ยอมให้ AI ตัดสินใจซื้อเพียง 11% ผู้บริโภคสหรัฐฯ 31% ให้ช่วยคัดของใช้ในบ้าน

ผู้บริโภคในสหรัฐฯ ที่ยินดีมอบการตัดสินใจซื้อให้ AI มีสัดส่วนสูงสุดเพียง 11% แม้เป็นสินค้าความเสี่ยงต่ำ ขณะที่ 31% ยอมให้ AI ช่วยจำกัดตัวเลือกสินค้าใช้ในบ้าน

การ์ทเนอร์ (Gartner, IT) สำรวจผู้บริโภคสหรัฐฯ 322 คนเมื่อเดือนมกราคม และเผยแพร่ผลเมื่อวันที่ 27 พ.ค. โดยพบว่า 31% ยอมให้ AI ช่วยคัดตัวเลือกสินค้าใช้ในบ้าน ส่วนสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ส่วนบุคคลอยู่ที่ 28% ผลสำรวจของการ์ทเนอร์

เคต มูล (Kate Muhl) รองประธานนักวิเคราะห์ฝ่ายการตลาดของการ์ทเนอร์ กล่าวว่า “ผู้บริโภคไม่ได้ต้องการส่งต่อการตัดสินใจซื้อให้ AI แต่ต้องการข้อมูลที่ดีขึ้น เปรียบเทียบราคา และจำกัดตัวเลือกให้แคบลง” คำกล่าวนี้สะท้อนความแตกต่างระหว่างการใช้ AI เป็นเครื่องมือค้นข้อมูลกับการมอบหมายให้เลือกสินค้าขั้นสุดท้าย

แมคคินซีย์ (McKinsey) สำรวจผู้บริโภคราว 21,000 คนใน 11 ตลาดเมื่อเดือนมิถุนายน พบว่าในช่วง 3 เดือนก่อนการสำรวจ 56% ใช้เครื่องมือแชตหรือค้นหาด้วย AI และ 27% ใช้ผู้ช่วยช้อปปิ้ง AI ของผู้ค้าปลีก ในกลุ่มผู้ใช้ AI มี 14% ระบุว่าเคยซื้อสินค้าจนเสร็จผ่านเครื่องมือ AI ส่วน 15% บอกว่าผู้ช่วยของผู้ค้าปลีก “ช่วย” ในขั้นตอนชำระเงินหรือเช็กเอาต์ อย่างไรก็ตาม คำถามทั้งสองข้อใช้ถ้อยคำต่างกัน จึงเปรียบเทียบตรง ๆ กับตัวชี้วัดการซื้อเสร็จไม่ได้ ผลสำรวจของแมคคินซีย์

อะโดบี (Adobe, ADBE) ประเมินข้อมูลเดือนกันยายนจากเว็บไซต์ค้าปลีกในสหรัฐฯ และพบว่าอัตราการซื้อของผู้เข้าชมที่มาจากลิงก์ AI สูงกว่าผู้เข้าชมกลุ่มอื่น 90% ขณะที่รายได้ต่อการเข้าชมสูงกว่า 83% ปริมาณการเข้าชมจาก AI เพิ่มขึ้น 71% เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน การวิเคราะห์ครอบคลุมข้อมูลการเข้าชมมากกว่า 1 ล้านล้านครั้ง สินค้า 100 ล้านรายการ และธุรกรรมใน 18 หมวดสินค้า ผู้ที่คลิกลิงก์ AI อาจมีความตั้งใจซื้อสูงอยู่แล้ว ตัวเลขเหล่านี้จึงไม่ได้ยืนยันว่า AI สร้างยอดขายเพิ่มหรือชำระเงินแทนผู้บริโภคโดยตรง ผลวิเคราะห์ของอะโดบี

ฟอร์เรสเตอร์ (Forrester, FORR) สำรวจผู้ใช้อินเทอร์เน็ตวัยผู้ใหญ่ในสหรัฐฯ สหราชอาณาจักร และแคนาดาเมื่อเดือนเมษายน โดยเผยแพร่ผลในเดือนมิถุนายน ผู้ตอบแบบสอบถามราวสามในสี่รู้สึกไม่สบายใจหากให้ AI ชำระเงินได้เอง แม้กำหนดวงเงินและกฎไว้ล่วงหน้า ความกังวลรวมถึงการสูญเสียการควบคุม ความรับผิดชอบเมื่อเกิดข้อผิดพลาด และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ตอบยังต้องการระบบอนุมัติการซื้อ วงเงินใช้จ่าย บันทึกกิจกรรมของ AI และความช่วยเหลือเมื่อเกิดปัญหา ผลสำรวจของฟอร์เรสเตอร์

