น้ำมันสำรอง 3.03 แสนล้านบาร์เรล เวเนซุเอลาเปิดทางบริษัทน้ำมันสหรัฐฯ ลงทุน

เวเนซุเอลาใช้ปริมาณสำรองน้ำมันดิบระดับต้น ๆ ของโลกและการแก้ไขกฎหมายไฮโดรคาร์บอนเป็นแรงจูงใจ เดินหน้าดึงบริษัทน้ำมันและก๊าซจากสหรัฐฯ เข้ามาลงทุนอีกครั้ง แต่ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่คำโฆษณาเรื่องแหล่งขุดเจาะใหม่ เท่ากับโครงสร้างภาษี รูปแบบสัญญา และขอบเขตธุรกิจที่ทำได้ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ

เปาลา เอนาโอ(Paula Henao) รัฐมนตรีน้ำมันเวเนซุเอลา ขึ้นเวทีงานอุตสาหกรรมที่โรงแรม The Post Oak ในเมืองฮุสตัน สหรัฐฯ เพื่อนำเสนอโอกาสพัฒนาธุรกิจน้ำมันและก๊าซต่อบริษัทและนักลงทุนอเมริกัน โดย Fortune รายงานว่ารัฐมนตรีเอนาโอระบุว่าเวเนซุเอลามีก๊าซธรรมชาติราว 192 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต และมีปริมาณสำรองน้ำมันดิบที่ยืนยันแล้วมากกว่า 3 แสนล้านบาร์เรล

สำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานสหรัฐฯ(EIA) ระบุว่า ณ ปี 2023 เวเนซุเอลามีปริมาณสำรองน้ำมันดิบที่ยืนยันแล้วประมาณ 3.03 แสนล้านบาร์เรล ส่วนใหญ่เป็นน้ำมันดิบชนิดหนักพิเศษ(extra-heavy crude) ในแถบโอรีโนโก ซึ่งการขุดเจาะและขนส่งต้องอาศัยเทคโนโลยีขั้นสูง เงินลงทุนด้านอุปกรณ์ สารเจือจาง ระบบไฟฟ้า และโครงสร้างพื้นฐานด้านการแปรรูปจำนวนมาก ปริมาณสำรองที่สูงจึง 'ไม่ได้' แปลงเป็นกำลังการผลิตได้โดยอัตโนมัติ

การเปลี่ยนแปลงเชิงระบบเริ่มขึ้นตั้งแต่เดือนมกราคมปีนี้ สภาแห่งชาติเวเนซุเอลาผ่านร่างแก้ไขกฎหมายไฮโดรคาร์บอนเมื่อวันที่ 29 มกราคม โดย Reuters รายงานว่าฉบับแก้ไขนี้ลดภาระภาษี ขยายอำนาจตัดสินใจของกระทรวงน้ำมัน และให้ผู้ผลิตภาคเอกชนมีอิสระมากขึ้นทั้งด้านการบริหารจัดการและการรับคืนรายได้จากการขาย

ทิศทางนี้คือการแบ่งโครงสร้างการดำเนินงานบางส่วนที่เคยอยู่ในมือของบริษัทน้ำมันแห่งชาติเวเนซุเอลา(PDVSA) ให้กับผู้ประกอบการเอกชน ที่ผ่านมาอุตสาหกรรมน้ำมันเวเนซุเอลาถูกมองว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่ศักยภาพทรัพยากร แต่อยู่ที่มาตรการคว่ำบาตร อุปกรณ์เก่า และโครงสร้างการรับเงินที่ขัดขวางการตัดสินใจลงทุน

ความเคลื่อนไหวจริงเริ่มปรากฏแล้ว Hunt Oil และบริษัทในเครือ Crossover Energy ได้ลงนามข้อตกลงเบื้องต้นกับรัฐบาลเวเนซุเอลาช่วงปลายเดือนเมษายน ครอบคลุมพื้นที่อันซออาเตกี โมนากัส และบารีนัส ข้อตกลงนี้สะท้อนความตั้งใจเข้าลงทุนใหม่ แต่ยังถือเป็น 'สัญญาการผลิตที่ยืนยันแล้ว' ไม่ได้

เอสแอลบี(SLB) บริษัทบริการด้านพลังงาน ลงนามข้อตกลงกรอบความร่วมมือระยะยาวกับ PDVSA เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน โดยเอสแอลบีระบุว่าข้อตกลงนี้วางรากฐานความร่วมมือด้านการปรับเปลี่ยนสู่ดิจิทัล การสำรวจ การพัฒนาแหล่งผลิต การผลิตจริง และการฝึกอบรมบุคลากร ลักษณะจึงใกล้เคียงบันทึกความเข้าใจด้านเทคนิคและการดำเนินงาน มากกว่าการได้สิทธิ์การผลิต

ความเคลื่อนไหวนี้เชื่อมโยงกับรายงานก่อนหน้าของ TokenPost เกี่ยวกับการกลับเข้าสู่ธุรกิจน้ำมันเวเนซุเอลา ซึ่งขณะนั้นประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่ใครเข้าก่อน แต่อยู่ที่การโอนสัญญาและเงื่อนไขการขออนุญาตจากสหรัฐฯ ว่าจะผ่านได้หรือไม่

