EU ยืนยันคงมาตรการระงับการขุดเจาะใหม่ในอาร์กติก นอร์เวย์เดินหน้าพัฒนาต่อ

คณะกรรมาธิการยุโรปเตรียมคงจุดยืนเดิมต่อมาตรการระงับการขุดเจาะน้ำมันและก๊าซแห่งใหม่ในภูมิภาคอาร์กติก ขณะที่นอร์เวย์จะเดินหน้าพัฒนาแหล่งทรัพยากรในทะเลแบเรนต์สต่อไป โดยไม่ขึ้นอยู่กับการสนับสนุนของสหภาพยุโรป

โฆษกคณะกรรมาธิการยุโรปกล่าวเมื่อวันที่ 21 กันยายนว่า แนวทางต่อมาตรการระงับการขุดเจาะจะไม่เปลี่ยนแปลง คณะกรรมาธิการฯ เตรียมเผยแพร่ร่างปรับปรุงยุทธศาสตร์พื้นที่ใกล้เคียงทางตอนเหนือในวันที่ 20 ตุลาคม โดยจะรวมหลักการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การป้องกันความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม และการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน

อย่างไรก็ตาม ยุทธศาสตร์ดังกล่าวเป็นเอกสารเชิงนโยบายที่ไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย แม้สหภาพยุโรปจะคงจุดยืนเดิม แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถสั่งระงับการสำรวจและผลิตในเขตเศรษฐกิจจำเพาะของนอร์เวย์ได้โดยตรง

จุดยืนครั้งนี้สวนทางกับข้อเรียกร้องของนอร์เวย์ที่เน้นความมั่นคงด้านพลังงานของยุโรป นอร์เวย์ซึ่งเป็นผู้จัดหาพลังงานรายสำคัญของยุโรปยืนยันว่า การพัฒนาแหล่งทรัพยากรในอาร์กติกควรถูกรวมอยู่ในการหารือด้านนโยบาย

เทร์เย อาสลันด์(Terje Aasland) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานนอร์เวย์ กล่าวว่าเมื่อวันที่ 24 สิงหาคมว่า “นอร์เวย์จะเดินหน้าพัฒนาแหล่งน้ำมันและก๊าซในทะเลแบเรนต์สต่อไป ไม่ว่าสหภาพยุโรปจะสนับสนุนหรือไม่ก็ตาม” คำกล่าวนี้สะท้อนจุดยืนว่านอร์เวย์จำเป็นต้องรวมอาร์กติกไว้ในการหารือด้านการพัฒนา หากต้องการเป็นผู้จัดหาพลังงานระยะยาวให้ยุโรป

รัฐบาลนอร์เวย์เพิ่มพื้นที่สำรวจอีก 70 บล็อกในรอบใบอนุญาต APA 2026 ที่ประกาศเมื่อเดือนพฤษภาคม โดย 38 บล็อกอยู่ในทะเลแบเรนต์ส

กระทรวงพลังงานนอร์เวย์ระบุว่า อุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจในประเทศและความมั่นคงด้านพลังงานของยุโรป ซึ่งเชื่อมโยงทิศทางการพัฒนาอาร์กติกของนอร์เวย์เข้ากับเหตุผลด้านเสถียรภาพของอุปทานพลังงาน

ฐานการผลิตบนไหล่ทวีปนอร์เวย์ยังมีสัดส่วนสำคัญต่อตลาดพลังงานยุโรป โดยกระทรวงพลังงานนอร์เวย์เปิดเผยว่า ในปี 2025 ฐานการผลิตของประเทศคิดเป็นประมาณ 30% ของการบริโภคก๊าซ และประมาณ 14% ของการบริโภคน้ำมันในสหภาพยุโรปและสหราชอาณาจักร

รัฐบาลนอร์เวย์คาดการณ์ว่าการผลิตน้ำมันและก๊าซโดยรวมในปี 2026 จะอยู่ในระดับใกล้เคียงกับปี 2025 สะท้อนว่าการหารือเรื่องการพัฒนาแหล่งใหม่ในอาร์กติกไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะนโยบายสิ่งแวดล้อม แต่ยังเชื่อมโยงกับแผนจัดหาพลังงานของยุโรปด้วย

จุดยืนปัจจุบันของสหภาพยุโรปมีรากฐานจากยุทธศาสตร์อาร์กติกปี 2021 ขณะนั้นคณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า ควรเก็บถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติในภูมิภาคอาร์กติกไว้ใต้ดิน

คณะกรรมาธิการยุโรปยังระบุเมื่อเดือนมิถุนายนปีนี้ว่า เป้าหมายเดิมด้านการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การป้องกันความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม และการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนยังคงมีผล หากยุทธศาสตร์ฉบับใหม่ยังคงหลักการดังกล่าว ความตึงเครียดระหว่างแผนพัฒนาใหม่ของนอร์เวย์กับนโยบายสภาพภูมิอากาศของยุโรปอาจดำเนินต่อไป

จุดยืนของนอร์เวย์ยังต่อเนื่องจาก ท่าทีเดิมที่จะเดินหน้าขุดเจาะในทะเลแบเรนต์ส แม้สหภาพยุโรปคัดค้าน โดยนอร์เวย์เคยระบุว่ากิจกรรมในทะเลแบเรนต์สสอดคล้องกับผลประโยชน์ของทั้งประเทศและยุโรป

เอกสารเชิงนโยบายและขั้นตอนการอนุญาตจริงต้องแยกออกจากกัน ยุทธศาสตร์ของสหภาพยุโรปอาจมีอิทธิพลต่อทิศทางนโยบายของประเทศสมาชิกและประเทศเพื่อนบ้าน แต่การอนุญาตขุดเจาะและการผลิตยังขึ้นอยู่กับการตัดสินใจภายในประเทศของนอร์เวย์และประเทศอื่น ๆ ในอาร์กติก

ดังนั้น แม้สหภาพยุโรปจะคงแนวนโยบายเดิม ก็ยังไม่อาจสรุปได้ว่ากิจกรรมสำรวจหรือการผลิตของนอร์เวย์จะหยุดลงทันที ในทางกลับกัน หากหลักการด้านสิ่งแวดล้อมของสหภาพยุโรปขยายไปสู่เกณฑ์ความร่วมมือที่เป็นรูปธรรม ก็อาจส่งผลต่อการยอมรับโครงการพัฒนาใหม่ของนอร์เวย์ในยุโรป

คณะกรรมาธิการยุโรปมีกำหนดเผยแพร่ร่างปรับปรุงยุทธศาสตร์พื้นที่ใกล้เคียงทางตอนเหนือในวันที่ 20 ตุลาคม โดยต้องติดตามว่าร่างดังกล่าวจะระบุเพียงหลักการคงมาตรการระงับการขุดเจาะ หรือจะกำหนดเกณฑ์ความร่วมมือด้านพลังงานกับนอร์เวย์อย่างชัดเจนด้วย