รองประธาน ECB เรียกร้องรวมตลาดการเงินยุโรป พร้อมกล่าวถึงยูโรดิจิทัลและ Pontes

รองประธานธนาคารกลางยุโรป (ECB) เรียกร้องให้เชื่อมโยงตลาดเดียวของยุโรป ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานด้านการเงินและการชำระเงินให้ลึกซึ้งขึ้น เพื่อรับมือแรงกระแทกทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยกล่าวถึงยูโรดิจิทัลสำหรับการชำระเงินรายย่อย และ Pontes ซึ่งเปิดตัวในเดือนกันยายน สำหรับการชำระเงินธุรกรรมสินทรัพย์โทเคนในระดับค้าส่ง

บอริส วูยชิช (Boris Vujčić) รองประธาน ECB กล่าวในสุนทรพจน์ที่การประชุมระบบการเงิน ณ กรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน ว่า “แทนที่จะถอยห่างจากการเปิดกว้าง เราควรสร้างความยืดหยุ่นเพื่อรักษาการเปิดกว้างไว้” เขาอธิบายว่าการปิดตลาดจะลดความเชื่อมโยงและอาจทำให้ความเสี่ยงกระจุกตัวอยู่ในช่องทางบางส่วน

วูยชิชประเมินว่าแรงกระแทกทางภูมิรัฐศาสตร์ส่งผลโดยตรงต่อการเติบโตและเงินเฟ้อ อีกทั้งอาจคุกคามเสถียรภาพทางการเงิน ธนาคารที่มีความเสี่ยงต่อประเทศหรืออุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบอาจขาดทุนและมีต้นทุนระดมทุนสูงขึ้น จนนำไปสู่การลดการปล่อยสินเชื่อ เขาเสนอให้เสริมเงินกองทุนและสภาพคล่อง กระจายแหล่งเงินทุนและห่วงโซ่อุปทาน รวมถึงพัฒนาระบบชำระเงินที่ทนทานต่อภัยคุกคามด้านการปฏิบัติงานและไซเบอร์

สุนทรพจน์อ้างถึงเอกสารวิจัย ECB Working Paper หมายเลข 3143 ซึ่งวิเคราะห์ช่วงก่อนและหลังรัสเซียรุกรานยูเครน โดยศึกษาธนาคาร 363 แห่งในยูโรโซนและบริษัทกว่า 500,000 แห่ง ตั้งแต่ไตรมาสแรกของปี 2021 ถึงไตรมาสแรกของปี 2023 ผลวิเคราะห์พบว่า ธนาคารที่เผชิญความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์มากกว่าลดการปล่อยสินเชื่อในระดับสูงกว่า ขณะที่บริษัทซึ่งพึ่งพาธนาคารเหล่านี้ไม่สามารถหาเงินทุนทดแทนจากธนาคารอื่นได้เพียงพอ จึงลดการลงทุนและการจ้างงาน ผลจากการหดตัวของสินเชื่อดำเนินต่อเนื่องราว 3 ไตรมาส คณะผู้วิจัยระบุว่าเอกสารดังกล่าวไม่ได้สะท้อนจุดยืนอย่างเป็นทางการของ ECB

การวิเคราะห์ของ ECB ประเมินแรงเสียดทานในการค้าสินค้าและบริการระหว่างประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเป็นต้นทุนเทียบเท่าภาษีที่ประมาณ 67% และ 95% ตามลำดับ ตัวเลขดังกล่าวไม่ใช่อัตราภาษีที่จัดเก็บจริง แต่เป็นค่าประมาณเพดานซึ่งรวมต้นทุนด้านกฎระเบียบและการบริหาร ความชอบของผู้บริโภค และอคติต่อตลาดภายในประเทศ

ในตลาดหุ้น การรวมตัวภายในยุโรปมีความคืบหน้าช้ากว่าความเชื่อมโยงกับสหรัฐฯ การวิเคราะห์อีกฉบับของ ECB ประเมินว่า นับตั้งแต่ปี 2014 แรงเสียดทานในการถือครองหุ้นระหว่างประเทศในยูโรโซนลดลงราว 12 จุดเปอร์เซ็นต์เมื่อคิดเป็นมูลค่าเทียบเท่าภาษี ส่วนแรงเสียดทานระหว่างยูโรโซนกับสหรัฐฯ ลดลงราว 25 จุดเปอร์เซ็นต์

วูยชิชยังเรียกร้องให้เดินหน้าการรวมตลาดการเงิน ซึ่งรวมถึงสหภาพธนาคารและสหภาพตลาดทุน เขากล่าวว่า การที่ธนาคารสามารถบริหารเงินทุนและสภาพคล่องข้ามพรมแดนในยูโรโซนโดยมีข้อจำกัดน้อยลง จำเป็นต้องมีระบบประกันเงินฝากยุโรปและกรอบจัดการวิกฤตธนาคารที่สอดคล้องกัน นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงการปรับระบบภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้สอดคล้องกัน เพื่อให้เงินออมข้ามพรมแดนไปสู่การลงทุนได้ โดยชี้แจงว่าไม่ได้ประกาศเริ่มใช้มาตรการใหม่

ด้านการชำระเงิน วูยชิชกล่าวว่ายูโรดิจิทัลอาจลดการพึ่งพาผู้ให้บริการชำระเงินรายย่อยที่ไม่ใช่ยุโรป และการเปิดตัว Pontes เป็นหมุดหมายของโครงสร้างพื้นฐานการชำระเงินดิจิทัลระดับค้าส่ง ECB เปิดตัว Pontes เมื่อวันที่ 21 กันยายน เพื่อชำระธุรกรรมสินทรัพย์โทเคนที่ใช้เทคโนโลยีบัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์ (DLT) ด้วยเงินธนาคารกลาง พร้อมระบุว่าสถาบันตลาดและผู้ให้บริการ DLT กลุ่มแรกที่เข้าร่วมเตรียมพร้อมใช้งานแล้ว

แนวคิด Appia ของยูโรซิสเต็มส์กำลังศึกษาวิธีทำให้ DLT การแปลงสินทรัพย์เป็นโทเคน และเงินธนาคารกลางทำงานร่วมกันในระบบการเงินยุโรป โดยก่อนหน้านี้ได้ให้น้ำหนักกับการทำงานร่วมกันระหว่างระบบและมาตรฐานร่วม