เจฟเฟอร์สันชี้ ผลิตภาพจาก AI ยังไม่แน่นอน ให้น้ำหนักแนวโน้มเงินเฟ้อ

ฟิลิป เจฟเฟอร์สัน (Philip N. Jefferson) รองประธานธนาคารกลางสหรัฐ (Federal Reserve) กล่าวว่า เมื่อวันที่ 13 (เวลาท้องถิ่น) แนวโน้มเงินเฟ้อเป็นสัญญาณสำคัญกว่าในการกำหนดท่าทีด้านนโยบายการเงินที่เหมาะสม แม้ AI อาจช่วยเพิ่มผลิตภาพได้ แต่ช่วงเวลาและขนาดของผลกระทบต่อเศรษฐกิจโดยรวมยังไม่แน่นอน

ในการกล่าวสุนทรพจน์ที่ซานดิเอโก ภายใต้หัวข้อ ‘เทคโนโลยีใหม่ คำถามเก่า: ปริศนาผลิตภาพและเศรษฐกิจมหภาค’ เจฟเฟอร์สันกล่าวถึงทั้งอุปสงค์จากการลงทุนใน AI และการเพิ่มขึ้นของผลิตภาพในระยะยาว

ข้อมูลที่เจฟเฟอร์สันนำเสนอระบุว่า ผลิตภาพแรงงานของสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 2.2% ต่อปีในช่วงปี 2020–2025 สูงกว่าค่าเฉลี่ย 1.5% ต่อปีในวัฏจักรเศรษฐกิจก่อนหน้า

อย่างไรก็ตาม การปรับตัวดีขึ้นของผลิตภาพเริ่มขึ้นก่อนที่แชตบอต AI แบบสร้างเนื้อหาจะเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายในปี 2022 ปัจจัยอื่น เช่น จำนวนธุรกิจใหม่ที่เพิ่มขึ้น ก็อาจมีส่วนเช่นกัน จึงยากที่จะระบุว่าการเพิ่มขึ้นทั้งหมดเป็นผลจาก AI

ผลสำรวจที่เจฟเฟอร์สันอ้างถึงพบว่า ผู้ทำงาน 40–50% ระบุว่าใช้ AI แบบสร้างเนื้อหาในการทำงาน แต่สัดส่วนผู้ที่ใช้ทุกวันต่ำกว่านั้น

งานวิจัยบางชิ้นพบว่าประสิทธิภาพในการทำงานเฉพาะอย่างดีขึ้น แต่ผลการศึกษาผลิตภาพในระดับบริษัทโดยรวมยังแตกต่างกัน การประหยัดเวลาในงานบางส่วนจึงยังไม่ยืนยันว่าจะทำให้ผลผลิตรวมของบริษัทเพิ่มขึ้น

ในสุนทรพจน์ดังกล่าวเมื่อวันที่ 13 เจฟเฟอร์สันระบุว่า ผลต่อผลิตภาพของเศรษฐกิจโดยรวมจาก AI อาจยังจำกัดในปัจจุบัน แต่อาจเพิ่มขึ้นเมื่อบริษัทนำ AI มาใช้มากขึ้นและปรับขั้นตอนการทำงาน โดยขนาดและช่วงเวลาที่ผลดังกล่าวจะเกิดขึ้นยังไม่แน่นอน

บริษัทต่าง ๆ เพิ่มการลงทุนด้วยการสร้างศูนย์ข้อมูลและจัดหาอุปกรณ์ที่จำเป็นต่อการพัฒนาและใช้งานโมเดล AI การลงทุนนี้ทำให้รายจ่ายของบริษัทและราคาสินค้าบางประเภทปรับสูงขึ้นแล้ว

อุปสงค์ยังกระจุกตัวในสินค้าที่เพิ่มกำลังการผลิตได้ยากในเวลาอันสั้น เช่น ชิปหน่วยความจำและชิปตรรกะ เจฟเฟอร์สันอธิบายว่า หากอุปสงค์จากการลงทุนเพิ่มขึ้นก่อนที่กำลังการผลิตจะขยายตัว ก็อาจเกิดแรงกดดันให้ราคาสูงขึ้น

ในสุนทรพจน์เมื่อวันที่ 13 เจฟเฟอร์สันคาดการณ์ว่า แรงกดดันด้านราคาอาจผ่อนคลายลงเมื่ออุปทานสินค้าที่เกี่ยวข้องตามทันอุปสงค์และเริ่มเห็นผลจากการเพิ่มผลิตภาพ โดยเงื่อนไขของความเห็นนี้คืออุปทานต้องขยายตัวและผลิตภาพต้องดีขึ้น

ข้อมูลที่เจฟเฟอร์สันนำเสนอระบุว่า ดัชนีราคาการใช้จ่ายเพื่อการบริโภคส่วนบุคคล (PCE) ของสหรัฐฯ ในเดือนกันยายนเพิ่มขึ้น 3.6% จากปีก่อน ส่วนดัชนี PCE พื้นฐานที่ไม่รวมอาหารและพลังงานเพิ่มขึ้น 3.1% ทั้งสองอัตราสูงกว่าเป้าหมายเงินเฟ้อ 2% ของธนาคารกลางสหรัฐ

เจฟเฟอร์สันยังกล่าวถึงต้นทุนพลังงานและอุปสงค์ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีใหม่ว่าเป็นปัจจัยเพิ่มแรงกดดันด้านราคา

ลิซา คุก (Lisa D. Cook) กรรมการธนาคารกลางสหรัฐ คาดการณ์ในสุนทรพจน์เรื่อง ‘การประเมินล่าสุดเกี่ยวกับ AI และเศรษฐกิจ’ เมื่อวันที่ 28 กันยายนว่า การเพิ่มขึ้นของผลิตภาพอาจช่วยลดแรงกดดันด้านราคาได้เล็กน้อยในช่วงหลายปีข้างหน้า อย่างไรก็ตาม เธอมองว่าผลดังกล่าวจะเกิดขึ้นช้าเกินกว่าจะชดเชยแรงกดดันด้านราคาที่เพิ่มขึ้นในช่วงครึ่งหลังของปีนี้

หากผลิตภาพเพิ่มขึ้นต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็อาจส่งผลต่ออัตราดอกเบี้ยเป็นกลาง ซึ่งเป็นระดับอัตราดอกเบี้ยตามทฤษฎีที่ไม่กระตุ้นหรือชะลอเศรษฐกิจ เจฟเฟอร์สันกล่าวว่าความสัมพันธ์ระหว่างการเพิ่มขึ้นของผลิตภาพกับอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงยังไม่แน่นอน จึงคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยเป็นกลางได้ยาก ทั้งนี้ เขาไม่ได้ประกาศปรับอัตราดอกเบี้ยในการกล่าวสุนทรพจน์ครั้งนี้