OSC ชี้เงินลูกค้า QuadrigaCX ขาดอย่างน้อย 169 ล้านดอลลาร์แคนาดา ตัดสินว่า Cotten ฉ้อโกง

ทีมสอบสวนของคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์ออนแทรีโอ (Ontario Securities Commission: OSC) ประเมินว่าทรัพย์สินที่ขาดไปจากเงินที่ต้องคืนให้ลูกค้า QuadrigaCX มีมูลค่าอย่างน้อย 169 ล้านดอลลาร์แคนาดา แม้เว็บเทรดจะชี้แจงว่าทำข้อมูลเข้าถึงกระเป๋าเงินสูญหายหลังประธานเจ้าหน้าที่บริหารเสียชีวิต แต่ทีมสอบสวนระบุว่าการซื้อขายปลอมและการนำทรัพย์สินลูกค้าไปใช้เป็นสาเหตุหลักของส่วนที่ขาด

เจอรัลด์ คอตเทน (Gerald Cotten) ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ QuadrigaCX เสียชีวิตในอินเดียเมื่อเดือนธันวาคม 2018 เว็บเทรดแจ้งข่าวการเสียชีวิตในเดือนมกราคม 2019 และหยุดดำเนินงานในเดือนกุมภาพันธ์ ก่อนยื่นขอความคุ้มครองจากเจ้าหนี้ ขณะนั้นมีลูกค้ามากกว่า 76,000 รายที่ต้องได้รับเงินคืนรวม 215 ล้านดอลลาร์แคนาดา ส่วน EY ผู้ดูแลกระบวนการล้มละลายกู้คืนหรือระบุตำแหน่งทรัพย์สินได้ 46 ล้านดอลลาร์แคนาดา รายละเอียดอยู่ใน รายงานสอบสวนของ OSC

เว็บเทรดชี้แจงว่าคอตเทนดูแลกระเป๋าเงินที่เก็บทรัพย์สินลูกค้าแทบเพียงคนเดียว และไม่สามารถเข้าถึงกระเป๋าเงินเหล่านั้นได้หลังเขาเสียชีวิต อย่างไรก็ตาม บันทึกธุรกรรมกระเป๋าเงินบิตคอยน์ (BTC) ที่ EY ตรวจสอบแสดงให้เห็นว่าคำชี้แจงนี้อธิบายทรัพย์สินที่ขาดไปได้ไม่ครบ ในบรรดากระเป๋าเงินแบบออฟไลน์ 6 ใบที่ QuadrigaCX เคยใช้ มี 5 ใบที่ยอดคงเหลือถูกถอนออกในเดือนเมษายน 2018 และแทบไม่มีรายการฝากเข้าอีก ส่วนอีก 1 ใบก็ไม่มีสินทรัพย์เหลืออยู่ในช่วงที่ EY ตรวจสอบ

ในรายงานสอบสวนปี 2020 ทีมสอบสวน OSC ระบุว่าคอตเทนสร้างบัญชีโดยใช้นามแฝงภายในเว็บเทรด แล้วบันทึกเงินสดและสินทรัพย์ดิจิทัลที่ไม่ได้ฝากจริงเป็นยอดคงเหลือ บัญชีชื่อ ‘คริส มาร์เคย์’ (Chris Markay) เคยได้รับการบันทึกเงินฝากปลอม 100 ล้านดอลลาร์แคนาดาในครั้งเดียว ตามข้อสรุปของ OSC คอตเทนใช้ยอดที่สร้างขึ้นมาซื้อขายกับลูกค้า และเมื่อขาดทุนจากความผันผวนของราคา ก็ใช้เงินฝากของลูกค้ารายอื่นจ่ายคำขอถอนเงิน

ทีมสอบสวน OSC ประเมินความเสียหายจากการซื้อขายปลอมภายในเว็บเทรดไว้ที่ประมาณ 115 ล้านดอลลาร์แคนาดา ส่วนความเสียหายจากการที่คอตเทนนำทรัพย์สินลูกค้าไปซื้อขายบนเว็บเทรดภายนอก 3 แห่งอยู่ที่ประมาณ 28 ล้านดอลลาร์แคนาดา OSC ระบุว่าตัวเลขเหล่านี้เป็นข้อสรุปของทีมสอบสวน และไม่ได้ระบุว่าเป็นข้อเท็จจริงที่ได้รับการยืนยันจากคำพิพากษาของศาล

การกู้คืนทรัพย์สินลูกค้าดำเนินต่อไปในกระบวนการล้มละลาย EY ประกาศเมื่อเดือนพฤษภาคม 2023 ว่าจะจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลครั้งแรกประมาณ 13.09% ของยอดเรียกร้องที่ได้รับการรับรอง คำเรียกร้องที่เป็นสินทรัพย์ดิจิทัลถูกแปลงเป็นดอลลาร์แคนาดาโดยอิงราคาวันที่ 15 เมษายน 2019 ซึ่งเป็นวันล้มละลาย ทั้งนี้ คำว่า ‘รายงานสถานะระหว่างกาลฉบับที่สอง’ ในชื่อประกาศของ EY ไม่ได้หมายถึงการจ่ายเงินปันผลครั้งที่สอง

OSC เรียกเหตุการณ์นี้ว่า “การฉ้อโกงแบบเก่าที่ห่อหุ้มด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่” ยอดคงเหลือที่แสดงให้ลูกค้าเห็นแตกต่างจากทรัพย์สินที่เก็บไว้จริง และช่องว่างดังกล่าวเกิดขึ้นก่อนคอตเทนเสียชีวิตแล้ว