ฝ้าเครื่องบินลดผลร้อนโลก 40% (ประเมิน) กูเกิล-แคเธ่ย์แปซิฟิกขยายทดสอบเอไอสู่เอเชียแปซิฟิก

กูเกิล(Google) และ แคเธ่ย์แปซิฟิก(Cathay Pacific) ขยายการทดสอบเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ช่วยปรับ ‘ระดับความสูง’ ของเครื่องบินเพียงเล็กน้อยเพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดฝ้าเครื่องบิน (contrail) ไปสู่โครงข่ายการบินในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก หลังการทดสอบรอบแรกพบว่าเที่ยวบินกว่า 80 เที่ยวสามารถบินตามเส้นทางหลีกเลี่ยงฝ้าเครื่องบินได้ และช่วยลดผลกระทบด้านภาวะโลกร้อนจากฝ้าเครื่องบินลงได้ราว 40% ตามการประเมินของกูเกิล

กูเกิลระบุเมื่อวันที่ 7 (เวลาท้องถิ่น) ว่าบริษัทร่วมกับแคเธ่ย์แปซิฟิกขยายการทดสอบเทคโนโลยีลดฝ้าเครื่องบินในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก โดยการทดสอบเที่ยวบินรอบแรกครอบคลุมกว่า 100 เที่ยวบิน และในจำนวนนี้มีมากกว่า 80 เที่ยวบินที่ปรับเส้นทางเพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดฝ้าเครื่องบินได้สำเร็จ

ฝ้าเครื่องบินเกิดขึ้นเมื่อเครื่องบินบินผ่านชั้นบรรยากาศที่เย็นและชื้น ทำให้เกิดกลุ่มก้อนผลึกน้ำแข็งรอบไอเสียของเครื่องยนต์ ส่วนใหญ่จะสลายตัวอย่างรวดเร็ว แต่บางส่วนคงอยู่นานและแผ่ขยายคล้ายเมฆ ซึ่งกักเก็บความร้อนในชั้นบรรยากาศและส่งผลต่อภาวะโลกร้อน

กูเกิลอธิบายว่าฝ้าเครื่องบินที่คงอยู่นาน (persistent contrail) คิดเป็นสัดส่วนราว 1 ใน 3 ของผลกระทบด้านสภาพภูมิอากาศทั้งหมดจากอุตสาหกรรมการบิน จึงเป็นเหตุผลที่แนวทางลดฝ้าเครื่องบินถูกเสนอให้เป็นอีกหนึ่งวิธีรับมือ นอกเหนือจากการลดการปล่อยก๊าซจากการใช้เชื้อเพลิงโดยตรงของเครื่องบิน เพราะครอบคลุมถึงผลกระทบของกลุ่มเมฆที่ก่อตัวขึ้นหลังการบินด้วย

เทคโนโลยีนี้ไม่ได้เปลี่ยนเส้นทางการบินอย่างมีนัยสำคัญ แต่เป็นการปรับ ‘ระดับความสูง’ ของเครื่องบินเพียงเล็กน้อยเพื่อหลีกเลี่ยงห้วงอากาศที่มีแนวโน้มก่อให้เกิดฝ้าเครื่องบิน โดยอาศัยการผสานเทคโนโลยีพยากรณ์ด้วย AI ภาพถ่ายดาวเทียม และข้อมูลสภาพอากาศ เพื่อระบุพื้นที่ในชั้นบรรยากาศที่เย็นและชื้นซึ่งมีโอกาสก่อตัวเป็นฝ้าเครื่องบินสูง

กูเกิลเปรียบเทียบว่าการปรับระดับความสูงลักษณะนี้คล้ายกับการที่นักบินเปลี่ยนเส้นทางเพื่อหลีกเลี่ยงความปั่นป่วนของอากาศ (turbulence) ตามปกติ โดยระบุว่าไม่คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อผู้โดยสารหรือความปลอดภัยในการบิน และสามารถใช้เครื่องบินและระบบเชื้อเพลิงเดิมได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ครั้งใหญ่

