รีเพิล(XRP) เปิดใช้ ‘โทเคน เอสโครว์(XLS-85)’ บน XRPL ปูทางดีไฟน์สถาบัน ครอบคลุมทุกโทเคนบนเครือข่าย

รีเพิล(XRP) เดินหน้าอัปเกรดครั้งใหญ่ให้กับเครือข่าย เอ็กซ์อาร์พี เลเจอร์(XRPL) ด้วยการขยายฟีเจอร์ ‘เอสโครว์(escrow)’ ที่เดิมใช้ได้เฉพาะกับรีเพิล(XRP) ไปสู่ ‘ทุกโทเคนบนเครือข่าย’ ผ่านข้อเสนอ ‘โทเคน เอสโครว์(Token Escrow, XLS-85)’ ที่เปิดใช้งานบนเมนเน็ตแล้ว ทำให้ทั้งโทเคนแบบเชื่อมต่อผ่านไลน์เครดิต (IOU) และโทเคนแบบหลายวัตถุประสงค์ (Multi-Purpose Token, MPT) สามารถใช้โครงสร้างการชำระเงินและการชำระหนี้บนเชนแบบมีเงื่อนไขและล็อกตามเวลาได้เหมือนรีเพิล(XRP)

โทเคน เอสโครว์(XLS-85) ถูกเปิดใช้งานบนเมนเน็ตเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ โดยได้รับการอนุมัติจากตัวตรวจสอบเครือข่าย 30 จาก 34 ราย หรือคิดเป็นฉันทามติราว 88% ฟังก์ชันใหม่นี้ถูกบรรจุอยู่ในซอฟต์แวร์โหนด ‘rippled’ เวอร์ชัน 2.5.0 ส่งผลให้ เอ็กซ์อาร์พี เลเจอร์ ขยายกลไกเอสโครว์ที่เคยจำกัดเฉพาะรีเพิล(XRP) ออกไปยังโทเคนที่อิงไลน์เครดิต(IOU) และ MPT รวมถึงโทเคนอื่นๆ บนเครือข่าย ช่วยยกระดับโครงสร้างพื้นฐานการชำระเงินและการชำระหนี้ของ XRPL ให้กว้างขึ้นอย่างเป็นระบบ

รีเพิลเอ็กซ์(RippleX) ทีมพัฒนาของรีเพิล อธิบายการอัปเกรดครั้งนี้ว่าเป็นการ “ขยายโครงสร้างการชำระหนี้ที่เคยผูกกับสินทรัพย์เนทีฟตัวเดียว ไปสู่สแตกโทเคนทั้งหมดของ XRPL” โดยให้ข้อมูลผ่าน X ว่า ฟีเจอร์ ‘โทเคน เอสโครว์(XLS-85)’ ได้เปิดใช้งานบนเมนเน็ตแล้ว และได้ขยายความสามารถของเอสโครว์เนทีฟจากรีเพิล(XRP) ไปยังทุกโทเคนแบบไลน์เครดิต(IOU) และ MPT ตั้งแต่สเตเบิลคอยน์อย่าง RLUSD ไปจนถึงโทเคนสินทรัพย์จริง (Real World Asset: RWA) XRPL จึงสามารถรองรับ ‘การชำระเงินบนเชนที่ปลอดภัยและมีเงื่อนไข’ สำหรับสินทรัพย์ทุกประเภท พร้อมระบุด้วยว่า “กล่องเครื่องมือเพื่อดีไฟน์(DeFi) ระดับสถาบันได้ขยายใหญ่ขึ้นแล้ว”

ตามคำอธิบายจากเว็บไซต์ทางการ XRPL.org ฟังก์ชันเอสโครว์ในโลกดั้งเดิมคือสัญญาที่ให้บุคคลที่สามทำหน้าที่ตัวกลางดูแลทรัพย์สินระหว่างคู่สัญญา แต่บน เอ็กซ์อาร์พี เลเจอร์ บทบาทบุคคลที่สามนี้ถูกแทนที่ด้วย ‘ระบบอัตโนมัติที่ฝังอยู่ในเลเจอร์’ เดิมทีระบบเอสโครว์อัตโนมัติแบบนี้ใช้ได้กับรีเพิล(XRP) เท่านั้น ทว่าเมื่อมีโทเคน เอสโครว์(XLS-85) โครงสร้างเดียวกันนี้ถูกขยายไปยังโทเคนที่สามารถทดแทนกันได้ (fungible tokens) ทั้งหมด ยกเว้นโทเคนที่ไม่สามารถทดแทนกันได้ (NFT)

