ชนาเบลชี้แนวทางล่วงหน้าช่วงโรคระบาดจำกัดทางเลือก ECB มากเกินไป

อิซาเบล ชนาเบล(Isabel Schnabel) กรรมการบริหารธนาคารกลางยุโรป (European Central Bank: ECB) กล่าวว่า การพึ่งพาสเตเบิลคอยน์ที่อิงสกุลเงินต่างประเทศมากเกินไปอาจบั่นทอนอธิปไตยทางการเงินและสร้างความเสี่ยงต่อเสถียรภาพทางการเงิน พร้อมเสนอให้ใช้ยูโรดิจิทัลและการแปลงสินทรัพย์เป็นโทเคนเป็นเครื่องมือรับมือของตลาดการเงินยุโรป

ชนาเบลกล่าวเช่นนี้ในการประชุม ECB Money Market Conference 2026 ที่เมืองแฟรงก์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนี เมื่อวันที่ 5 คำปราศรัยที่ ECB เผยแพร่สรุปบทเรียน 4 ข้อจากประสบการณ์ด้านนโยบายการเงินตลอด 7 ปีที่ผ่านมา เธออธิบายแผนปรับปรุงตลาดการเงินค้าส่งของยุโรปให้ทันสมัยด้วยยูโรดิจิทัล เทคโนโลยีบัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์ (DLT) และการแปลงสินทรัพย์เป็นโทเคน โดยระบุว่าแนวทางนี้ช่วยรักษาอิสระเชิงยุทธศาสตร์ได้ ก่อนหน้านี้เธอเคยกล่าวในสุนทรพจน์ที่แจ็กสันโฮลว่าสเตเบิลคอยน์ไม่อาจใช้แทนเงินสำรองของธนาคารกลางได้

บทเรียนข้อแรกคือการเหลือพื้นที่รับมือกับแรงกระแทกที่ไม่คาดคิด ชนาเบลประเมินว่า “การส่งสัญญาณนโยบายล่วงหน้า” ในช่วงโรคระบาดทำให้ ECB มีช่องทางปรับนโยบายแคบเกินไป หากธนาคารกลางให้คำมั่นล่วงหน้าเกี่ยวกับทิศทางนโยบาย ก็อาจปรับเปลี่ยนได้ยากเมื่อภาวะเศรษฐกิจเปลี่ยนไป เธอชี้ว่าอัตราดอกเบี้ยอ้างอิงปรับได้ในการประชุมแต่ละครั้ง ส่วนการซื้อสินทรัพย์ขนาดใหญ่ยังส่งผลผ่อนคลายต่อเนื่องแม้ยุติการซื้อแล้ว อย่างไรก็ตาม การซื้อสินทรัพย์ยังเป็นเครื่องมือรักษาเสถียรภาพที่มีประสิทธิภาพเมื่อตลาดสูญเสียสภาพคล่องอย่างฉับพลัน

ข้อสองคือการพิจารณาผลกระทบต่อแนวโน้มเงินเฟ้อ แทนที่จะจำแนกแรงกระแทกเพียงว่าเกิดจากอุปสงค์หรืออุปทาน ชนาเบลอธิบายว่า หลังโรคระบาด ปัญหาห่วงโซ่อุปทาน อุปสงค์ที่สะสมไว้ และมาตรการสนับสนุนทางการคลังและการเงินเกิดขึ้นพร้อมกัน ก่อนที่การรุกรานยูเครนของรัสเซียจะเพิ่มแรงกระแทกต่อราคาพลังงานและอาหาร แม้ก่อนความขัดแย้งในตะวันออกกลางจะเริ่มขึ้น อัตราเงินเฟ้อภาคบริการก็สูงกว่า 3% แล้ว เธอกล่าวว่า หลังเกิดแรงกระแทกด้านพลังงานระลอกล่าสุด ความคาดหวังเงินเฟ้อของผู้บริโภคในระยะกลางถึงระยะยาวเพิ่มขึ้นและค่อย ๆ ห่างจากเป้าหมาย 2% ของ ECB โดยควรประเมินขนาดและความยืดเยื้อของแรงกระแทก รวมถึงความเสี่ยงที่เงินเฟ้อจะฝังตัวในการกำหนดค่าจ้างและราคา

