รัสเซียดันกฎหมายเอาผิดอาญาผู้ให้บริการคริปโตไม่ขออนุญาต เสี่ยงจำคุกสูงสุด 7 ปี

รัฐบาลรัสเซียเดินหน้าคุมเข้ม ‘คริปโตเคอร์เรนซี’ เต็มรูปแบบ หลังยื่นร่างกฎหมายต่อสภาดูมารัสเซีย เพื่อเอาผิดทางอาญากับผู้ให้บริการสินทรัพย์ดิจิทัลที่ไม่ขึ้นทะเบียนหรือไม่ได้รับอนุญาตจากธนาคารกลาง หากร่างกฎหมายผ่านความเห็นชอบ ผู้ประกอบการด้านคริปโตที่ให้บริการโดยไม่มีใบอนุญาตอาจต้องเจอทั้งโทษปรับและโทษจำคุกสูงสุด 4 ปี ส่งสัญญาณว่ากฎเกณฑ์ควบคุม ‘สินทรัพย์ดิจิทัล’ ในรัสเซียกำลังเข้มข้นขึ้นอย่างชัดเจน

ร่างกฎหมายฉบับนี้ซึ่งถูกยื่นต่อสภาดูมา กำหนดให้การดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการจัดระบบหรือการซื้อขาย ‘คริปโตเคอร์เรนซี’ และสินทรัพย์ดิจิทัลประเภทอื่นๆ โดยไม่มีการอนุมัติจากธนาคารกลางรัสเซีย เป็นความผิดอาญาอย่างเป็นทางการ ในคำอธิบายร่างกฎหมาย ระบุชัดว่าการให้บริการที่เกี่ยวข้องกับการหมุนเวียนหรือการกระจายตัวของสกุลเงินดิจิทัล โดยไม่ได้ลงทะเบียน หรือในกรณีที่ต้องมีใบอนุญาตพิเศษแต่ไม่มี ถือเป็นการกระทำที่ต้องถูกลงโทษ

ในรายละเอียด ร่างกฎหมายกำหนดโทษสำหรับบุคคลธรรมดาที่ฝ่าฝืนไว้คือ ปรับเป็นเงินสูงสุดราว 4,000 ดอลลาร์สหรัฐ ควบคู่ไปกับโทษจำคุกสูงสุด 4 ปี หากถูกมองว่าเป็นการกระทำในลักษณะ ‘องค์กรอาชญากรรม’ มีมูลค่าความเสียหายสูง หรือสร้างผลประโยชน์อย่างมีนัยสำคัญ โทษจะรุนแรงขึ้นเป็นการบังคับใช้แรงงานสูงสุด 5 ปี หรือจำคุกสูงสุด 7 ปี โดยอำนาจสอบสวนจะอยู่ในมือคณะกรรมการสืบสวนของรัสเซียและสำนักงานความมั่นคงแห่งสหพันธรัฐ(FSB)

อย่างไรก็ดี ศาลฎีกาของรัสเซียยังไม่ปักธงสนับสนุนร่างกฎหมายฉบับนี้เต็มที่ โดยมองว่าเอกสารคำอธิบายที่แนบมากับร่างยังให้ ‘เหตุผลไม่เพียงพอ’ ทำให้ศาลใช้ท่าทีระมัดระวัง และสะท้อนว่าก่อนจะเข้าสู่กระบวนการออกกฎหมายจริง ยังมีประเด็นที่ต้องหยิบมาถกเถียงและปรับปรุงเพิ่มเติม

มาตรการล่าสุดถือเป็นอีกขั้นของการยกระดับควบคุม ‘สินทรัพย์ดิจิทัล’ ในรัสเซีย หลังรัฐบาลเริ่มผลักดันกฎเกณฑ์แข็งกร้าวต่อเนื่องตั้งแต่ต้นปี ที่ผ่านมาในเดือนมีนาคม ทางการเพิ่งเสนอร่างคุมเข้ม ‘การขุดคริปโต’ ทั้งผู้ขุดรายย่อยและผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานด้านเหมืองดิจิทัล นอกจากนี้ ระบบกฎหมายยังถูกปรับใหม่ให้อนุญาตเฉพาะธุรกรรมค้าปลีกผ่านตัวกลางที่ได้รับการกำกับเท่านั้น

ในเชิงโครงสร้าง ‘ความคิดเห็น’ ของผู้เชี่ยวชาญในตลาดมองว่าการจำกัดการซื้อขายคริปโตในรัสเซียกำลังเดินไปในทิศทางที่ชัดขึ้น โดยนักลงทุนรายย่อยที่ไม่ได้มีคุณสมบัติครบถ้วนจะถูกจำกัดเพดานซื้อสินทรัพย์ดิจิทัลผ่านโบรกเกอร์แต่ละรายไม่เกินราว 300,000 รูเบิลต่อปี หรือประมาณ 3,700 ดอลลาร์ ขณะเดียวกัน ธนาคารพาณิชย์ในประเทศก็ถูกห้ามประมวลผลธุรกรรมชำระเงินที่เชื่อมโยงไปยังแพลตฟอร์มคริปโตต่างประเทศที่ไม่มีใบอนุญาตโดยสิ้นเชิง

ในมุมมองของตลาด สัญญาณเหล่านี้สะท้อนภาพ ‘ความชัดเจนด้านกฎระเบียบ’ ที่เดินเคียงไปกับ ‘การควบคุมแบบรวมศูนย์’ ของภาครัฐ ‘ความคิดเห็น’ คือ แม้การเคลื่อนไหวของรัสเซียอาจช่วยลดพื้นที่สีเทาและเสริมความมั่นใจด้านกฎหมายให้กับผู้เล่นที่ปฏิบัติตามข้อบังคับ แต่การออกมาตรการเชิงลงโทษอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการเอาผิดทางอาญากับผู้ให้บริการที่ไม่ได้จดทะเบียน อาจทำให้ระบบนิเวศ ‘คริปโตเคอร์เรนซี’ ภายในประเทศหดตัว และผลักให้กิจกรรมจำนวนมากไหลออกสู่ตลาดนอกประเทศหรืออยู่ในภาคนอกระบบมากขึ้น ซึ่งมีแนวโน้มจะทำให้ตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลของรัสเซียในอนาคตถูกกำหนดโดยกรอบควบคุมของรัฐเป็นหลักมากกว่ากลไกตลาดเอง