ผลจากการเปิดใช้โทเคน เอสโครว์ ทำให้โทเคนแบบไลน์เครดิต(IOU) และ MPT ใช้งานเอสโครว์ได้ผ่านการตั้งค่าธง (flag) ที่กำหนดไว้ชัดเจน ในฝั่งโทเคน IOU ผู้ออกโทเคนต้องเปิดใช้ธง ‘Allow Trust Line Locking’ ก่อน โทเคนนั้นจึงจะถูกนำไปล็อกในสัญญาเอสโครว์ได้ หากธงนี้ไม่ถูกเปิด โทเคนดังกล่าวจะยังโอนต่อได้ตามปกติ แต่ไม่สามารถนำไปเข้าข้อตกลงเอสโครว์ได้

ส่วนฝั่ง MPT ผู้ออกโทเคนต้องกำหนดธงตั้งแต่ตอนออกโทเคน โดยจำเป็นต้องระบุอย่างชัดเจนว่ามีธง ‘Can Escrow’ และ ‘Can Transfer’ หรือไม่ เพื่อระบุว่าโทเคนตัวนั้นสามารถถูกล็อกในเอสโครว์ได้หรือไม่ และหากครบกำหนดหรือเงื่อนไขสำเร็จแล้วจะสามารถถูกโอนต่อได้หรือไม่ ธงทั้งสองตัวนี้ช่วยแยกชั้นการควบคุมระหว่าง “ล็อกได้หรือเปล่า” กับ “ปลดล็อกแล้วโอนได้จริงหรือไม่” บนระดับโปรโตคอล

อย่างไรก็ตาม ผู้ออกโทเคนจะถูกจำกัดสิทธิ์ที่สำคัญอย่างหนึ่ง คือ ‘ไม่สามารถนำโทเคนที่ตัวเองเป็นผู้ออกไปล็อกไว้ในเอสโครว์ด้วยตัวเองได้’ กล่าวคือ ผู้ออกโทเคน A ไม่สามารถสร้างเอสโครว์ที่ตัวเองถือโทเคน A แล้วนำไปล็อกเป็นหลักประกันหรือในโครงสร้างการหมุนเวียนที่ควบคุมโดยตนเอง แต่ยังสามารถรับโทเคนจากเอสโครว์ที่ถูกสร้างโดยผู้ใช้รายอื่นได้ในฐานะ ‘ผู้รับผลประโยชน์’ การออกแบบเช่นนี้ถูกมองว่าเป็นการลดความเสี่ยงด้านผลประโยชน์ทับซ้อนระหว่างผู้ออกโทเคนกับโครงสร้างการกระจายโทเคน

มิติด้าน ‘การอนุญาต (authorization)’ เป็นตัวแปรสำคัญอีกด้านในโทเคน เอสโครว์ หากผู้ออกโทเคนกำหนดให้โทเคนของตนอยู่ภายใต้โหมด ‘ต้องได้รับอนุมัติ’ การสร้างเอสโครว์จะต้องผ่านการอนุมัติก่อนเสมอ โดยบัญชีผู้ส่งโทเคนที่จะสร้างเอสโครว์ต้องได้รับอนุมัติจากผู้ออกโทเคนล่วงหน้า และหากเอสโครว์หมดอายุแล้วถูกยกเลิก เงินหรือโทเคนจะถูกส่งคืนได้ก็ต่อเมื่อบัญชีผู้รับคืนมีสิทธิ์รับโทเคนดังกล่าวอยู่ก่อนแล้วเช่นกัน กติกานี้ใช้ไม่ว่าการยกเลิกเอสโครว์จะเกิดจากบัญชีใด