ข้อสามคือการรักษา “อำนาจเหนือทางการเงิน” เพื่อให้ดำเนินเป้าหมายเสถียรภาพด้านราคาได้โดยไม่ถูกแรงกดดันจากการคลังและตลาดการเงินครอบงำ ชนาเบลระบุว่าการเติบโตของภาคการเงินนอกธนาคารและหนี้สาธารณะที่เพิ่มขึ้นเป็นปัจจัยเสี่ยง สัดส่วนหนี้สาธารณะของเขตยูโรต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) เพิ่มขึ้นเกือบ 20 จุดเปอร์เซ็นต์นับตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2000 เธอมองว่า เมื่อกองทุนเฮดจ์ฟันด์ใช้ธุรกรรมซื้อคืน (repo) หาเงินทุนเพื่อถือพันธบัตรรัฐบาลมากขึ้น ผลจากการขึ้นดอกเบี้ยอาจส่งผ่านไปยังต้นทุนการกู้ยืมของรัฐบาลได้เร็วขึ้น หากความผันผวนในตลาดเพิ่มสูงและนักลงทุนที่ใช้เงินกู้เร่งขายพันธบัตรรัฐบาล ธนาคารกลางอาจต้องเข้ารักษาเสถียรภาพตลาด

ชนาเบลยังคัดค้านการผ่อนคลายกฎระเบียบธนาคาร โดยให้เหตุผลว่ากฎที่เข้มงวดขึ้นหลังวิกฤตการเงินช่วยให้ธนาคารรองรับแรงกระแทกในช่วงปรับขึ้นดอกเบี้ยครั้งล่าสุดได้ ขณะเดียวกัน เธอเสนอให้เพิ่มการกำกับดูแลการกู้ยืม การพึ่งพาเงินทุนระยะสั้น และความเชื่อมโยงระหว่างภาคการเงินนอกธนาคารกับธนาคาร นอกจากนี้ เธอยังระบุว่าการคลังที่มีเสถียรภาพเป็นเงื่อนไขให้ธนาคารกลางมุ่งรักษาเสถียรภาพด้านราคาได้

ข้อสี่คือการรักษาขนาดงบดุลของธนาคารกลางให้เหมาะสม ชนาเบลประเมินว่า การซื้อสินทรัพย์ขนาดใหญ่ทำให้มีการจัดหาเงินสำรองมากกว่าความต้องการของธนาคาร ส่งผลให้กิจกรรมในตลาดเอกชนถูกเบียดออกไปและราคาสินทรัพย์บิดเบือน ขณะนี้ ECB กำลังลดสินทรัพย์ที่สะสมจากโครงการซื้อสินทรัพย์ (APP) และโครงการซื้อสินทรัพย์ฉุกเฉินในช่วงโรคระบาด (PEPP) เธออธิบายแนวทางให้ธนาคารขอสภาพคล่องที่จำเป็นผ่านการดำเนินงานปล่อยสินเชื่อมาตรฐาน และใช้เครื่องมือเชิงโครงสร้าง เช่น การปล่อยสินเชื่อระยะยาว เพื่อตอบสนองความต้องการสภาพคล่องที่ต่อเนื่อง

คำปราศรัยครั้งนี้ไม่มีการตัดสินใจเรื่องอัตราดอกเบี้ยหรือกำหนดนโยบายใหม่ ECB คงอัตราดอกเบี้ยในการประชุมนโยบายเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม และระบุว่าจะตัดสินใจเรื่องดอกเบี้ยในการประชุมเดือนธันวาคม โดยพิจารณาจากข้อมูลใหม่ที่ได้รับ ชนาเบลกล่าวว่า คำปราศรัยนี้เป็นการทบทวนความรู้สึกส่วนตัวในช่วงที่เธอกำลังสิ้นสุดการทำงานกับ ECB