มาเลเซียสอบปมชิป AI เมกะสปีดส่งออกต่อ สหรัฐฯ ปฏิเสธข่าวรัฐมนตรีขัดแย้ง

มาเลเซียกำลังสอบสวนว่าชิป AI ประสิทธิภาพสูงจากสหรัฐฯ ที่สปีดแมทริกซ์ (Speedmatrix) ซึ่งเป็นบริษัทในเครือท้องถิ่นของเมกะสปีด (Megaspeed) นำเข้ามา ถูกส่งออกต่อหรือไม่ ขณะที่มีรายงานในสหรัฐฯ ว่ารัฐมนตรีสองคนเห็นต่างกันเรื่องการไม่ขึ้นบัญชี Entity List ของเมกะสปีด แต่กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ปฏิเสธรายงานดังกล่าว

กระทรวงการลงทุน การค้า และอุตสาหกรรมมาเลเซีย (MITI) แถลงเมื่อวันที่ 13 พ.ย. ว่าไม่เคยออกใบอนุญาตให้เมกะสปีดหรือสปีดแมทริกซ์ และกำลังตรวจสอบร่วมกับกรมศุลกากรว่าชิปถูกนำออกจากมาเลเซียหรือไม่ รวมถึงมีการปฏิบัติตามกฎหมายท้องถิ่นหรือไม่

MITI ระบุว่าสปีดแมทริกซ์เช่าพื้นที่ในศูนย์ข้อมูลของมาเลเซีย และนำเข้าเซิร์ฟเวอร์กับชิป AI เพื่อดำเนินงานเอง การนำชิปเข้าประเทศและการดำเนินงานศูนย์ข้อมูลเป็นคนละประเด็นกับการขอใบอนุญาตส่งออกต่อ

การนำเข้าชิป AI ประสิทธิภาพสูงจากสหรัฐฯ ไปยังมาเลเซียไม่จำเป็นต้องมีใบอนุญาต อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2025 เป็นต้นมา การส่งออก ส่งออกต่อ ขนถ่าย หรือส่งผ่านชิปดังกล่าวจากมาเลเซียต้องได้รับใบอนุญาตตามกฎหมายการค้าทางยุทธศาสตร์ (Strategic Trade Act)

MITI ระบุว่าการเข้าตรวจสอบศูนย์ข้อมูลเป็นการตรวจตามปกติของอุตสาหกรรม และย้ำว่าไม่ควรตีความการตรวจดังกล่าวว่าเป็นการรับรองสปีดแมทริกซ์

เมกะสปีดแถลงบนเว็บไซต์เมื่อวันที่ 12 พ.ย. ว่าได้ให้ความร่วมมือกับการตรวจสอบของสำนักงานอุตสาหกรรมและความมั่นคง (BIS) ภายใต้กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ บริษัทระบุว่าจะว่าจ้างสำนักงานกฎหมายในสหรัฐฯ ให้ตรวจสอบหน่วยประมวลผลกราฟิก (GPU) ทั้งหมดที่บริษัทถือครอง พร้อมทบทวนขั้นตอนการปฏิบัติตามมาตรการควบคุมการส่งออกโดยหน่วยงานอิสระ

แอ็กซิออส (Axios) รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวไม่เปิดเผยชื่อว่า สก็อตต์ เบสเซนต์ (Scott Bessent) รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ ถามฮาวเวิร์ด ลัตนิก (Howard Lutnick) รัฐมนตรีพาณิชย์สหรัฐฯ ว่าเหตุใดเมกะสปีดจึงไม่อยู่ใน Entity List รายงานระบุว่าทั้งสองมีความเห็นต่างกันในประเด็นดังกล่าว

โฆษกกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ โต้แย้งว่ารัฐมนตรีทั้งสองไม่ได้พูดคุยกันในลักษณะนั้น ส่วนรายงานที่ว่าเบสเซนต์แสดงความไม่พอใจต่อการรั่วไหลของชิปขั้นสูงก็อ้างแหล่งข่าวไม่เปิดเผยชื่อ และไม่มีคำกล่าวต่อสาธารณะหรือบันทึกเสียงยืนยัน

Entity List เป็นรายชื่อที่ BIS ใช้กำหนดข้อกำหนดใบอนุญาตเพิ่มเติมสำหรับการส่งออกหรือส่งออกต่อสินค้าบางรายการไปยังบริษัทหรือที่อยู่ที่ระบุ การถูกขึ้นบัญชีไม่ได้หมายความว่าธุรกรรมทั้งหมดจะถูกห้ามโดยอัตโนมัติ และ ณ วันที่ 13 พ.ย. ชื่อเมกะสปีดไม่ปรากฏในรายชื่อสาธารณะ

กรณีนี้ยังทำให้เกิดคำถามว่าควรแยกการส่งชิปออกนอกประเทศทางกายภาพออกจากการเข้าใช้กำลังประมวลผลของศูนย์ข้อมูลในต่างประเทศผ่านเครือข่ายอย่างไร การเข้าถึงระบบประมวลผลระยะไกลคือการเช่าความสามารถในการประมวลผลโดยไม่ต้องเดินทางไปยังสถานที่ติดตั้งชิป

สภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ผ่านกฎหมายความมั่นคงด้านการเข้าถึงระยะไกล (Remote Access Security Act, H.R.2683) เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2026 ด้วยคะแนนเห็นชอบ 369 เสียง และไม่เห็นชอบ 22 เสียง วันถัดมา ร่างกฎหมายถูกส่งต่อไปยังคณะกรรมาธิการการธนาคาร ที่อยู่อาศัย และกิจการเมืองของวุฒิสภา

บันทึกการพิจารณาร่างกฎหมายที่ตรวจสอบไม่ระบุว่า H.R.2683 ได้ตราเป็นกฎหมายแล้ว โดยสถานะล่าสุดในบันทึกยังอยู่ที่ขั้นคณะกรรมาธิการวุฒิสภา

ไมเคิล เบนเน็ต (Michael Bennet) วุฒิสมาชิกจากรัฐโคโลราโด ส่งคำถามเมื่อวันที่ 11 พ.ย. ถึงกระทรวงพาณิชย์ กระทรวงยุติธรรม กระทรวงการต่างประเทศ และสำนักงานผู้อำนวยการข่าวกรองแห่งชาติ เกี่ยวกับความคืบหน้าการสอบสวนเมกะสปีด ความร่วมมือกับประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และการพิจารณามาตรการควบคุมการส่งออก เบนเน็ตขอให้ตอบกลับภายในวันที่ 24 พ.ย.