คืนภาษีนำเข้าสหรัฐฯ 100,000 ล้านดอลลาร์ ผู้บริโภคได้เงินคืนจำกัด

บริษัทขนาดใหญ่ในสหรัฐฯ เริ่มได้รับ 'เงินคืนภาษีนำเข้า' ก้อนใหญ่ แต่การคืนเงินให้ผู้บริโภคกลับแตกต่างกันไปในแต่ละบริษัท ลูกค้าที่จ่ายภาษีนำเข้าโดยตรงผ่านบริการขนส่งมีโอกาสได้รับเงินคืนบางส่วน ขณะที่ต้นทุนภาษีที่ถูกบวกรวมอยู่ในราคาสินค้าปลีกนั้นยากที่จะแปลงเป็นเงินคืนโดยตรง

เอ็นพีอาร์(NPR) สถานีวิทยุสาธารณะของสหรัฐฯ รายงานเมื่อวันที่ 24 (เวลาท้องถิ่น) ว่าบริษัทอเมริกันหลายแห่งได้รับเงินคืนภาษีนำเข้าแล้ว บางบริษัทเริ่มคืนเงินให้ผู้บริโภค ขณะที่บางบริษัทปฏิเสธหรือเลือกใช้วิธีปรับลดราคาสินค้าแทน

ประเด็นสำคัญคือภาษีนำเข้าที่อ้างอิงกฎหมายอำนาจเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ(IEEPA) ซึ่งศาลฎีกาสหรัฐฯ มีคำวินิจฉัยเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ ว่าภาษีดังกล่าวเกินขอบเขตอำนาจของประธานาธิบดี หลังจากนั้นสำนักงานศุลกากรและป้องกันชายแดนสหรัฐฯ(CBP) จึงเปิดกระบวนการคืนเงินให้กับ 'ผู้นำเข้าตามบันทึกการนำเข้า' ซึ่งเป็นผู้จ่ายภาษีโดยตรง

เอบีซีนิวส์(ABC News) รายงานโดยอ้างอิงเอกสารที่ยื่นต่อศาลว่า รัฐบาลสหรัฐฯ จ่ายเงินคืนภาษีนำเข้าไปแล้ว 100,000 ล้านดอลลาร์ ภายในสิ้นเดือนกรกฎาคม คิดเป็นกว่าครึ่งหนึ่งของยอดรวม 166,000 ล้านดอลลาร์ ที่ต้องคืนให้บริษัทอเมริกันทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม โครงสร้างนี้ไม่ได้หมายความว่าผู้บริโภคจะได้รับเงินคืนในสัดส่วนเดียวกันโดยอัตโนมัติ เพราะ CBP คืนเงินให้เฉพาะผู้นำเข้าที่จ่ายภาษีโดยตรงเท่านั้น ส่วนกรณีที่ผู้บริโภคแบกรับภาระผ่านราคาสินค้าที่สูงขึ้นโดยอ้อม จะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแต่ละบริษัทว่าจะคืนเงินหรือปรับลดราคาให้หรือไม่

ธุรกิจขนส่งเป็นกลุ่มที่มีเส้นทางคืนเงินชัดเจนกว่า สำนักข่าวเอพี(AP) รายงานว่าเฟดเอ็กซ์(FedEx) และยูพีเอส(UPS) เป็นผู้จ่ายภาษีนำเข้าแทนลูกค้าในขั้นตอนพิธีการศุลกากรสำหรับสินค้าที่ส่งมาจากต่างประเทศ เมื่อได้รับเงินคืนจากรัฐบาลแล้ว ทั้งสองบริษัทจึงเริ่มทยอยคืนเงินให้ลูกค้าที่แบกรับภาษีดังกล่าวมาแต่แรก

เฟดเอ็กซ์(FedEx) เริ่มกระบวนการคืนเงินมูลค่า 800 ล้านดอลลาร์ ขณะที่ยูพีเอส(UPS) ยื่นขอคืนเงินในระยะแรก 500 ล้านดอลลาร์

