บิตคอยน์บวก 14.3% ดันโอกาสซื้อคริปโตขึ้น 2.5% ผลวิจัยเฟดคลีฟแลนด์

การลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัลของครัวเรือนสหรัฐฯ ขึ้นอยู่กับ 'ความคาดหวังผลตอบแทนในอนาคต' มากกว่าปัจจัยประชากรอย่างอายุหรือรายได้ ตามผลการศึกษาล่าสุด

เฟดคลีฟแลนด์ (Federal Reserve Bank of Cleveland) เปิดเผยผลการวิเคราะห์นี้ในเวิร์กกิงเปเปอร์ชื่อ "Do You Even Crypto, Bro? Cryptocurrencies in Household Finance" ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม (เวลาท้องถิ่น) โดยอ้างอิงข้อมูลจากแบบสำรวจซ้ำและการทดลองให้ข้อมูลกับครัวเรือนสหรัฐฯ งานวิจัยชิ้นนี้เขียนร่วมกันโดยไมเคิล เวเบอร์ (Michael Weber) และเบร์นาร์โด กันเดีย (Bernardo Candia) นักเศรษฐศาสตร์วิจัยของเฟดคลีฟแลนด์ ร่วมกับโอลิวีเย กัวบียง (Olivier Coibion) และยูริ โกโรดนีเชนโก (Yuriy Gorodnichenko)

ทีมวิจัยสำรวจครัวเรือนสหรัฐฯ ที่เข้าร่วมกลุ่มตัวอย่างนีลเซน โฮมสแกน (Nielsen Homescan) เป็นรายไตรมาสตั้งแต่ไตรมาสแรกของปี 2018 โดยแต่ละรอบมีผู้ตอบแบบสอบถามราว 15,000-25,000 คน ตั้งแต่ปี 2021 เป็นต้นมา แบบสอบถามเริ่มมีคำถามเกี่ยวกับการถือครองสินทรัพย์ดิจิทัล เหตุผลในการถือครอง ผลตอบแทนที่คาดหวัง และการรับรู้ความเสี่ยงเพิ่มเข้ามา

ความแตกต่างระหว่างผู้ถือครองและไม่ถือครองสินทรัพย์ดิจิทัลชัดเจนที่สุดในเรื่อง 'ผลตอบแทนที่คาดหวัง' ผลสำรวจไตรมาส 3 ปี 2021 พบว่าผู้ถือครองคาดการณ์ผลตอบแทนในอีก 1 ปีข้างหน้าเฉลี่ยอยู่ที่ 22% ขณะที่กลุ่มไม่ถือครองคาดการณ์เฉลี่ยเพียง 7%

ทีมวิจัยวิเคราะห์ว่าอำนาจในการอธิบายการตัดสินใจถือครองสินทรัพย์ดิจิทัลของ 'ผลตอบแทนที่คาดหวัง' และ 'การรับรู้ความเสี่ยง' นั้นสูงกว่าปัจจัยประชากรที่สังเกตได้อย่างอายุ รายได้ หรือเพศรวมกันเสียอีก ซึ่งต่างจากสินทรัพย์การเงินดั้งเดิมอย่างหุ้น พันธบัตร หรือทองคำ ที่ปัจจัยด้านประชากรและการเงินมักมีอำนาจอธิบายมากกว่า

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยประชากรก็ยังมีผลอยู่บ้าง กลุ่มอายุต่ำกว่า 40 ปีมีโอกาสถือครองสินทรัพย์ดิจิทัลสูงกว่ากลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไปถึง 13 จุดเปอร์เซ็นต์ ผู้ชายมีโอกาสสูงกว่าผู้หญิง 4 จุดเปอร์เซ็นต์ ส่วนกลุ่มรายได้สูง ระดับการใช้จ่ายสูง สถานะมีงานทำ และสินทรัพย์ทางการเงินในระดับหนึ่งก็มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการถือครองเช่นกัน

การทดลองให้ข้อมูลของทีมวิจัยแสดงให้เห็นว่าข้อมูลราคามีผลต่อการตัดสินใจลงทุนจริง โดยทีมวิจัยแจ้งครัวเรือนบางกลุ่มว่าผลตอบแทน 12 เดือนล่าสุดของบิตคอยน์(BTC) อยู่ที่ 14.3% ผลปรากฏว่ากลุ่มที่ได้รับข้อมูลนี้ปรับเพิ่มผลตอบแทนที่คาดหวังต่อสินทรัพย์ดิจิทัลสูงกว่ากลุ่มควบคุมถึง 3.2 จุดเปอร์เซ็นต์