ฝั่งบัญชีผู้รับโทเคนจากเอสโครว์ก็ไม่มีข้อยกเว้น หากโทเคนมีเงื่อนไขเรื่องการอนุมัติ บัญชีผู้รับจะต้องได้รับการอนุมัติจากผู้ออกโทเคนก่อนที่สถานะเอสโครว์จะถูกปิดด้วยคำสั่ง ‘EscrowFinish’ หากพยายามปิดเอสโครว์ให้บัญชีที่ยังไม่ได้รับอนุมัติ ธุรกรรมจะไม่สามารถผ่านเครือข่ายได้ โครงสร้างนี้ถูกออกแบบมาให้เหมาะกับการบังคับใช้ข้อกำกับด้านป้องกันการฟอกเงิน (AML) และการกำกับดูแลโทเคนลักษณะหลักทรัพย์ ผ่านการควบคุมการเข้าถึง (access control) บนระดับออนเชนโดยตรง

ในส่วนของประเภทเอสโครว์ เอ็กซ์อาร์พี เลเจอร์ ยังคงรองรับทั้งแบบ ‘อิงเวลา’, ‘อิงเงื่อนไข’ และ ‘ผสม’ ผู้ใช้สามารถใช้คำสั่ง ‘EscrowCreate’ เพื่อทำการล็อกสินทรัพย์ และเมื่อเงื่อนไขบรรลุจึงใช้ ‘EscrowFinish’ เพื่อปลดล็อก หากเลยกำหนดเวลาที่ตั้งไว้สามารถใช้ ‘EscrowCancel’ เพื่อขอรับสินทรัพย์คืนได้ สำหรับโทเคน เอสโครว์ นั้น กำหนดเวลาหมดอายุ (expiration time) เป็นข้อบังคับ ทำให้การล็อกแบบไม่มีกำหนดเวลาเป็นสิ่งที่ไม่อนุญาต โครงสร้างนี้จึงเหมาะกับกรณีใช้งานอย่างการเวสติ้ง(vesting) หรือการล็อกอัป(lock-up) ที่มีกรอบเวลาและเงื่อนไขชัดเจน

ด้านค่าธรรมเนียม XRPL.org ระบุชัดว่าการใช้เอสโครว์ต้องมีธุรกรรมอย่างน้อย 2 รายการ และในกรณีที่ใช้ ‘คริปโต คอนดิชันส์(Crypto-Conditions)’ ค่าธรรมเนียมจะสูงขึ้นเพิ่มเติม คริปโต คอนดิชันส์ คือรูปแบบเอสโครว์ที่ธุรกรรมจะถูกปล่อยหรือไม่ ขึ้นกับการพิสูจน์เงื่อนไขเชิงคริปโตกราฟีที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

ปัจจุบัน เอ็กซ์อาร์พี เลเจอร์ รองรับคริปโต คอนดิชันส์ แบบ PREIMAGE-SHA-256 เพียงประเภทเดียว การใช้งานรูปแบบนี้ทำให้คำสั่ง ‘EscrowFinish’ ต้องแบกรับขั้นตอนเพิ่มเติมในการตรวจสอบว่ามีการส่งข้อมูลที่ตรงกับเงื่อนไขหรือไม่ ทำให้ค่าธรรมเนียมของ EscrowFinish สูงขึ้น เอกสารระบุว่า คำสั่ง EscrowFinish ที่มีคริปโต คอนดิชันส์ต้องใช้ค่าธรรมเนียมขั้นต่ำ 330 ดรอป(drop) ของรีเพิล(XRP) และจะมีค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมตามขนาดของข้อมูลเงื่อนไข (fulfillment) โดยโครงสร้างค่าธรรมเนียมนี้จะปรับเปลี่ยนได้ หากมีการเปลี่ยนแปลงค่าธรรมเนียมพื้นฐานของเครือข่าย

เมื่อเทียบกับการโอนแบบปกติ โทเคน เอสโครว์ จึงเป็นฟังก์ชันที่แลก “ความปลอดภัยและความยืดหยุ่นด้านเงื่อนไข” กับ “ต้นทุนออนเชนที่สูงขึ้น” ฝั่งสถาบันการเงินและโปรเจกต์ต่างๆ ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างค่าธรรมเนียมกับประโยชน์ของการทำงานแบบอัตโนมัติบนเชน เพื่อออกแบบว่าช่วงใดของกระบวนการชำระเงินและการชำระหนี้ควรใช้เอสโครว์เข้ามาเป็นกลไกหลัก