ฝั่งผู้ค้าปลีกรายใหญ่กลับมีสถานการณ์ต่างออกไป อเมซอน(Amazon) ได้รับเงินคืนภาษีนำเข้า 600 ล้านดอลลาร์ ในไตรมาสที่ 2 ไบรอัน โอลซาฟสกี(Brian Olsavsky) ประธานเจ้าหน้าที่บริหารฝ่ายการเงินของอเมซอน(Amazon) กล่าวในการประชุมทางโทรศัพท์กับนักลงทุนว่า "เราสามารถติดตามกรณีที่จำกัดซึ่งต้นทุนนำเข้าบางส่วนถูกส่งต่อไปยังลูกค้าได้" และระบุว่าจะคืนเงินให้ลูกค้ากลุ่มดังกล่าวโดยอัตโนมัติ คำกล่าวนี้สะท้อนว่าอเมซอน(Amazon) จำกัดขอบเขตการคืนเงินไว้เฉพาะกรณีที่ตรวจสอบได้ชัดเจนเท่านั้น

ขณะที่วอลมาร์ท(Walmart), คอสท์โก(Costco) และเบสท์บาย(Best Buy) อธิบายว่าจะนำเงินคืนภาษีไปใช้เพื่อเสริมความสามารถในการแข่งขันด้านราคาหรือมอบคุณค่าเพิ่มให้ลูกค้าแทน แนวทางนี้อาจสะท้อนออกมาในราคาสินค้าช่วงต่อไป แต่ไม่ใช่การคืนเงินสดโดยตรงให้ผู้บริโภคที่ซื้อสินค้าไปแล้ว

เอลิซาเบธ วอร์เรน(Elizabeth Warren) วุฒิสมาชิกสหรัฐฯ ส่งจดหมายถึงแอปเปิล(Apple), อเมซอน(Amazon), ไนกี้(Nike), ทาร์เก็ต(Target) และวอลมาร์ท(Walmart) เมื่อวันที่ 7 (เวลาท้องถิ่น) เรียกร้องให้ชี้แจงมูลค่าเงินคืนภาษีและแผนคืนประโยชน์ให้ผู้บริโภค วอร์เรนระบุในจดหมายว่า "ผู้บริโภคชาวอเมริกันยังไม่ได้อะไรเลย" คำกล่าวนี้ตอกย้ำข้อกังวลว่าผลประโยชน์จากเงินคืนภาษีอาจไม่ถึงมือผู้ซื้อสินค้าโดยตรง

ประเด็นเงินคืนภาษีนำเข้ากำลังกลายเป็นข้อถกเถียงที่ใหญ่ขึ้นตรงจุดที่บัญชีของบริษัทกับสิทธิของผู้บริโภคแยกทางกัน เพราะหากบริษัทเป็นผู้จ่ายภาษีโดยตรง สิทธิ์รับเงินคืนก็จะตกอยู่กับบริษัท ทั้งที่ต้นทุนจริงอาจถูกกระจายภาระไปยังผู้บริโภคผ่านการปรับขึ้นราคาสินค้าแล้วก็ตาม

ราคาสินค้าปลีกไม่ได้สะท้อนเฉพาะภาษีนำเข้าเท่านั้น แต่ยังรวมถึงต้นทุนโลจิสติกส์ ต้นทุนสต็อกสินค้า อัตราแลกเปลี่ยน และนโยบายส่วนลดต่าง ๆ ด้วย นี่จึงเป็นเหตุผลที่ผู้บริโภคแต่ละคนพิสูจน์ได้ยากว่าภาระภาษีในราคาสินค้าชิ้นใดชิ้นหนึ่งมีมูลค่าเท่าใด

ก่อนหน้านี้มีรายงานแล้วว่าบริษัทขนาดใหญ่ของสหรัฐฯ ได้รับเงินคืนภาษีนำเข้ามูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์หลังคำวินิจฉัยของศาลฎีกา แต่วิธีคืนเงินให้ผู้บริโภคกลับแตกต่างกันไปในแต่ละบริษัท ความขัดแย้งครั้งนี้จึงตอกย้ำอีกครั้งว่าประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่ขนาดของเงินคืน แต่อยู่ที่ว่าใครเป็นผู้จ่ายภาษีจริง และใครมีสิทธิ์ได้รับเงินคืนกันแน่

สำหรับผู้บริโภคชาวไทยที่สั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศผ่านบริการขนส่งของสหรัฐฯ และเคยจ่ายภาษีนำเข้าแยกต่างหาก สามารถติดตามประกาศคืนเงินจากบริษัทขนส่งและตรวจสอบผ่านหมายเลขพัสดุของตนเองได้ ส่วนภาระภาษีที่ถูกรวมอยู่ในราคาสินค้าปลีกทั่วไป ผู้ซื้อรายบุคคลยังคงเรียกร้องขอเงินคืนได้ยาก