ดอกเบี้ยเงินฝากญี่ปุ่นพุ่ง 0.8-0.9% ต่อปี แบงก์แข่งดึงเงินฝากหลังรายย่อยแห่ซื้อพันธบัตร-NISA

อัตราดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ของธนาคารมิซูโฮ(Mizuho Bank) ในญี่ปุ่นจะปรับขึ้นเป็น 0.8-0.9% ต่อปีตามระดับเงินฝาก คิดเป็นสองเท่าของอัตราเดิม หลังธนาคารกลางญี่ปุ่น(BOJ) ปรับขึ้นดอกเบี้ยจนเงินฝากรายย่อยจำนวนมากไหลออกไปสู่พันธบัตรรัฐบาลและผลิตภัณฑ์การลงทุน ธนาคารพาณิชย์ญี่ปุ่นจึงต้องแข่งกันเพิ่มดอกเบี้ยและสิทธิประโยชน์เพื่อรักษาฐานเงินฝากซึ่งเป็นแหล่งเงินทุนสำหรับปล่อยกู้

ธนาคารมิซูโฮประกาศเมื่อวันที่ 7 กันยายน ว่าจะปรับขึ้นดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์สำหรับลูกค้าบุคคลตามยอดเงินฝาก เป็น 0.8-0.9% ต่อปี ซึ่งเป็นสองเท่าของอัตราเดิม โดยแคมเปญนี้จะเริ่มตั้งแต่วันที่ 14 กันยายน ไปจนถึงวันที่ 13 ธันวาคม

ก่อนหน้านี้ในเดือนสิงหาคม มิซูโฮเพิ่งปรับขึ้นดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์สำหรับยอดเงินฝากตั้งแต่ 3 ล้านเยนขึ้นไป เป็น 0.45% ต่อปี ซึ่งสูงกว่าดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ทั่วไป เงินฝากออมทรัพย์ประเภทนี้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ลูกค้าสามารถถอนเงินได้เมื่อต้องการ แต่ยังได้รับดอกเบี้ยสูงกว่าบัญชีออมทรัพย์ทั่วไป

หนังสือพิมพ์โยมิอุริ(Yomiuri Shimbun) รายงานว่า มิซูโฮเป็นธนาคารขนาดใหญ่ (เมกะแบงก์) เพียงแห่งเดียวที่ยังเปิดรับเงินฝากออมทรัพย์แบบใหม่ โดยแคมเปญดอกเบี้ยพิเศษนี้ถูกเปิดเผยในงานแถลงกลยุทธ์ลูกค้าบุคคลของธนาคาร

ธนาคารอื่นก็เข้าร่วมการแข่งขันด้านดอกเบี้ยเช่นกัน ธนาคารรากูเท็น(Rakuten Bank) ปรับขึ้นดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ที่เชื่อมโยงกับบัญชีหลักทรัพย์ สูงสุดถึง 0.74% ต่อปี ขณะที่ธนาคารชิมาเนะ(Shimane Bank) และธนาคารออนไลน์ในเครือฟุกุโอกะไฟแนนเชียลกรุ๊ป(Fukuoka Financial Group) ปรับขึ้นดอกเบี้ยเงินฝากผ่านมือถือเป็น 0.8-0.9% ต่อปีเช่นกัน

ด้านมิตซูบิชิ ยูเอฟเจ ไฟแนนเชียล กรุ๊ป(Mitsubishi UFJ Financial Group) และซูมิโตโม มิตซุย ไฟแนนเชียล กรุ๊ป(Sumitomo Mitsui Financial Group) ซึ่งเป็นเมกะแบงก์เช่นกัน เลือกเสริมสิทธิพิเศษสำหรับสมาชิกที่มีสินทรัพย์สูงและระบบสะสมพอยต์แทน เป็นการรักษาลูกค้าเดิมด้วยสิทธิประโยชน์เสริม ไม่ใช่เพียงแค่ดอกเบี้ยอย่างเดียว