ทีมปฏิบัติการการบินและนักบินจะได้รับข้อมูลคาดการณ์ก่อนออกเดินทาง ส่วนระหว่างบินจริง นักบินสามารถตรวจสอบข้อมูลผ่านระบบ Wi-Fi บนเครื่องและโฟลเดอร์การบินอิเล็กทรอนิกส์ (electronic flight folder) ของแคเธ่ย์แปซิฟิก ซึ่งเป็นการผนวกเทคโนโลยีเข้ากับขั้นตอนการทำงานเดิมของสายการบิน

การทดสอบครั้งนี้ครอบคลุมเส้นทางฮ่องกง-สิงคโปร์ด้วย โดยกูเกิลวิเคราะห์ว่ามาตรการที่ดำเนินการบนเส้นทางดังกล่าวมีสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของผลลัพธ์การลดผลกระทบด้านสภาพภูมิอากาศโดยรวมของการทดสอบทั้งหมด

การหลีกเลี่ยงฝ้าเครื่องบินเป็นกระบวนการปรับเส้นทางและระดับความสูงของเครื่องบินให้สอดคล้องกับสภาพอากาศ เนื่องจากแม้จะเป็นเที่ยวบินเดียวกัน โอกาสเกิดฝ้าเครื่องบินก็อาจต่างกันไปตามอุณหภูมิและความชื้นในแต่ละช่วงของเส้นทางบิน จึงจำเป็นต้องอาศัยการพยากรณ์อากาศแบบเรียลไทม์ควบคู่กับการตัดสินใจด้านปฏิบัติการบิน

ลอว์เรนซ์ ฟอง(Lawrence Fong) ผู้อำนวยการฝ่ายดิจิทัลและไอทีของแคเธ่ย์แปซิฟิก กล่าวว่า “อุตสาหกรรมการบินต้องการทางออกเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ AI กำลังช่วยเร่งความคืบหน้าในเรื่องนี้ให้เร็วขึ้น” สะท้อนว่าจุดสนใจหลักของโครงการนี้อยู่ที่การพิสูจน์ว่าสายการบินสามารถลดผลกระทบด้านสภาพภูมิอากาศได้ โดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงระบบปฏิบัติการบินที่ใช้อยู่

โครงการนี้ยังมีองค์กรไม่แสวงหากำไร Contrails.org เข้าร่วมด้วย ซึ่งประเมินว่าหากปรับเส้นทางเที่ยวบินเพียงราว 5% ของเที่ยวบินทั้งหมด จะสามารถหลีกเลี่ยงผลกระทบจากภาวะโลกร้อนที่เกิดจากฝ้าเครื่องบินได้ถึง 80%

ก่อนหน้านี้กูเกิลเคยดำเนินโครงการลักษณะเดียวกันในน่านฟ้าสหรัฐฯ และมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือมาแล้ว ความร่วมมือกับแคเธ่ย์แปซิฟิกครั้งนี้จึงถือเป็นการขยายขอบเขตการทดสอบเทคโนโลยีนี้มาสู่ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขลดลง 40% จากการทดสอบรอบแรกเป็นค่าประมาณที่กูเกิลได้จากการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียม ส่วนคำถามที่ว่าผลลัพธ์ในระดับเดียวกันจะเกิดขึ้นซ้ำในเส้นทางบินและสภาพการบินที่หลากหลายหรือไม่ ยังเป็นประเด็นที่ต้องรอการยืนยันจากการทดสอบที่ขยายขอบเขตต่อไป

แคเธ่ย์แปซิฟิกและกูเกิลมีแผนจะดำเนินการทดสอบรอบที่สองในเส้นทางบินภูมิภาคเอเชียและเส้นทางข้ามมหาสมุทรแปซิฟิกต่อไป