ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ประธานาธิบดีจีน สี จิ้นผิง (Xi Jinping) และประธานาธิบดีรัสเซีย วลาดิเมียร์ ปูติน (Vladimir Putin) พบกันที่เมืองเซินเจิ้นของจีนเมื่อวันที่ 19 และเห็นพ้องที่จะหารือเรื่องการลดความเสี่ยงนิวเคลียร์และการป้องกันการแพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ หลังการประชุม ผู้นำทั้งสามออกแถลงการณ์ร่วม
แถลงการณ์ร่วมที่สำนักข่าวซินหัว (Xinhua News Agency) เผยแพร่ระบุว่า ผู้นำทั้งสามยืนยันจุดยืนว่า “สงครามนิวเคลียร์ไม่อาจชนะได้และต้องไม่เกิดขึ้น” พร้อมให้คำมั่นว่าจะหารือเพื่อลดความเสี่ยงนิวเคลียร์และป้องกันการแพร่ขยายอาวุธ
อย่างไรก็ตาม แถลงการณ์ไม่ได้กำหนดเป้าหมายหรือปริมาณการลดอาวุธนิวเคลียร์ และไม่ได้ระบุกำหนดการเจรจาต่อเนื่องหรือวิธีตรวจสอบการปฏิบัติตามข้อตกลง
การลดความเสี่ยงนิวเคลียร์หมายถึงการหารือเพื่อลดโอกาสที่อาวุธนิวเคลียร์จะถูกนำมาใช้ แม้แถลงการณ์จะให้คำมั่นเรื่องการพูดคุย แต่ไม่ได้ระบุว่าจะเริ่มเจรจาจำกัดจำนวนอาวุธนิวเคลียร์
สำนักข่าวเอพี (Associated Press) รายงานว่า ทรัมป์กล่าวในวันเดียวกันว่า สหรัฐฯ จีน และรัสเซียอยู่ใน “สถานะพิเศษ” สำหรับการหารือเรื่องลดอาวุธนิวเคลียร์ คำกล่าวนี้เป็นความเห็นแยกต่างหากจากคำมั่นเรื่องการหารือที่ผู้นำทั้งสามระบุไว้ในแถลงการณ์ร่วม
สำนักข่าวซินหัวรายงานด้วยว่า สี จิ้นผิงกล่าวแยกต่างหากถึงโลกที่ปราศจากอาวุธนิวเคลียร์ ผ่านการห้ามและรื้อถอนอาวุธทั้งหมด พร้อมเน้นย้ำการปฏิบัติตามสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ (NPT) และการป้องกันสงครามนิวเคลียร์ จุดยืนดังกล่าวเป็นคำกล่าวของสี จิ้นผิง ไม่ใช่ถ้อยคำในแถลงการณ์ร่วม
สนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์เป็นข้อตกลงระหว่างประเทศที่มีเป้าหมายป้องกันการแพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ สี จิ้นผิงเน้นย้ำให้ปฏิบัติตามสนธิสัญญา ขณะที่คำมั่นของทั้งสามประเทศในแถลงการณ์ร่วมจำกัดอยู่ที่การหารือเพื่อลดความเสี่ยงนิวเคลียร์และป้องกันการแพร่ขยายอาวุธ
กระทรวงการต่างประเทศจีน (Chinese Ministry of Foreign Affairs) ประกาศแผนการพบกันของผู้นำทั้งสามเมื่อวันที่ 16 และการประชุมจัดขึ้นตามกำหนดในวันที่ 19 ก่อนหน้านี้ทำเนียบประธานาธิบดีรัสเซียระบุว่าจีนกำลังเตรียมการประชุมสุดยอดสามฝ่าย โดยการจัดประชุมยังขึ้นอยู่กับเงื่อนไขต่าง ๆ การพบกันครั้งนี้ทำให้ผู้นำทั้งสามมารวมตัวกันเป็นครั้งแรก
เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม กระทรวงการต่างประเทศจีนระบุว่า การเรียกร้องให้จีนเข้าร่วมการเจรจาลดอาวุธนิวเคลียร์สามฝ่ายกับสหรัฐฯ และรัสเซีย “ไม่ยุติธรรม ไม่สมเหตุสมผล และไม่เป็นจริง” โดยให้เหตุผลว่าขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์ของจีนไม่ได้อยู่ในระดับเดียวกับสหรัฐฯ และรัสเซีย
เมื่อเทียบกับจุดยืนดังกล่าว แถลงการณ์ครั้งนี้ไม่ได้ให้คำมั่นว่าจีนจะเข้าร่วมการเจรจาจำกัดจำนวนอาวุธ แต่ระบุเพียงการหารือเรื่องลดความเสี่ยงนิวเคลียร์และป้องกันการแพร่ขยายอาวุธ
สนธิสัญญาลดอาวุธเชิงยุทธศาสตร์ฉบับใหม่ (New START) ระหว่างสหรัฐฯ กับรัสเซียสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2026 โดยจีนไม่ได้เป็นภาคีของสนธิสัญญานี้
แถลงการณ์ร่วมไม่ได้กล่าวถึงการต่ออายุ New START หรือการแทนที่ด้วยข้อตกลงสามฝ่าย คำมั่นเรื่องการหารือในแถลงการณ์จึงเป็นคนละส่วนกับข้อตกลงทวิภาคีระหว่างสหรัฐฯ กับรัสเซีย
แดริล จี. คิมบอลล์ (Daryl G. Kimball) เลขาธิการสมาคมควบคุมอาวุธ (Arms Control Association) ระบุในเอกสาร “MEDIA BACKGROUNDER: Trump, Putin, Xi Trilateral ‘Denuclearization’ Talks at APEC” ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 ว่า “การพบกันเพียงครั้งเดียวไม่น่าจะนำไปสู่ความก้าวหน้าครั้งใหญ่”
คิมบอลล์ยังมองว่าการพบกันของผู้นำอาจเป็นจุดเริ่มต้นของการเจรจาลดอาวุธแบบทวิภาคีหรือพหุภาคีที่ดำเนินต่อเนื่อง
Comment 0