คาซัคสถาน อุซเบกิสถาน และ UAE ศึกษาเส้นทางรถไฟผ่านอัฟกานิสถานสู่ปากีสถาน

คาซัคสถาน อุซเบกิสถาน และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) จะร่วมศึกษาความเป็นไปได้ของเส้นทางรถไฟผ่านอัฟกานิสถานไปยังท่าเรือในปากีสถาน แผนนี้มุ่งเพิ่มทางเลือกในการขนส่งสินค้าจากเอเชียกลางทางทะเล แต่ข้อตกลงดังกล่าวยังไม่ได้ยืนยันงบประมาณหรือกำหนดเริ่มก่อสร้าง

กระทรวงคมนาคมคาซัคสถานเปิดเผยว่า ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ว่าด้วยความร่วมมือในโครงการรถไฟเอเชียกลาง–เอเชียใต้ (CASA) กับกระทรวงคมนาคมอุซเบกิสถานและกระทรวงพลังงานและโครงสร้างพื้นฐาน UAE เมื่อวันที่ 30 กันยายน ทั้งสามประเทศจะจัดทำการศึกษาและวิเคราะห์ด้านเทคนิคและเศรษฐกิจ พร้อมพิจารณาความเป็นไปได้ในการพัฒนาทางรถไฟและสิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็น รวมถึงการจัดตั้งคณะทำงานด้านเทคนิค เศรษฐกิจ และการเงิน

เส้นทางที่วางแนวคิดไว้จะเชื่อมคาซัคสถานและอุซเบกิสถาน ผ่านอัฟกานิสถานไปยังท่าเรือปากีสถาน รัฐบาลคาซัคสถานระบุเป้าหมายว่าเพื่อเสริมการเชื่อมต่อด้านคมนาคมระหว่างเอเชียกลางกับเอเชียใต้ และขยายความร่วมมือด้านการขนส่งระหว่างประเทศ การค้า และโลจิสติกส์ อย่างไรก็ตาม ประกาศที่เผยแพร่ไม่ได้ระบุมูลค่าโครงการ สัดส่วนเงินสมทบของแต่ละประเทศ หรือวิธีจัดหาเงินทุน

แม้ UAE จะเข้าร่วม MOU แต่ยังไม่มีการยืนยันข้อตกลงลงทุน การลงนามครั้งนี้เป็นเพียงกรอบสำหรับเริ่มต้นการศึกษาร่วมกันของทั้งสามประเทศ

แนวคิดสร้างทางรถไฟผ่านอัฟกานิสถานไม่ใช่เรื่องใหม่ กระทรวงการต่างประเทศอัฟกานิสถานประกาศเมื่อเดือนกรกฎาคม 2025 ว่า กระทรวงโยธาธิการอัฟกานิสถาน กระทรวงคมนาคมอุซเบกิสถาน และกระทรวงรถไฟปากีสถานได้ลงนามข้อตกลงศึกษาความเป็นไปได้ของทางรถไฟทรานส์อัฟกัน จากข้อมูลที่เปิดเผย ยังประเมินไม่ได้ว่าเส้นทางและขอบเขตของการศึกษาครั้งก่อนทับซ้อนกับความร่วมมือ CASA มากน้อยเพียงใด

ทางตอนเหนือของอัฟกานิสถานมีทางรถไฟระยะทาง 75 กิโลเมตร เชื่อมเฮราตันบริเวณชายแดนอุซเบกิสถานกับมาซาร์อีชารีฟ เอกสารโครงการที่ได้รับการสนับสนุนจากธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) ยังกล่าวถึงแนวคิดขยายเครือข่ายรถไฟให้เชื่อมต่อไปยังปากีสถานและพื้นที่อื่น การมีทางรถไฟเดิมไม่ได้รับประกันว่าเส้นทางใหม่จะก่อสร้างได้หรือจัดหาเงินทุนสำเร็จ

สภาพชายแดนและความปลอดภัยอาจส่งผลต่อการขนส่งจริง องค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน (IOM) ระบุในข้อมูลเดือนมีนาคม 2026 ว่าจุดผ่านแดนบางแห่งระหว่างอัฟกานิสถานกับปากีสถานปิดตั้งแต่กลางเดือนตุลาคม 2025 หลังเกิดเหตุด้านความปลอดภัย รัฐบาลคาซัคสถานก็กล่าวถึงการปิดชายแดนอัฟกานิสถาน–ปากีสถานว่าเป็นอุปสรรคของโครงการในประกาศล่าสุด

ขั้นตอนต่อไปต้องมีผลการศึกษาความเป็นไปได้ แผนจัดหาเงินทุน และรายละเอียดขอบเขตเส้นทางที่ชัดเจน