แอลเบอร์ตาโหวต 19 ต.ค. ว่าจะเริ่มขั้นตอนประชามติแยกตัวหรือไม่

ชาวแอลเบอร์ตาจะลงคะแนนในวันที่ 19 ตุลาคมว่าจะเริ่มกระบวนการทางกฎหมายเพื่อจัดประชามติที่มีผลผูกพันในอนาคตเกี่ยวกับการแยกตัวจากแคนาดาหรือไม่ การลงคะแนนครั้งนี้ไม่ได้ตัดสินว่าแอลเบอร์ตาจะแยกเป็นเอกราชหรือไม่

คำถามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแอลเบอร์ตาเผยแพร่ให้เลือกตอบเพียงหนึ่งในสองข้อ คณะกรรมการระบุว่าผลลงคะแนนไม่มีผลผูกพัน แม้คะแนนสนับสนุนการเริ่มขั้นตอนจะมากกว่า ก็ไม่ได้หมายความว่าการแยกตัวได้รับการยืนยันหรือกระบวนการเสร็จสิ้นแล้ว แนวทางการลงคะแนนของคณะกรรมการระบุวันลงคะแนน ถ้อยคำของคำถาม และสถานะที่ไม่มีผลผูกพันไว้ด้วย

การลงคะแนนมีขึ้นท่ามกลางความขัดแย้งระหว่างแอลเบอร์ตากับรัฐบาลกลางเรื่องนโยบายพลังงาน รัฐบาลแอลเบอร์ตาระบุว่า ณ ปี 2021 มีปริมาณสำรองน้ำมันดิบที่พิสูจน์แล้วประมาณ 161,700 ล้านบาร์เรล โดยราว 99% เป็นทรายน้ำมัน เอกสารของรัฐบาลแคว้นระบุว่าแอลเบอร์ตามีปริมาณสำรองน้ำมันดิบที่พิสูจน์แล้วมากเป็นอันดับ 4 ของโลก

มาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา กล่าวในสุนทรพจน์เมื่อวันที่ 1 ตุลาคมว่า น้ำมันดิบจากแอลเบอร์ตา 90% ส่งไปยังสหรัฐฯ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลปี 2024 ของหน่วยงานกำกับดูแลพลังงานแคนาดาระบุว่า แอลเบอร์ตาคิดเป็น 91% ของการส่งออกน้ำมันดิบทั้งหมดของแคนาดา ซึ่งเป็นตัวชี้วัดคนละรายการกับสัดส่วนที่ส่งไปสหรัฐฯ

นอกจากความขัดแย้งด้านนโยบายพลังงานแล้ว การประท้วงต่อต้านมาตรการควบคุมโควิด-19 ยังถูกกล่าวถึงว่าเป็นปัจจัยเบื้องหลังการขยายตัวของกลุ่มแบ่งแยกดินแดน สำนักข่าวเอพีรายงานว่า ขบวน “Freedom Convoy” ในปี 2022 เริ่มจากการคัดค้านข้อกำหนดฉีดวัคซีนสำหรับคนขับรถบรรทุกข้ามพรมแดน ก่อนขยายเป็นการประท้วงมาตรการควบคุมโรคโดยรวม เจสัน เคนนีย์ อดีตผู้ว่าการแอลเบอร์ตามองว่าการเคลื่อนไหวนี้นำไปสู่กระแสแบ่งแยกดินแดน นี่เป็นการวิเคราะห์ของเคนนีย์ และไม่ได้หมายความว่าเป็นแรงจูงใจของผู้ลงคะแนนทั้งหมด

ดาเนียล สมิธ ผู้ว่าการแอลเบอร์ตา สนับสนุนให้แอลเบอร์ตายังคงอยู่กับแคนาดา สำนักข่าวเอพีรายงานผลสำรวจเมื่อไม่นานมานี้ว่า มีผู้สนับสนุนการเริ่มขั้นตอนแยกตัวประมาณ 23% แต่รายงานไม่ได้ระบุผู้จัดทำ แบบสอบถาม หรือช่วงเวลาที่สำรวจ จึงไม่อาจใช้ตัวเลขนี้สรุปความเห็นของประชาชนทั้งแคว้นได้อย่างชัดเจน

ความขัดแย้งเรื่องภาษีส่งออกน้ำมันดิบระหว่างแอลเบอร์ตากับรัฐบาลกลางก็สะท้อนให้เห็นว่า โครงสร้างการส่งออกน้ำมันไปสหรัฐฯ เป็นฉากหลังของการถกเถียงด้านนโยบาย ผลลงคะแนนครั้งนี้จะเป็นการเลือกว่าจะเริ่มขั้นตอนจัดประชามติที่มีผลผูกพันในอนาคตหรือไม่ ไม่ใช่การตัดสินเรื่องเอกราช