การเคลื่อนย้ายเงินของภาคครัวเรือนยังสะท้อนผ่านตัวเลขพันธบัตรรัฐบาลและผลิตภัณฑ์การลงทุน โดยยอดออกพันธบัตรรัฐบาลสำหรับบุคคลในปีงบประมาณ 2026 นับถึงรอบเดือนกันยายน อยู่ที่ประมาณ 5.1 ล้านล้านเยน

ตัวเลขดังกล่าวเร็วกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งเคยทำสถิติสูงสุดในรอบ 19 ปี ถึง 1.8 เท่า สะท้อนว่าหลังการปรับขึ้นดอกเบี้ย เงินได้ไหลจากบัญชีเงินฝากไปยังช่องทางลงทุนที่ถูกมองว่าให้ผลตอบแทนสูงกว่า

ขณะเดียวกัน ยอดซื้อสะสมผ่านระบบ NISA (ระบบยกเว้นภาษีเงินลงทุนรายย่อยของญี่ปุ่น) ณ สิ้นปี 2025 อยู่ที่ 71 ล้านล้านเยน เพิ่มขึ้น 36% จากปีก่อนหน้า ส่วนจำนวนบัญชีเพิ่มขึ้น 10% เป็น 28.2 ล้านบัญชี

NISA เป็นระบบสนับสนุนการลงทุนรายย่อยของญี่ปุ่นที่ยกเว้นภาษีกำไรจากการลงทุนภายในวงเงินที่กำหนด ปัจจุบันกลายเป็นช่องทางที่ประชาชนใช้ควบคู่ไปกับเงินฝากและพันธบัตรรัฐบาลมากขึ้นเรื่อยๆ

เบื้องหลังการแข่งขันแย่งเงินฝากของธนาคารคือการบริหารแหล่งเงินทุนสำหรับปล่อยกู้และการรักษาความสามารถในการทำกำไร เมื่อเงินฝากไหลออกไปสู่พันธบัตรหรือผลิตภัณฑ์ลงทุน ธนาคารจำเป็นต้องเสนอดอกเบี้ยและสิทธิประโยชน์ที่สูงขึ้น เพื่อรักษาเงินทุนสำหรับปล่อยสินเชื่อเอาไว้

ในทางกลับกัน เมื่อดอกเบี้ยเงินฝากปรับขึ้น ต้นทุนการระดมทุนของธนาคารก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ประเด็นที่การแข่งขันด้านดอกเบี้ยเงินฝากอาจกลายเป็นภาระต้นทุนการระดมทุนของธนาคาร เคยถูกนำเสนอในรายงานก่อนหน้าของสำนักข่าวนี้เช่นกัน

อิโนมาตะ ทากาชิ(Takashi Inomata) รองประธานธนาคารมิซูโฮ กล่าวว่า “หัวใจสำคัญอยู่ที่การผสานการระดมเงินฝากเข้ากับการขายผลิตภัณฑ์การลงทุน เพื่อทำให้ลูกค้าใช้บริการธนาคารมากขึ้นเท่าที่จะทำได้” คำกล่าวนี้สะท้อนกลยุทธ์ของธนาคารที่ต้องการผูกการดึงเงินฝากเข้ากับการขายผลิตภัณฑ์ลงทุน เพื่อขยายปริมาณธุรกรรมของลูกค้าในภาพรวม

อิโนมาตะยังคาดการณ์ว่า การแข่งขันระหว่างธนาคารเพื่อแย่งชิงเงินของลูกค้ารายย่อยจะยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นในระยะต่อไป

การแข่งขันแย่งเงินฝากของธนาคารญี่ปุ่นในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นว่ากระบวนการปรับดอกเบี้ยให้กลับสู่ภาวะปกติ กำลังส่งผลพร้อมกันทั้งต่อการจัดสรรเงินของภาคครัวเรือนและต้นทุนการระดมทุนของธนาคาร ทิศทางนโยบายของธนาคารกลางญี่ปุ่นและปริมาณเงินรายย่อยที่ไหลเข้าสู่พันธบัตรรัฐบาลและ NISA จะเป็นตัวแปรสำคัญที่กำหนดทิศทางการรับมือของธนาคารพาณิชย์ในระยะถัดไป