ระบบคว่ำบาตรของสหรัฐฯ เองก็ยังไม่ได้เปิดประตูทั้งหมด สำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างประเทศ(OFAC) กระทรวงการคลังสหรัฐฯ เปิดเผยเอกสารคำถามที่พบบ่อยเมื่อวันที่ 4 มีนาคม ระบุว่าใบอนุญาตทั่วไป GL 48 และ GL 49 อนุญาตให้ทำการตรวจสอบข้อมูลเชิงลึก(due diligence) ให้บริการด้านเทคนิค และลงนามสัญญาแบบมีเงื่อนไขได้ในขอบเขตหนึ่ง แต่การลงมือปฏิบัติตามสัญญาแบบมีเงื่อนไขจริงอาจต้องยื่นขอใบอนุญาตแยกต่างหาก

OFAC แบ่งการอนุญาตทำธุรกรรมกับเวเนซุเอลาออกเป็นใบอนุญาตทั่วไปและใบอนุญาตเฉพาะราย ใบอนุญาตทั่วไปเปิดทางให้ทำกิจกรรมบางอย่างได้ในขอบเขตจำกัด แต่จะครอบคลุมถึงการผลิต การลงทุน และการรับคืนเงินจริงหรือไม่ ขึ้นอยู่กับโครงสร้างสัญญาและเป้าหมายแต่ละกรณี ไม่ได้หมายความว่าบริษัทสหรัฐฯ จะเริ่มผลิตน้ำมันขนาดใหญ่ในเวเนซุเอลาได้ทันที

ปฏิกิริยาจากภาคอุตสาหกรรมแบ่งออกเป็นสองฝั่ง บริษัทอิสระขนาดเล็กมองเห็นโอกาสเข้าตลาดในช่วงต้น เอริก แม็คเครดี(Eric McCrady) ซีอีโอ Crossover Energy ให้สัมภาษณ์กับ Fortune ว่าอาจลงนามข้อตกลงเพิ่มเติมได้ 'ภายในไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์'

แม็คเครดีอธิบายว่าความเสี่ยงของเวเนซุเอลาไม่ได้อยู่ที่ธรณีวิทยา แต่อยู่ที่ปัจจัยหน้างานอย่างกำลังคน การจัดหาอุปกรณ์ และสถานการณ์การเมือง ความคิดเห็นนี้สะท้อนว่าความสามารถในการดำเนินงานจริงในพื้นที่และการได้รับใบอนุญาตจากมาตรการคว่ำบาตร อาจเป็นตัวชี้ขาดความสำเร็จของการลงทุนมากกว่าปริมาณสำรองน้ำมันเสียอีก

ฝั่งบริษัทน้ำมันรายใหญ่กลับเคลื่อนไหวช้ากว่า Axios รายงานเมื่อวันที่ 3 สิงหาคมว่า ความล่าช้าในการพิจารณาอนุมัติของกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ สร้างความไม่พอใจให้กับบริษัทอเมริกันมากขึ้นเรื่อย ๆ ขณะที่ Reuters รายงานว่าบริษัทคู่ค้าเดิมกำลังเร่งดำเนินการโอนสัญญา ในขณะที่ผู้เข้าตลาดรายใหม่ยังไม่มีกำหนดเส้นตายที่ชัดเจน

แนวโน้มที่เวเนซุเอลาส่งออกน้ำมันดิบไปสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นยังเชื่อมโยงกับรายงานก่อนหน้าที่ระบุว่าปริมาณน้ำมันเวเนซุเอลาที่ส่งเข้าสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นสูงสุดในรอบ 7 ปี อย่างไรก็ตาม การฟื้นตัวของการส่งออกกับการขยายการลงทุนใหม่เป็นคนละประเด็นกัน การนำเข้าปริมาณเดิมกับการทุ่มเงินลงทุนในโครงการใหม่มีภาระด้านมาตรการคว่ำบาตร สัญญา และโครงสร้างพื้นฐานที่แตกต่างกัน

ตัวเลข '916 โอกาสสำรวจ' ที่รัฐมนตรีเอนาโอกล่าวถึง ยังไม่มีการยืนยันจากแหล่งข่าวอิสระอื่นนอกจากรายงานของ Fortune ตัวเลขปริมาณสำรองก๊าซธรรมชาติและน้ำมันดิบสอดคล้องกับข้อมูลสากล แต่ตัวเลขโอกาสสำรวจยังต้องรอการตรวจสอบเพิ่มเติม ก้าวต่อไปของอุตสาหกรรมน้ำมันเวเนซุเอลาน่าจะถูกกำหนดโดยการปฏิบัติตามสัญญาจริง การอนุมัติใบอนุญาตจาก OFAC และการฟื้นฟูโครงข่ายไฟฟ้ากับระบบขนส่ง มากกว่าคำพูดบนเวทีที่ฮุสตัน

แหล่งตรวจสอบ: Fortune, Reuters/Internazionale, SLB, OFAC, EIA, Axios