ซีอีโอบิทริเวอร์ถูกกักบริเวณ ฐานเลี่ยงภาษี สะเทือนอุตสาหกรรมขุดบิตคอยน์รัสเซีย

อีโกร์ ลูเน็ตส์ ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหารของบิทริเวอร์(BitRiver) หนึ่งในผู้ให้บริการขุดบิตคอยน์(BTC) รายใหญ่ที่สุดของรัสเซีย ถูกสั่งกักบริเวณในเคหสถานด้วยข้อกล่าวหาหลีกเลี่ยงภาษี โดยเป็นอีกหนึ่งแรงกระแทกหนักที่บริษัทกำลังเผชิญ ท่ามกลางวิกฤตบริหาร ความสัมพันธ์กับพันธมิตรที่ถดถอย และผลกระทบจากมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐ

อ้างอิงจากรายงานของ RBK สื่อรัสเซีย เมื่อวันที่ 30 มกราคม ศาลในเขตซาโมสกโวเร็ตสกีของกรุงมอสโก ได้มีคำสั่งจับกุมลูเน็ตส์ พร้อมสั่งให้เริ่มกักบริเวณในบ้านตั้งแต่วันที่ 4 กุมภาพันธ์ เป็นต้นไป โดยเขาถูกตั้งข้อหาหลัก 3 กระทงเกี่ยวกับการซ่อนทรัพย์สินเพื่อลดหย่อนภาษี หากไม่มีการยื่นอุทธรณ์ภายในวันที่ 5 กุมภาพันธ์ การถูกกักบริเวณจะต่อเนื่องจนกว่าคดีจะสิ้นสุด

บิทริเวอร์ก่อตั้งขึ้นในปี 2017 และเติบโตอย่างรวดเร็วจากการใช้พลังงานราคาถูกในเขตไซบีเรียให้บริการโครงสร้างพื้นฐานด้านการขุดบิตคอยน์แบบครบวงจร โดยเน้นกลุ่มลูกค้านิติบุคคล รายงานของ Bloomberg ประเมินว่าในปี 2024 ทรัพย์สินของลูเน็ตส์มีมูลค่าราว 230 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 3,364 พันล้านบาท

อย่างไรก็ตาม ปัญหาเริ่มเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ปี 2022 เมื่อบิทริเวอร์ถูกกระทรวงการคลังสหรัฐขึ้นบัญชีคว่ำบาตร ทำให้ความร่วมมือกับบริษัทฝั่งตะวันตกถูกตัดขาด ต่อมาในปี 2023 กลุ่มการเงิน SBI จากญี่ปุ่นได้ถอนตัวจากตลาดรัสเซียและยุติความสัมพันธ์ทางธุรกิจกับบิทริเวอร์ ขณะที่ช่วงปลายปี 2024 บริษัทต้องลดขนาดการดำเนินงานและเลื่อนการจ่ายค่าจ้าง เพื่อรักษาสภาพคล่อง และในปี 2025 ยังเผชิญกับคดีจากผู้ขายพลังงานในไซบีเรียอีกสองคดี ซึ่งกล่าวหาว่าทางบริษัทไม่ส่งมอบอุปกรณ์ตามข้อตกลงล่วงหน้า

แม้ว่าจะมีปัญหารุมเร้า แต่บิทริเวอร์ยังคงครองตำแหน่งผู้นำในตลาดการขุดคริปโตของรัสเซีย ด้านรายได้ประจำปี 2024 รายงานระบุว่า บิทริเวอร์และคู่แข่งรายสำคัญ อินเทลลิออน(InteLLion) มีรายได้รวมกว่า 200 ล้านดอลลาร์ คิดเป็นกว่า 50% ของส่วนแบ่งตลาดการขุดที่ถูกกฎหมาย โดยบิทริเวอร์คิดเป็น 129 ล้านดอลลาร์จากจำนวนนั้น ใช้เครื่องขุดกว่า 175,000 เครื่อง กระจายในศูนย์ข้อมูล 15 แห่ง จุดศูนย์กลางคือที่เมืองอีร์คุตสค์ ซึ่งเริ่มประสบปัญหาไฟฟ้าเกินระบบรองรับ เนื่องจากความต้องการพุ่งสูง

ในความพยายามรับมือกับต้นทุนพลังงาน บิทริเวอร์ได้นำ ‘ก๊าซร่วม’ ที่ได้จากการขุดน้ำมันมาแปรรูปเป็นพลังงานให้โรงงาน ซึ่งสร้างกำลังไฟได้มากกว่า 30 เมกะวัตต์ แต่ความเคลื่อนไหวเชิงกลยุทธ์เช่นนี้ก็อาจสะดุดด้วยข้อกล่าวหาเรื่องภาษี และสถานะการกักบริเวณของผู้บริหารสูงสุด

*ความคิดเห็น*: คดีนี้ไม่เพียงเป็นเรื่องส่วนตัวของผู้บริหารเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงจุดเปราะบางของอุตสาหกรรมการขุดบิตคอยน์ในรัสเซีย ซึ่งกำลังกลายเป็นกิจการขนาดใหญ่ในเชิงเศรษฐกิจ การที่ซีอีโอระดับผู้นำเครือข่ายถูกดำเนินคดี อาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นต่อภาคอุตสาหกรรมโดยรวมในระยะยาว