รีเพิลเอ็กซ์ยกตัวอย่างการใช้งานโทเคน เอสโครว์ ที่โดดเด่น เช่น การเวสติ้งและการปล่อยโทเคนแบบทยอยให้ตามสัญญาลงทุนหรือแกรนต์(grant) การจ่ายแบบมีเงื่อนไขและดีล OTC (ซื้อขายนอกตลาด) การบริหารคลังเงิน (treasury) อย่างการพักทรัพย์สินระหว่างอยู่ในกระบวนการทางกฎหมายหรือใช้เป็นหลักประกัน รวมถึงโครงสร้างที่เชื่อมโยงโทเคนสิทธิ์กับสินทรัพย์จริง (RWA) ในรูปแบบการปลดล็อกตามเหตุการณ์ในโลกจริง

ในมุมของโปรเจกต์ ทีมพัฒนาสามารถนำโทเคนที่จัดสรรให้ทีมงานหรือนักลงทุนไปล็อกในเอสโครว์ให้ค่อยๆ ปลดปล่อยตามรอบเวลา เพื่อสร้างความโปร่งใสและลดแรงกดดันด้านการเทขาย ในดีล OTC ทั้งคู่สามารถนำทั้งเงินและโทเคนไปล็อกไว้ในเอสโครว์จนกว่าจะมีการปฏิบัติตามเงื่อนไขครบ จึงช่วยลดความเสี่ยงด้านคู่สัญญา ขณะที่กรณีข้อพิพาททางกฎหมายหรือประเด็นกำกับดูแล สามารถใช้โครงสร้างเอสโครว์เพื่อ “แช่แข็ง” สินทรัพย์ไว้ชั่วคราวจนกว่าคดีหรือเงื่อนไขจะคลี่คลายได้ สำหรับโทเคน RWA ยังสามารถผูกเข้ากับเหตุการณ์นอกเชน เช่น การส่งเอกสารครบ การได้รับอนุมัติจากหน่วยงานกำกับ หรือการถึงกำหนดชำระ เพื่อให้เอสโครว์ปล่อยสินทรัพย์ออกมาเฉพาะเมื่อมีการพิสูจน์เหตุการณ์เหล่านั้นผ่านคริปโต คอนดิชันส์

แกนกลางของกรณีใช้งานทั้งหมดคือความต้องการ “กลไกเนทีฟในการล็อกสินทรัพย์จนกว่าจะถึงเวลา หรือจนกว่าเงื่อนไขจะสำเร็จ” โทเคน เอสโครว์ จึงทำหน้าที่เป็นตัวต่อสำคัญที่นำโครงสร้าง ‘lock until X’ มาใช้กับเลเยอร์โทเคนบน เอ็กซ์อาร์พี เลเจอร์ ทั้งหมด ลดการพึ่งพาผู้ให้บริการคัสโตดีภายนอกหรือการจัดการเงื่อนไขแบบออฟเชนล้วนๆ ‘ความคิดเห็น’ โครงสร้างนี้สอดคล้องกับทิศทางของรีเพิลและระบบนิเวศ XRPL ที่พยายามวางตัวให้สอดรับกับกฎระเบียบ โดยเปิดทางให้สามารถจัดการเรื่องเงื่อนไข การอนุมัติ และกำหนดหมดอายุของธุรกรรมได้อย่างเข้มงวดในระดับโปรโตคอล

เมื่อพิจารณากลยุทธ์ของ เอ็กซ์อาร์พี เลเจอร์ ที่มุ่งเจาะกลุ่มนักลงทุนสถาบันและสถาบันการเงินที่มีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและคอมพลายแอนซ์สูง การเปิดใช้โทเคน เอสโครว์(XLS-85) จึงไม่ใช่แค่การเพิ่มฟีเจอร์ แต่เป็นการปูทางเพื่อยกระดับ ‘ดีไฟน์สำหรับสถาบัน’ บน XRPL แบบครบวงจร เมื่อขอบเขตของเอสโครว์ถูกขยายจากรีเพิล(XRP) ไปครอบคลุมทุกโทเคนบนเครือข่าย ตั้งแต่สเตเบิลคอยน์ ไปจนถึงโทเคน RWA และโทเคนยูทิลิตี้หลากหลายประเภท ก็เปิดโอกาสให้เห็นผลิตภัณฑ์โครงสร้างซับซ้อน บริการชำระเงิน และโซลูชันด้านหลักประกันที่ใช้ XRPL เป็นโครงสร้างพื้นฐาน ถูกทดลองและพัฒนามากขึ้นในระยะต่อไป