กาแล็กซีเตือน: ร่างกฎหมายคริปโตสหรัฐฉบับใหม่ เสี่ยงเทียบเท่ากฎหมายผู้รักชาติ

กาแล็กซีเตือนกฎหมายคริปโตฉบับใหม่ของวุฒิสภาสหรัฐ เสี่ยงเทียบเท่ากฎหมายต่อต้านการก่อการร้าย

กาแล็กซี ดิจิทัล บริษัทลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัลชื่อดัง ออกโรงเตือนเกี่ยวกับร่างกฎหมายโครงสร้างตลาดคริปโตที่เพิ่งเปิดเผยโดยคณะกรรมาธิการการเงินวุฒิสภาสหรัฐ โดยระบุว่า ร่างดังกล่าวให้อำนาจแก่กระทรวงการคลังสหรัฐในการ ‘จับตาและควบคุมธุรกรรมทางการเงิน’ อย่างกว้างขวาง ซึ่งอาจกลายเป็นการขยายอำนาจการสอดส่องทางการเงินครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่การผ่าน ‘กฎหมายผู้รักชาติสหรัฐ’ (Patriot Act)

เมื่อวันที่ 14 สำนักวิเคราะห์ของกาแล็กซีเปิดเผยว่า ร่างกฎหมายดังกล่าวมีเนื้อหาครอบคลุมมากกว่าร่าง CLARITY ที่ผ่านสภาผู้แทนราษฎรไปก่อนหน้านี้ โดยเฉพาะการให้อำนาจกระทรวงการคลังใช้งาน ‘มาตรการพิเศษ (special measures)’ กับประเทศ สถาบันการเงิน หรือรูปแบบธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลที่ถูกมองว่าเป็นความเสี่ยงด้านการฟอกเงิน

มาตรการดังกล่าวจะอนุญาตให้กระทรวงการคลังสามารถกำหนดข้อจำกัด หรือแม้แต่ ‘สั่งหยุด’ ธุรกรรมที่เกี่ยวข้องโดยไม่ต้องผ่านกระบวนการตัดสินของศาลล่วงหน้า ความเคลื่อนไหวนี้มีลักษณะคล้ายกับบทบัญญัติในกฎหมายผู้รักชาติ ซึ่งผ่านการบังคับใช้หลังเหตุการณ์ 9/11 เมื่อปี 2001 ทำให้เกิดการโต้เถียงข้ามทศวรรษเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล

ในขณะเดียวกัน ร่างกฎหมายยังเพิ่มกลไก 'หยุดธุรกรรมชั่วคราว' สูงสุด 30 วัน โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากศาล เพื่อป้องกันการฟอกเงินหรือการเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร ซึ่งอาจขยายผลกระทบอย่างมีนัยในระบบการเงินดิจิทัลแบบเรียลไทม์ โดยสามารถขยายระยะเวลาการหยุดธุรกรรมได้ หากพิจารณาว่ามีความจำเป็น

ส่วนอีกหนึ่งประเด็นสำคัญ คือ การนิยามใหม่ของ ‘ชั้นแอปพลิเคชันบนระบบบัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์’ (distributed ledger application layers) ซึ่งรวมถึงอินเทอร์เฟซเว็บ และโปรโตคอลไฟแนนซ์แบบกระจายศูนย์ (DeFi) ให้เข้าข่ายมาตรการป้องกันการฟอกเงิน(AML) และอยู่ภายใต้การควบคุม

*ความคิดเห็น*: กฎหมายนับว่าเปิดประตูสู่การควบคุม ‘ดีไฟน์ที่ไม่กระจายศูนย์จริง’ ซึ่งมีกลุ่มบุคคลหรือองค์กรอยู่เบื้องหลัง โดยให้ตกอยู่ภายใต้ข้อบังคับการเงินแบบเดียวกับสถาบันทางการเงินดั้งเดิม

กาแล็กซีกล่าวสรุปในรายงานว่า หากร่างกฎหมายนี้ผ่านออกมาในรูปแบบปัจจุบัน “จะเป็นการขยายอำนาจทางการเงินของรัฐบาลครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่กฎหมายผู้รักชาติ”

อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมคริปโตบางส่วนมองว่าร่างกฎหมายดังกล่าวไม่ควรถูกมองในแง่ลบทั้งหมด โดยคณะกรรมการนวัตกรรมคริปโต (CCI) สนับสนุนนโยบายนี้ในหลักการ โดยระบุว่า “เป็นจุดเริ่มต้นของการอภิปรายครั้งสำคัญในระดับนโยบาย” และหวังว่ากฎหมายจะถูกกำหนดให้สอดคล้องกับการคุ้มครองผู้บริโภค และส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม

ทั้งนี้ ร่างกฎหมายยังอยู่ระหว่างการทบทวนและเตรียมเข้าสู่กระบวนการโหวตของคณะกรรมาธิการเกษตรวุฒิสภาภายในสิ้นเดือนมกราคมนี้ โดยวุฒิสมาชิกจอห์น บูซแมน ประธานคณะกรรมาธิการฯ ยืนยันว่า ต้องการเวลาเพิ่มเติมเพื่อสร้างฉันทามติระหว่างพรรค

แม้เจตนารมณ์ของกฎหมายจะมุ่งเน้นจัดระเบียบการเติบโตของตลาดคริปโตในสหรัฐ และป้องกันการใช้สินทรัพย์ดิจิทัลเพื่อกิจกรรมผิดกฎหมาย เช่น การฟอกเงินหรือการเลี่ยงคว่ำบาตร แต่หากคงไว้ซึ่งบทบัญญัติที่มีลักษณะคล้ายกฎหมายต่อต้านการก่อการร้าย ก็อาจยิ่งเพิ่มกระแสขัดขืนจากทั้งภาคอุตสาหกรรมและกลุ่มสิทธิมนุษยชนได้ในไม่ช้า