ซาอุฯ ขัดแย้งโรงกลั่นเอเชีย ซื้อน้ำมันตลาดสปอตปีนี้ นับเป็นสัญญาระยะยาวได้หรือไม่

ซาอุดีอาระเบียและโรงกลั่นน้ำมันในเอเชียกำลังเจรจาสัญญาจัดหาน้ำมันดิบระยะยาวสำหรับปี 2027 และยังหาข้อสรุปไม่ได้ ประเด็นหลักคือน้ำมันที่ซื้อผ่านตลาดสปอตในปีนี้ จะนับเป็นปริมาณตามสัญญาระยะยาวของปี 2026 ได้หรือไม่

เมื่อวันที่ 20 (เวลาท้องถิ่น) ออยล์ไพรซ์(OilPrice.com) รายงานโดยอ้างผู้เกี่ยวข้องกับการเจรจาที่ขอไม่เปิดเผยชื่อ ว่าการเจรจาเหลือเวลาอีกเพียงไม่กี่วันก่อนถึงกำหนด และสองฝ่ายตีความเรื่องนี้ต่างกัน

ฝั่งโรงกลั่นมองว่า น้ำมันสปอตที่ซื้อในปีนี้ควรนับเป็นปริมาณตามสัญญาระยะยาวแบบคงที่ เพราะผู้ขายส่งมอบสินค้าตามสัญญาได้ไม่ทันเวลา ส่วนฝั่งซาอุฯ มีรายงานว่าต้องการให้ผู้ซื้อที่ซื้อน้ำมันตามสัญญาระยะยาวปีนี้ไม่ครบ ให้คำมั่นว่าจะซื้อเพิ่มในปี 2027 ผู้เกี่ยวข้องระบุว่าโรงกลั่นไม่เห็นด้วยกับการตีความนี้

โดยทั่วไป สัญญาระยะยาวจะกำหนดปริมาณรายปีและตารางขนส่งรายเดือนไว้ล่วงหน้า ส่วนตลาดสปอตคือการซื้อระยะสั้นเมื่อต้องการ ไม่ผูกกับช่วงเวลาของสัญญา การเจรจารอบนี้จึงเป็นการต่อรองว่าจะขีดเส้นแบ่งระหว่างการซื้อสองแบบไว้ตรงไหน

โรงกลั่นในเอเชียยังไม่ค่อยกระตือรือร้นที่จะเพิ่มปริมาณระยะยาวของปีหน้า เพราะสงครามอิหร่านยังดำเนินอยู่ และยังไม่ชัดเจนว่าสถานการณ์ช่องแคบฮอร์มุซจะคลี่คลายเมื่อใดและอย่างไร ออยล์ไพรซ์เคยรายงานว่า ก่อนสงครามอิหร่านเริ่มขึ้นช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ ช่องแคบแห่งนี้รองรับการไหลเวียนของน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ของโลกราวหนึ่งในห้า

หลังสงคราม ประเทศผู้ผลิตน้ำมันในตะวันออกกลางขายน้ำมันผ่านตลาดสปอตมากขึ้น เพื่อส่งน้ำมันให้ลูกค้ารายใหญ่ เมื่อปริมาณระยะยาวแบบคงที่ลดลง นี่เป็นเบื้องหลังที่ทำให้การซื้อสปอตในปีนี้เพิ่มขึ้น

ความเห็นต่างลามไปถึงตลาดสปอตด้วย ผู้เกี่ยวข้องระบุว่า ผู้ซื้อในเอเชียชะลอการซื้อน้ำมันที่ขนส่งในเดือนพฤศจิกายนจากซาอุฯ และผู้ผลิตรายอื่นในตะวันออกกลาง

โรงกลั่นในเอเชียมักสั่งซื้อน้ำมันสปอตสำหรับขนส่งเดือนมกราคมของปีถัดไปในเดือนพฤศจิกายน หากยังกำหนดไม่ได้ว่าเดือนมกราคมจะรับน้ำมันตามสัญญาระยะยาวเท่าใด ก็ยากที่จะวางแผนปริมาณซื้อสปอต การเจรจาจึงต้องจบเร็ว

ผู้ซื้อในเอเชียไม่ได้มีแนวคิดเหมือนกันทั้งหมด ก่อนหน้านี้ TokenPost เคยรายงานถึงกรณีที่โรงกลั่นจีนบางแห่งลดปริมาณตามสัญญาระยะยาวหรือไม่ยื่นขอ แล้วหันไปพิจารณาน้ำมันสปอตที่ราคาเหมาะสมแทน

ก็มีข้อยกเว้น ผู้เกี่ยวข้องระบุว่า บริษัทน้ำมันแห่งชาติอาบูดาบี (ADNOC) ยอมรับปริมาณสปอตที่จัดส่งให้โรงกลั่นเอเชียบางแห่ง เป็นปริมาณตามสัญญาระยะยาว อย่างไรก็ตาม ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายยังไม่ตัดสินใจว่าจะใช้วิธีนี้ต่อในปีหน้าหรือไม่