephen Moret) ซีอีโอมูลนิธิการศึกษา Strada กล่าวว่า “มหาวิทยาลัย รัฐบาลของแต่ละรัฐ และรัฐบาลกลางสามารถดำเนินการได้มากกว่านี้ เพื่อเตรียมความพร้อมให้นักศึกษาก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงาน” คำกล่าวดังกล่าวสะท้อนถึงความจำเป็นในการเสริมความเชื่อมโยงระหว่างการศึกษาในมหาวิทยาลัยกับงานแรกหลังสำเร็จการศึกษา

อิทธิพลของ AI ยังปรากฏตั้งแต่ขั้นตอนการเลือกสาขาเรียน โดยผลสำรวจของ Gallup และมูลนิธิ Lumina (Lumina Foundation) พบว่า นักศึกษาระดับปริญญาตรี 42% ระบุว่าเคยพิจารณาเปลี่ยนสาขาเรียนในระดับหนึ่งเนื่องจาก AI

การสำรวจดังกล่าวดำเนินการกับนักศึกษาในสหรัฐฯ ระหว่างวันที่ 2-31 ตุลาคม 2025 ตัวเลขนี้ชี้ว่า AI กำลังเป็นปัจจัยในการตัดสินใจด้านเส้นทางอาชีพ ไม่เพียงผ่านผลลัพธ์ด้านการจ้างงาน แต่รวมถึงกระบวนการเลือกสาขาเรียนด้วย

ประเด็นสำคัญของผลการศึกษาคือ ยังไม่มีข้อสรุปว่า AI เข้ามาแทนที่แรงงานเดิมทั้งหมดในคราวเดียว แต่เน้นไปที่จำนวนตำแหน่งงานแรกสำหรับคนเริ่มต้นทำงานที่ลดลง และการที่บัณฑิตบางส่วนย้ายไปทำงานในอุตสาหกรรมที่ไม่ตรงกับสาขาเรียน