ธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ(BIS) นำ XRP เลดเจอร์(XRP Ledger) มาทดลองตรวจสอบแหล่งที่มาและการปลอมแปลงของไฟล์สถิติเศรษฐกิจทางการ ในรูปแบบ 'proof of concept' ไม่ใช่การใช้งานด้านการชำระเงินคริปโตหรือการออกโทเคนแต่อย่างใด
BIS เปิดเผยเมื่อวันที่ 2 (เวลาท้องถิ่น) ผ่านเวิร์กกิ้งเปเปอร์ฉบับที่ 1374 หัวข้อ 'Verifiable official statistics: a blockchain-based approach' ระบุวิธีเชื่อมชุดข้อมูลสถิติตามมาตรฐาน SDMX เข้ากับบล็อกเชนสาธารณะ โดย SDMX เป็นมาตรฐานที่หน่วยงานต่างๆ ใช้แลกเปลี่ยนและเผยแพร่ข้อมูลสถิติและเมทาดาทาอย่างเป็นทางการ
จุดที่งานวิจัยนี้ตั้งคำถามคือกระบวนการที่ไฟล์สถิติถูกใช้งานผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลและระบบอัตโนมัติ ผู้ใช้ที่ดาวน์โหลดไฟล์ไปมักตรวจสอบได้ยากว่าไฟล์นั้นเป็นต้นฉบับจากหน่วยงานผู้เผยแพร่จริงหรือถูกแก้ไขระหว่างทางหรือไม่
BIS ยกตัวอย่างสภาพแวดล้อมที่ระบบอัตโนมัติ รวมถึงเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์(AI) เข้ามาใช้ข้อมูลสถิติทางการมากขึ้น เมื่อกระบวนการไม่ได้จำกัดอยู่แค่คนเปิดไฟล์จากเว็บไซต์ แต่ขยายไปถึงเครื่องที่รับข้อมูลไปวิเคราะห์และเผยแพร่ต่อ ความสำคัญของการตรวจสอบความเป็นต้นฉบับจึงเพิ่มขึ้นตามไปด้วย
ต้นแบบนี้ไม่ได้นำไฟล์สถิติทั้งไฟล์ขึ้นบล็อกเชนตรงๆ แต่สร้าง 'ลายนิ้วมือ' ทางการเข้ารหัสของชุดข้อมูลขึ้นมา แล้วรวมค่าสรุปจากหลายชุดข้อมูลบันทึกไว้บน XRP เลดเจอร์
สิ่งที่อยู่บนเลดเจอร์มีเพียงข้อมูลลายนิ้วมือที่จำเป็นต่อการตรวจสอบเท่านั้น ไม่ใช่ข้อมูลต้นฉบับ BIS อธิบายว่าวิธีนี้ช่วยรักษาความลับของข้อมูลไว้ได้ พร้อมเปิดทางให้ผู้ใช้ภายนอกตรวจสอบความสมบูรณ์ของไฟล์ได้ในเวลาเดียวกัน
ขั้นตอนตรวจสอบผสมผสานการใช้ 'ใบรับรองที่มีลายเซ็น' ในไฟล์เข้ากับการตรวจสอบบนเลดเจอร์ ผู้ใช้เพียงนำข้อมูลในไฟล์มาเทียบกับผลตรวจสอบบน XRP เลดเจอร์ครั้งเดียว ก็ยืนยันได้ว่าใครเป็นผู้เผยแพร่และไฟล์ถูกเปลี่ยนแปลงหรือไม่
ในการทดสอบครั้งนี้ XRP เลดเจอร์ถูกใช้เป็นชั้นตรวจสอบสาธารณะ งานวิจัยระบุเหตุผลที่เลือกใช้เลดเจอร์นี้ว่ามาจากค่าธรรมเนียมธุรกรรมที่ต่ำและเวลายืนยันที่รวดเร็ว พร้อมอธิบายวิธีใช้ช่อง 'เมโม'(memo field) ของธุรกรรมในการบันทึกข้อมูลตรวจสอบ
BIS เปิดตัวเลขประสิทธิภาพด้วย โดยระบุว่าในการทดสอบที่มีการควบคุมเงื่อนไข ค่ามัธยฐานของเวลาหน่วง(latency) ในการเผยแพร่อยู่ที่ 3-5 วินาที และเวลาหน่วงในการตรวจสอบอยู่ที่ 1-2 วินาที
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้เป็นผลจากขั้นตอน proof of concept ไม่ใช่ผลจากระบบเชิงพาณิชย์ที่ใช้งานจริงในสภาพแวดล้อมปฏิบัติงาน หากจะนำไปใช้กับระบบของหน่วยงานจริง ต้องพิจารณาเรื่องความมั่นคงในการดำเนินงาน ต้นทุน การกำกับดูแล และวิธีจัดเก็บข้อมูลระยะยาวแยกออกไปอีก
ที่เก็บโค้ดต้นแบบอ้างอิงที่ BIS Open Tech เผยแพร่ก็ยืนยันลักษณะเดียวกันนี้ชัดเจน โครงการดังกล่าวเป็นแอปพลิเคชัน proof of concept สำหรับเผยแพร่และตรวจสอบข้อความสถิติ SDMX บน XRP Ledger DevNet และระบุว่าไม่มีเป้าหมายเพื่อใช้งานจริงในสภาพแวดล้อมการผลิต(production)
BIS ระบุว่าโครงสร้างเดียวกันนี้สามารถขยายไปใช้กับรูปแบบการรายงานที่มีโครงสร้างอื่นๆ ได้ เช่น XBRL ซึ่งเป็นรูปแบบที่ใช้แสดงข้อมูลโครงสร้าง อย่างรายงานการเงินและข้อมูลเปิดเผยของบริษัท ให้เครื่องสามารถอ่านได้
สำหรับผู้อ่านในประเทศไทย ประเด็นสำคัญของเรื่องนี้ไม่ใช่ราคาริปเปิล(XRP) แต่เป็นขอบเขตการใช้งานโครงสร้างพื้นฐานบล็อกเชน กรณีนี้สะท้อนแนวโน้มการนำเทคโนโลยีเลดเจอร์มาทดลองใช้ในพื้นที่ที่ไม่เกี่ยวกับการซื้อขาย อย่างการตรวจสอบข้อมูลสาธารณะ
การทดลองของ BIS ครั้งนี้ไม่ใช่การอัปเกรดตัวเน็ตเวิร์ก แต่เป็น proof of concept แยกต่างหากที่นำเลดเจอร์สาธารณะที่มีอยู่แล้วมาใช้ตรวจสอบความสมบูรณ์ของข้อมูลสถิติ
ความคิดเห็น 0