วีซ่า (Visa, V) เผยแพร่ผลประเมินมาตรฐานเมื่อวันที่ 5 พ.ย. โดยให้โมเดล AI 22 รุ่นจาก 12 ห้องทดลองทำโจทย์ช้อปปิ้ง 15 ข้อ ข้อละ 3 ครั้ง อัตราผ่านโดยรวมอยู่ที่ 57.2% ส่วนสัดส่วนที่โมเดลเดียวกันทำโจทย์เดิมผ่านครบทั้งสามครั้งอยู่ที่ 34.2% ในบรรดารอบที่ล้มเหลว 54% เป็นกรณีที่ AI ตัดสินใจซื้อ ผลประเมินของวีซ่า

การทดสอบนี้ประเมินเฉพาะขั้นตอนที่ AI ทำความเข้าใจเงื่อนไขจากบทสนทนาและเลือกสินค้า ไม่ครอบคลุมการชำระเงินจริงหรือการจัดส่ง อัตราผ่านจึงไม่ใช่อัตราความสำเร็จของคำสั่งซื้อ และควรพิจารณาความแม่นยำในการเลือกสินค้าแยกจากผลลัพธ์ของขั้นตอนชำระเงินและจัดส่ง

บริษัทต่าง ๆ กำลังพัฒนามาตรฐานเพื่อเชื่อมขั้นตอนตั้งแต่ค้นหาสินค้าไปจนถึงซื้อ มาตรฐานเหล่านี้กำหนดวิธีแลกเปลี่ยนข้อมูลสินค้าและคำขอสั่งซื้อระหว่างผู้บริโภค AI ผู้ขาย และผู้ให้บริการชำระเงิน

กูเกิล (Google, GOOGL) เปิดตัวยูนิเวอร์แซลคอมเมิร์ซโปรโตคอล (Universal Commerce Protocol หรือ UCP) ในเดือนมกราคม โดยครอบคลุมตั้งแต่การค้นหาสินค้าไปจนถึงบริการหลังการซื้อ ประกาศของกูเกิล

เอกสารเอเจนติกคอมเมิร์ซโปรโตคอล (Agentic Commerce Protocol หรือ ACP) ของโอเพนเอไอ (OpenAI) อธิบายโครงสร้างที่ให้ผู้ขายตรวจสอบคำสั่งซื้อและประมวลผลการชำระเงินผ่านผู้ให้บริการเดิม คำขอชำระเงินแบบมอบหมายที่ใช้ครั้งเดียวกำหนดวงเงินสูงสุดและเวลาหมดอายุได้ โดยเอกสารระบุโทเคนชำระเงินแบบใช้ร่วมกันของสไตรป์ (Stripe) เป็นการใช้งานด้านการชำระเงินรูปแบบแรกที่รองรับ เอกสารของโอเพนเอไอ

มาตรฐานช่วยกำหนดรูปแบบคำขอและสิทธิ์ชำระเงินระหว่างเอเจนต์กับผู้ขาย แต่การนำมาตรฐานไปใช้เพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันว่าสินค้าที่แนะนำจะตรงกับความต้องการของผู้บริโภค หรือการจัดส่งจะเป็นไปตามที่คาดหวัง

สไตรป์และ Tempo ประกาศแมชชีนเพย์เมนต์โปรโตคอล (Machine Payments Protocol หรือ MPP) ในเดือนมีนาคม โดยรองรับการชำระเงินด้วยสเตเบิลคอยน์และบัตร MPP กำหนดขั้นตอนการชำระเงินเมื่อเอเจนต์ AI ใช้บริการดิจิทัล เช่น API ประกาศของสไตรป์

ธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ (BIS) ประเมินปริมาณธุรกรรมสเตเบิลคอยน์ในรายงานเศรษฐกิจประจำปี 2026 พร้อมอธิบายว่าตัวเลขจะลดลงมากเมื่อไม่นับธุรกรรมระหว่างกระเป๋าเงินที่มีเจ้าของรายเดียวกัน รายงานระบุว่าการใช้งานหลัก ได้แก่ การซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลและการเก็บรักษามูลค่าข้ามพรมแดนบางส่วน จึงไม่ควรตีความปริมาณธุรกรรมสเตเบิลคอยน์ทั้งหมดว่าเป็นความต้องการชำระเงินสำหรับการช้อปปิ้งด้วย AI รายงานของ BIS

ผลสำรวจและการประเมินแต่ละชุดใช้กลุ่มตัวอย่าง คำถาม และเกณฑ์วัดต่างกัน จึงสะท้อนคนละตัวชี้วัด วีซ่าระบุว่ามีแผนเพิ่มการเช็กเอาต์ การชำระเงิน และการรับคำสั่งซื้อเข้าไปในขอบเขตการประเมินครั้งถัดไป ประกาศของวีซ่า