ศาลสหรัฐยกฟ้องคดีคริปโตมูลค่า 1.3 พันล้านฯ ต่อมาร์ก คิวบัน เหตุขาดอำนาจศาลในฟลอริดา

คดีความแบบกลุ่มที่ยื่นฟ้องมาร์ก คิวบัน และทีมบาสเกตบอลเอ็นบีเอสหรัฐอย่างดัลลัส แมฟเวอริกส์ ถูกศาลรัฐบาลกลางสหรัฐยกฟ้องเมื่อปลายเดือนธันวาคมที่ผ่านมา ด้วยเหตุผลเรื่อง ‘ขาดอำนาจศาล’ จากการระบุว่าไม่สามารถพิจารณาคดีในฟลอริดาได้ เนื่องจากจำเลยทั้งสองไม่มีฐานธุรกิจที่ชัดเจนในรัฐดังกล่าว คดีนี้เริ่มต้นจากกลุ่มนักลงทุนของบริษัทคริปโตอย่าง ‘วอยเอเจอร์ ดิจิทัล’ ซึ่งอ้างว่าทั้งคิวบันและแมฟเวอริกส์มีส่วนในการประชาสัมพันธ์แพลตฟอร์มวอยเอเจอร์ในปี 2021

คำตัดสินครั้งนี้มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่การพิจารณาว่าศาลฟลอริดามีอำนาจในการรับฟ้องหรือไม่ ตามรายงานจากศาลเขตฟลอริดาตอนใต้ เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม ผู้พิพากษา รอย อัลท์แมน ระบุว่า *“ไม่มีข้อบ่งชี้ว่าจำเลยมีการดำเนินธุรกิจใด ๆ ที่เป็นสาระสำคัญในรัฐฟลอริดา”* แม้ว่าจะมีความพยายามปรับแก้คำร้องและจัดการประชุมพิจารณาซ้ำหลายครั้ง แต่ศาลยังคงเห็นว่า ‘ไม่เข้าเงื่อนไขทางเขตอำนาจ’ อย่างเพียงพอ ส่งผลให้ศาล ‘ยกฟ้องคดีทั้งฉบับ’ ซึ่งทีมกฎหมายฝั่งคิวบันแสดงความพึงพอใจโดยเรียกคำตัดสินนี้ว่าเป็น “ชัยชนะโดยสมบูรณ์”

คดีนี้มีจุดเริ่มต้นจากเหตุการณ์วอยเอเจอร์ ดิจิทัลยื่นขอความคุ้มครองการล้มละลายในปี 2022 หลังประสบภาวะสภาพคล่องตึงตัวจากการล่มสลายของตลาดคริปโต และปัญหาหนี้เสียเรื้อรัง บริษัทมีสินทรัพย์ลูกค้าที่ตกค้างในระบบราว 1.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 48,700 ล้านบาท ซึ่งส่งผลให้ผู้บริโภคจำนวนมากได้รับความเสียหาย

ฝ่ายโจทก์กล่าวหาว่าในปี 2021 มาร์ก คิวบัน และดัลลัส แมฟเวอริกส์ทำข้อตกลงเป็นพันธมิตรกับวอยเอเจอร์ พร้อมเปิดแคมเปญโปรโมตอย่าง ‘ฝากเงิน 100 ดอลลาร์ รับโบนัสพิเศษ’ เพื่อดึงดูดแฟนกีฬาให้เข้าลงทุนบนแพลตฟอร์ม อย่างไรก็ตาม ทั้งคิวบันและแมฟเวอริกส์ปฏิเสธข้อกล่าวหาโดยตรงตั้งแต่เริ่มต้น และต่อสู้เพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์มาโดยตลอด

คำตัดสินในครั้งนี้ไม่ได้พิจารณาจากข้อเท็จจริงว่าการโปรโมตของผู้ถูกฟ้องมีผลกระทบต่อผู้บริโภคหรือไม่ แต่ตัดสินจาก ‘จุดที่ยื่นฟ้อง’ มากกว่า โดยตอกย้ำหลักการในคดีฝั่งอเมริกาว่า *“หากไม่มีการดำเนินธุรกิจหรือกิจกรรมที่มุ่งเป้าอย่างเป็นรูปธรรมต่อรัฐใดรัฐหนึ่ง ศาลของรัฐนั้นก็ไม่สามารถใช้อำนาจพิจารณาคดีได้”* ความเห็นจากผู้เชี่ยวชาญทางกฎหมายเพิ่มเติมว่า *“การจะฟ้องร้องบุคคลสาธารณะในข้อหาที่เกี่ยวข้องกับคำพูดหรือพฤติกรรม ต้องสามารถพิสูจน์ความสัมพันธ์ทางธุรกิจหรือการพำนักกับรัฐที่ยื่นฟ้องได้อย่างชัดเจน”* ซึ่งในกรณีนี้ การที่คิวบันเป็นชาวเท็กซัส โดยไม่มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับฟลอริดา ทำให้ไม่สามารถดำเนินการต่อในศาลของรัฐดังกล่าวได้

แม้ว่าการฟ้องร้องในฟลอริดาจะถูกยกเลิก แต่ฝ่ายโจทก์ยังคงมีโอกาสยื่นฟ้องในรัฐอื่นที่เชื่อมโยงกับกิจกรรมของจำเลยโดยตรง การยกฟ้องในครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นการระบุว่า *คิวบัน* หรือ *ดัลลัส แมฟเวอริกส์* ไม่มีความผิดในสาระสำคัญ แต่อยู่ที่ว่า ‘ศาลใดมีสิทธิ์พิจารณาคดี’ มากกว่า

คดีนี้กลายเป็นหมุดหมายสำคัญในประเด็นการร่วมมือกับแพลตฟอร์มคริปโตของบุคคลสาธารณะ และต้องจับตาดูว่าเรื่องนี้จะส่งผลกระทบต่อทิศทางของ ‘การฟ้องร้องแบบกลุ่ม’ ในคดีวงการคริปโตในอนาคตหรือไม่ โดยเฉพาะในแง่ของการเลือกเขตอำนาจที่เหมาะสมในการดำเนินคดีในสหรัฐอเมริกา

*ความคิดเห็น*: คดีนี้เป็นอีกตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นว่า การมีชื่อเสียงไม่ใช่ตัวแปรที่เพียงพอในการตัดสินความรับผิดชอบในโลกคริปโต *เมื่อการฟ้องร้องยังต้องเริ่มจากคำถามที่ว่า ‘ฟ้องที่ไหนถึงเหมาะที่สุด?’*

*คำสำคัญ*: วอยเอเจอร์ ดิจิทัล, มาร์ก คิวบัน, ดัลลัส แมฟเวอริกส์, เขตอำนาจศาล, คดีแบบกลุ่ม, แพลตฟอร์มคริปโต, การลงทุน, สงครามกฎหมาย