มาเลเซียตั้งเป้าเสนอกฎหมาย AI ต่อรัฐสภาภายในสิ้นไตรมาส 1 ปี 2027

มาเลเซียตั้งเป้าเสนอร่างกฎหมายกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ต่อรัฐสภาภายในสิ้นไตรมาสแรกของปี 2027 โดยร่างที่เปิดรับฟังความคิดเห็นเสนอการกำกับตามระดับความเสี่ยงและการตั้งหน่วยงานกลาง แต่เกณฑ์โดยละเอียดและกำหนดการบังคับใช้ยังไม่สรุป

โกบินด์ ซิงห์ เดโอ (Gobind Singh Deo) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลของมาเลเซียกล่าวเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2026 ว่าร่างกฎหมายจะแล้วเสร็จและเสนอคณะรัฐมนตรี ส่วน Malay Mail รายงานว่ารัฐบาลต้องการเสนอร่างต่อรัฐสภาภายในสิ้นไตรมาสแรกของปี 2027 เป้าหมายดังกล่าวหมายถึงการเสนอร่าง ไม่ใช่กำหนดการตราหรือบังคับใช้กฎหมาย

กระทรวงดิจิทัลของมาเลเซียระบุในเอกสารชี้แจงที่เผยแพร่เมื่อเดือนกรกฎาคม 2026 ว่า กฎหมายจะเป็นกรอบกำกับดูแลแบบ “แนวนอน” ที่ใช้ร่วมกันในหลายอุตสาหกรรม โดยจะเสริมกฎหมายที่มีอยู่แทนการเข้าไปแทนที่ และแบ่งความรับผิดชอบตามความเสี่ยงของระบบ AI บทบาทของแต่ละฝ่ายตลอดวงจรชีวิตของระบบ และระดับการควบคุม เอกสารยังระบุว่าจะไม่กำกับผลลัพธ์จาก AI โดยตรง ส่วนเนื้อหาที่ผิดกฎหมายจะจัดการภายใต้กฎหมายเดิม

ร่างที่เปิดรับฟังความคิดเห็นแบ่งการใช้ AI ออกเป็นสามระดับตามความเสี่ยง การใช้งานบางประเภทที่ถูกจัดว่ามีความเสี่ยงที่ยอมรับไม่ได้อาจถูกห้าม ส่วนระบบความเสี่ยงสูงอาจต้องจัดทำการประเมินผลกระทบ อยู่ภายใต้การกำกับดูแล และจัดทำเอกสารประกอบ ขณะที่ระบบความเสี่ยงต่ำจะใช้เกณฑ์การปฏิบัติตามพื้นฐาน

เกณฑ์แบ่งระดับความเสี่ยงและขอบเขตหน้าที่อาจเปลี่ยนแปลงได้ในร่างฉบับสุดท้าย การรับฟังความคิดเห็นผ่านพอร์ทัลปรึกษาหารือสาธารณะแบบบูรณาการของมาเลเซียสิ้นสุดเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2026 ความเห็นที่เปิดเผยมีทั้งเสียงสนับสนุนมาตรฐานร่วมระดับประเทศ และข้อทักท้วงว่ายังไม่ชัดเจนว่าระบบใดเข้าข่ายความเสี่ยงสูง รวมถึงขอบเขตความรับผิดชอบของภาครัฐและภาคการเงิน

แนวทางดังกล่าวยังเสนอให้จัดตั้งหน่วยงาน AI กลางเพื่อดูแลความปลอดภัย สอบสวนและบังคับใช้กฎหมาย ตลอดจนสนับสนุนอุตสาหกรรม การจัดการข้อมูลส่วนบุคคลจะเชื่อมโยงกับกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ที่มีอยู่ ส่วนการแบ่งอำนาจกำกับดูแลกับหน่วยงานกำกับเดิมและการจัดการข้อซ้ำซ้อนระหว่างกฎหมายยังต้องกำหนดในร่างฉบับสุดท้าย

มาเลเซียเผยแพร่แนวทางกำกับดูแลและจริยธรรม AI ในปี 2024 และเดินหน้าพัฒนาแพลตฟอร์มมาตรฐานทางเทคนิคกับแผนปฏิบัติการ AI ระดับชาติ กระทรวงดิจิทัลกล่าวว่าคาดว่ากฎหมายจะช่วยเพิ่มความชัดเจนด้านกฎระเบียบและความเชื่อมั่น พร้อมสนับสนุนการพัฒนาและนำ AI มาใช้อย่างมีความรับผิดชอบ รัฐบาลยังระบุถึงการเพิ่มความเชื่อมั่นของนักลงทุนและการผลักดันให้ประเทศเป็นศูนย์กลางการพัฒนา AI ในภูมิภาค

ในการรับฟังความคิดเห็น Workday ประเมินว่ามาตรฐานร่วมระดับประเทศอาจช่วยเสริมความเชี่ยวชาญเฉพาะอุตสาหกรรมและการสนับสนุนเชิงปฏิบัติ พร้อมเสนอให้กฎเกณฑ์ได้สัดส่วนกับความเสี่ยงและเอื้อต่อธุรกิจข้ามพรมแดน ขณะที่ผู้ยื่นความเห็นรายหนึ่งระบุว่ายังมีช่องว่างในการนิยามความเสี่ยงสูงและกำหนดความรับผิดชอบของภาครัฐกับภาคการเงิน

ขั้นตอนถัดไปคือการพิจารณาของคณะรัฐมนตรีและการเสนอร่างต่อรัฐสภา โดยเกณฑ์รายละเอียดและกำหนดการบังคับใช้กฎหมายยังไม่แน่นอน