สัดส่วนสินทรัพย์ดิจิทัลที่ต้องการถือในพอร์ตก็เพิ่มขึ้นราว 2 จุดเปอร์เซ็นต์เช่นกัน เมื่อเทียบกับสัดส่วนที่กลุ่มควบคุมต้องการถือซึ่งอยู่ที่ 4.3% ถือว่าเพิ่มขึ้นราว 47%

พฤติกรรมการซื้อจริงก็เปลี่ยนไปด้วย กลุ่มที่ได้รับข้อมูลผลตอบแทนของบิตคอยน์มีโอกาสซื้อสินทรัพย์ดิจิทัลในเวลาต่อมาเพิ่มขึ้นราว 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ ทีมวิจัยระบุว่าผลกระทบนี้ชัดเจนเป็นพิเศษในกลุ่มที่ตอบว่าไม่เคยถือครองสินทรัพย์ดิจิทัลเพราะ 'ไม่รู้จักดีพอ'

งานวิจัยยังชี้ว่าการเปลี่ยนแปลงราคาสินทรัพย์ดิจิทัลอาจส่งผลต่อการบริโภคด้วย หากราคาบิตคอยน์เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า ครัวเรือนที่ถือพอร์ตการเงินทั้งหมดเป็นสินทรัพย์ดิจิทัลจะมีโอกาสซื้อสินค้าคงทนเพิ่มขึ้น 1.4 จุดเปอร์เซ็นต์ คิดเป็นการเพิ่มขึ้นราว 7% เมื่อเทียบกับอัตราการซื้อสินค้าคงทนโดยเฉลี่ย

ในทางกลับกัน แทบไม่พบผลกระทบต่อการบริโภคสินค้าไม่คงทน ทีมวิจัยตีความว่ากำไรจากสินทรัพย์ดิจิทัลอาจถูกมองใกล้เคียงกับ 'เงินรางวัลจากลอตเตอรี่' หรือรายได้จากการพนันมากกว่าการเพิ่มขึ้นของรายได้อย่างต่อเนื่อง กล่าวคือ หลังราคาพุ่งขึ้น ครัวเรือนมักใช้จ่ายสินค้าราคาสูงเพียงครั้งเดียว มากกว่าจะเพิ่มการใช้จ่ายในชีวิตประจำวันอย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ เวิร์กกิงเปเปอร์ฉบับนี้เป็นเอกสารเบื้องต้นที่เผยแพร่ก่อนผ่านการทบทวนทางวิชาการ ไม่ใช่เอกสารที่บรรจุการตัดสินใจเชิงนโยบายหรือมาตรการกำกับดูแลของเฟด (Federal Reserve) และในรายงานก็ระบุชัดว่าความเห็นของผู้เขียนไม่ได้เป็นตัวแทนจุดยืนอย่างเป็นทางการของเฟดหรือเฟดคลีฟแลนด์

งานวิจัยชิ้นนี้อธิบายความผันผวนของตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลผ่านมุมมองความแตกต่างของข้อมูลและความเชื่อระหว่างนักลงทุน โดยระบุว่าสินทรัพย์เดียวกันอาจถูกมองว่าให้ผลตอบแทนสูงและช่วยกระจายความเสี่ยงในสายตาของนักลงทุนกลุ่มหนึ่ง ขณะที่อีกกลุ่มมองว่าให้ผลตอบแทนต่ำและมีความเสี่ยงสูง

สำหรับนักลงทุนไทย ประเด็นที่ว่าการรับข้อมูลผลตอบแทนในอดีตส่งผลต่อการตัดสินใจลงทุนอย่างไรยังเป็นเรื่องที่ต้องติดตามต่อไป อย่างไรก็ตาม สิ่งที่งานวิจัยฉบับนี้ยืนยันไม่ใช่คำแนะนำซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลตัวใดตัวหนึ่ง แต่เป็นการสะท้อนพฤติกรรมของครัวเรือนสหรัฐฯ ที่ตอบสนองต่อข้อมูลผลตอบแทนในอดีต