EU แตะจุดสูงสุด 453.3 ล้านคนในปี 2029 ส่วนสหรัฐฯ ยังขึ้นอยู่กับการย้ายถิ่น

ประชากรสหภาพยุโรป (EU) คาดว่าจะเพิ่มขึ้นถึงจุดสูงสุดที่ 453.3 ล้านคนในปี 2029 ก่อนเข้าสู่ช่วงลดลงระยะยาว ขณะที่ประชากรสูงวัยอาจกดดันเศรษฐกิจและงบประมาณภาครัฐจากแรงงานที่ลดลง รวมถึงค่าใช้จ่ายด้านบำนาญและการดูแลที่เพิ่มขึ้น ก่อนจำนวนประชากรจะเริ่มลดลง

คณะกรรมาธิการยุโรปคาดการณ์ว่า ประชากร EU จะถึงจุดสูงสุดในปี 2029 แล้วลดลงต่อเนื่องในระยะยาว ส่วนสำนักงานสำมะโนประชากรสหรัฐฯ ประเมินว่า ประชากรสหรัฐฯ จะถึงจุดสูงสุดในปี 2080 ตามฉากทัศน์พื้นฐาน แต่จะถึงจุดสูงสุดในปี 2043 หากมีการย้ายถิ่นเข้ามาน้อยลง CNBC รายงานว่า หากไม่นับผลจากการย้ายถิ่น ประชากรสหรัฐฯ เริ่มลดลงแล้ว

มูดี้ส์วิเคราะห์ว่า แรงกดดันด้านการคลังจากสังคมสูงวัยอาจเกิดขึ้นก่อนที่ประชากรจะถึงจุดสูงสุด ในกลุ่มเศรษฐกิจ G7 ปัจจุบันมีประชากรวัยทำงานราว 3 คนต่อผู้มีอายุ 65 ปีขึ้นไป 1 คน และคาดว่าสัดส่วนนี้จะลดเหลือราว 2 คนในปี 2050 มูดี้ส์ระบุว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะเพิ่มแรงกดดันต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ การคลังภาครัฐ และระบบสาธารณสุข

โอลิวิเยร์ เชมลา (Olivier Chemla) รองประธานฝ่ายกลยุทธ์สินเชื่อและมาตรฐานของมูดี้ส์ กล่าวในการสัมภาษณ์กับ CNBC ว่า สังคมสูงวัยอาจทำให้การเติบโตชะลอลง ค่าใช้จ่ายด้านบำนาญและการดูแลเพิ่มขึ้น ตลอดจนเปลี่ยนแปลงความต้องการบริโภค เขาเสริมว่าอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงและผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลอาจได้รับผลจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรด้วย

ในรายงานที่เผยแพร่เมื่อสัปดาห์ก่อน มูดี้ส์ระบุว่า เมื่อจำนวนแรงงาน ครัวเรือน และผู้บริโภคลดลง ทั้งกำลังการผลิตและอุปสงค์อาจอ่อนแอลงตามไปด้วย พร้อมวิเคราะห์ว่าประเทศต่าง ๆ จะต้องพึ่งพาผลิตภาพมากขึ้นเพื่อรักษาการเติบโต

มูดี้ส์ประเมินว่า ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการเพิ่มผลิตภาพอาจช่วยชดเชยแรงงานที่ลดลงได้บางส่วน แต่ยังมีข้อจำกัด เชมลากล่าวว่า AI และหุ่นยนต์อาจช่วยเสริมกำลังการผลิตในโรงงานและภาคบริการ แต่ไม่สามารถทดแทนการบริโภคได้ กล่าวคือ แม้จะชดเชยแรงงานที่ขาดแคลนได้ ก็ยังเหลือช่องว่างด้านอุปสงค์

สังคมสูงวัยไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในยุโรปและสหรัฐฯ รายงานของมูดี้ส์ระบุว่า สัดส่วนประชากรจีนที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไปเพิ่มจาก 7% เป็น 14% ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา หรือเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า ขณะที่บราซิล ไทย และตุรกีก็กำลังเผชิญแนวโน้มคล้ายกัน

มูดี้ส์ชี้ว่า ประเทศเหล่านี้ต้องรับมือกับค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องในระดับรายได้ต่ำกว่าประเทศพัฒนาแล้วซึ่งเข้าสู่สังคมสูงวัยก่อนหน้า ส่วนในยุโรป การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรลักษณะเดียวกันเกิดขึ้นตลอดหลายทศวรรษ