พนักงาน 32% ปิดบังการใช้ AI ในที่ทำงาน หวั่นเปิดเผยผลงานแล้วกระทบการจ้างงาน

พนักงานที่ทำงานเสร็จเร็วขึ้นด้วย AI อาจเลือกปิดบังผลงานดังกล่าว หากไม่เชื่อว่าการเพิ่มผลิตภาพจะนำไปสู่การตอบแทน ก็อาจไม่มีแรงจูงใจที่จะแบ่งปันวิธีใช้ AI กับองค์กร

คริสตอฟ ทรัตต์เนอร์(Christoph Trattner) ศาสตราจารย์ด้านสารสนเทศศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยเบอร์เกนและผู้อำนวยการผู้ก่อตั้ง SFI MediaFutures ตั้งคำถามสำคัญในบทความที่เขียนให้ฟอร์จูน(Fortune) ว่า “ถ้า AI ทำงานของฉันได้ดี แล้วจะเกิดอะไรขึ้นกับฉัน” ประเด็นคือพฤติกรรมของพนักงานอาจขึ้นอยู่กับว่าผลจากการใช้ AI จะส่งผลต่อการจ้างงานและเงื่อนไขการทำงานอย่างไร มากกว่าการที่ AI ช่วยงานได้หรือไม่

ดัชนี Work AI Index ปี 2026 ของ Glean ซึ่งบทความดังกล่าวอ้างถึง สำรวจคนทำงานดิจิทัล 6,000 คนในสหรัฐฯ สหราชอาณาจักร และออสเตรเลีย ระหว่างเดือนธันวาคม 2025 ถึงเดือนมกราคม 2026 ผู้ตอบแบบสอบถามทั้งหมด 32% ระบุว่าปิดบังการใช้ AI ในที่ทำงาน ส่วนในกลุ่มผู้ใช้ AI ที่มีผลงานสูงและระบุว่าทั้งผลิตภาพและคุณภาพงานดีขึ้น มี 36% ที่ตอบว่าปิดบังว่า AI ช่วยงานของตนมากเพียงใด ตัวเลขทั้งสองมาจากคำถามและกลุ่มผู้ตอบที่แตกต่างกัน จึงไม่ใช่ตัวชี้วัดเดียวกัน

ดัชนี Work Trend Index ที่ไมโครซอฟท์($MSFT) และ LinkedIn เผยแพร่ในปี 2024 สำรวจผู้คน 31,000 คนใน 31 ประเทศ ในบรรดาผู้ตอบที่ใช้ AI ทำงาน 53% กังวลว่าการใช้ AI กับงานสำคัญจะทำให้ตนดูเหมือนคนที่ถูกแทนที่ได้ และ 52% ไม่เต็มใจยอมรับว่าใช้ AI กับงานที่สำคัญที่สุด ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนความกังวลของผู้ตอบ ไม่ได้แสดงว่าการจ้างงานลดลงจริง

ทรัตต์เนอร์ตีความในบทความของฟอร์จูนว่า พนักงานอาจปิดบังการใช้ AI หากคิดว่าการเปิดเผยผลงานอาจนำไปสู่การลดจำนวนบุคลากรหรือการเพิ่มเป้าหมายงาน นี่เป็นการตีความในบทความดังกล่าว ผลสำรวจทั้งสองชุดแสดงการรับรู้และคำตอบของพนักงาน แต่ไม่ได้พิสูจน์ความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลว่าการเปิดเผยการใช้ AI ทำให้เกิดการเลิกจ้างหรือปริมาณงานเพิ่มขึ้น

รัฐบาลนอร์เวย์ระบุว่า รัฐบาลและองค์กรตัวแทนหลักของนายจ้างและลูกจ้างลงนามข้อตกลงด้าน AI เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2026 ข้อตกลงครอบคลุมการมีส่วนร่วมของพนักงานในกระบวนการนำ AI มาใช้ และการหารือร่วมกันเกี่ยวกับผลิตภาพและการสร้างมูลค่า ข้อตกลงมีผลตั้งแต่วันที่ 2 ตุลาคม 2026 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2029 แต่ไม่ได้รับประกันการขึ้นค่าจ้าง การแบ่งปันเงินที่ประหยัดได้จากการใช้ AI หรือการรักษาการจ้างงาน

ข้อเสนอของทรัตต์เนอร์คือ องค์กรควรอธิบายให้ชัดว่าการเพิ่มผลิตภาพจาก AI จะสะท้อนในงานและผลตอบแทนอย่างไร ไม่ใช่เพียงส่งเสริมให้พนักงานนำ AI มาใช้ ข้อตกลงของนอร์เวย์นำประเด็นการมีส่วนร่วมของพนักงานและการแบ่งปันผลประโยชน์เข้าสู่การหารือเชิงนโยบายแล้ว แต่ยังสรุปไม่ได้จากกรณีนี้เพียงกรณีเดียวว่าจะนำไปใช้กับบริษัทในประเทศได้หรือไม่