สหรัฐฯ เปิดสอบไบแนนซ์(Binance) ปมถูกใช้เลี่ยงคว่ำบาตรอิหร่าน ท่ามกลางแรงกดดันกฎระเบียบคริปโต

กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ (DOJ) ถูกเปิดเผยว่ากำลังสืบสวนว่า แพลตฟอร์มเทรดคริปโตยักษ์ใหญ่อย่าง ไบแนนซ์(Binance) ถูกใช้เป็นช่องทางให้กระเป๋าเงินที่เกี่ยวข้องกับอิหร่านหลบเลี่ยง ‘มาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ’ หรือไม่ ท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดทางทหารระหว่างสหรัฐฯ–อิหร่าน ประเด็น ‘การใช้คริปโตเลี่ยงคว่ำบาตร’ จึงถูกจับตามองอีกครั้ง

เมื่อวันที่ 11 (เวลาท้องถิ่น) ตามรายงานของ ‘วอลล์สตรีทเจอร์นัล(WSJ)’ ระบุว่า กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ได้เริ่มติดต่อบุคคลที่คาดว่ามีส่วนรู้เห็นกับธุรกรรมของกระเป๋าเงินที่เชื่อมโยงกับอิหร่าน เพื่อสอบปากคำและรวบรวมหลักฐาน โดยมุ่งตรวจสอบว่า กระเป๋าเงินเหล่านี้ใช้ ไบแนนซ์ เป็นช่องทาง ‘เลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรทางการเงินของสหรัฐฯ’ หรือไม่

การสืบสวนครั้งนี้ถูกมองว่าเริ่มต้นจากจดหมายอย่างเป็นทางการที่ส่งโดยกลุ่มวุฒิสมาชิกจากพรรคเดโมแครต นำโดย ริชาร์ด บลูเมนธัล(Richard Blumenthal) ที่ยื่นถึงกระทรวงยุติธรรมและกระทรวงการคลัง ขอให้ตรวจสอบความเป็นไปได้ที่กระเป๋าเงินดิจิทัลที่เกี่ยวข้องกับอิหร่านใช้แพลตฟอร์มของ ไบแนนซ์ เพื่อหลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรด้านการเงินของสหรัฐฯ

ตามรายงาน เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ได้พยายามยืนยัน ‘เส้นทางการทำธุรกรรม’ และ ‘กระแสเงินทุน’ อย่างละเอียด โดยซักถามบุคคลที่มีข้อมูลเกี่ยวกับธุรกรรมดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ‘วอลล์สตรีทเจอร์นัล’ ชี้ว่า ขณะนี้ยังไม่ชัดเจนว่า การสอบสวนของกระทรวงยุติธรรมมุ่งเป้าไปที่ ‘การกระทำที่ผิดกฎหมายของไบแนนซ์เอง’ หรือเป็นเพียงการตรวจสอบ ‘พฤติกรรมของผู้ใช้แพลตฟอร์ม’ เป็นหลัก

ทางด้าน ไบแนนซ์ ออกมาปฏิเสธข้อกล่าวหาจากวุฒิสมาชิกสหรัฐฯ อย่างแข็งขัน โดยระบุว่า รายงานสื่อที่ถูกอ้างถึงในจดหมายจากวุฒิสมาชิกนั้น ‘ไม่เป็นความจริง’ และเป็น ‘ข้อกล่าวหาที่ไม่มีมูลซึ่งสร้างความเสียหายต่อชื่อเสียง’ บริษัทชี้แจงว่า ได้ลงทุนในโปรแกรมกำกับดูแลการปฏิบัติตามกฎระเบียบ (Compliance) อย่างจริงจัง โดยมีทีมผู้เชี่ยวชาญมากกว่า 1,500 คนทั่วโลก พร้อมระบบมอนิเตอร์ธุรกรรมขั้นสูงที่ใช้ตรวจจับและบล็อกการทำธุรกรรมที่น่าสงสัย

ไบแนนซ์ ยังยืนยันว่า นับตั้งแต่ช่วงต้นปี 2024 เป็นต้นมา ‘การเปิดรับความเสี่ยงต่อกระเป๋าที่เชื่อมโยงกับกิจกรรมผิดกฎหมาย’ ลดลงราว 97% เมื่อเทียบกับก่อนหน้านี้ พร้อมเน้นย้ำว่า ในสภาพแวดล้อมของ ‘บล็อกเชนสาธารณะ’ การทำให้ความเสี่ยงเป็น ‘0’ นั้นแทบเป็นไปไม่ได้ แต่บริษัทพยายามลดความเสี่ยงให้อยู่ในระดับต่ำสุดผ่าน ‘การมอนิเตอร์และมาตรการควบคุมที่เข้มงวด’

ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นควบคู่กับสถานการณ์ความขัดแย้งทางทหารระหว่างสหรัฐฯ–อิสราเอล กับอิหร่าน ที่ทำให้ ‘บทบาทด้านภูมิรัฐศาสตร์ของคริปโตเคอร์เรนซี’ ถูกหยิบยกขึ้นมาถกเถียงอีกครั้ง รายงานจากข้อมูล ‘ออนเชน’ บางแห่งชี้ว่า ในช่วงไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วันแรกของการปะทะกัน ปริมาณการเคลื่อนย้ายคริปโตจากกระเป๋าที่เชื่อมโยงกับอิหร่านเพิ่มขึ้นในระดับ ‘สามหลักเป็นเปอร์เซ็นต์’ สะท้อนความกังวลว่า คริปโตอาจถูกใช้เป็นเครื่องมือหลักในการ ‘เลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร’

การวิเคราะห์ธุรกรรมบนเชนยังพบว่า กิจกรรมของกระเป๋าที่มีความเชื่อมโยงกับอิหร่านเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับช่วงก่อนหน้า ทำให้เกิดข้อถกเถียงในหมู่ผู้กำหนดนโยบายและผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงว่า สหรัฐฯ และพันธมิตรควร ‘เข้มงวดกับการกำกับดูแลแพลตฟอร์มคริปโต’ มากขึ้นเพียงใด เพื่อป้องกันการใช้สินทรัพย์ดิจิทัลในทางที่ผิด

ในอีกด้านหนึ่ง มีรายงานเพิ่มเติมว่า เมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ ไบแนนซ์ ได้ยื่นฟ้อง ‘วอลล์สตรีทเจอร์นัล’ ฐานหมิ่นประมาท จากการตีพิมพ์บทความที่เป็นจุดเริ่มต้นของข้อสงสัยเรื่องการใช้แพลตฟอร์มเลี่ยงคว่ำบาตรอิหร่าน ‘ความคิดเห็น’ ของบางฝ่ายมองว่า การปะทะกันระหว่าง ไบแนนซ์ กับสื่อกระแสหลัก ประกอบกับการสืบสวนของกระทรวงยุติธรรมครั้งนี้ อาจกลายเป็นชนวนให้การถกเถียงเรื่อง ‘มาตรการคว่ำบาตรอิหร่านของสหรัฐฯ’ และ ‘กฎระเบียบด้านคริปโต’ ถูกยกระดับขึ้นอีกครั้งในสภาคองเกรสสหรัฐฯ และในเวทีนานาชาติ